InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Torastudie 124: Sjabbatsgebod/Tafelen – Exodus 31:2-18

Torastudie 124: Sjabbatsgebod/Tafelen – Exodus 31:2-18

Torastudie 124: Sjabbatsgebod/Tafelen – Exodus 31:2-18 Er zijn twee dimensies van de Shabbat: de intrinsieke heiligheid die Israël moet bewaren en handhaven; en het gebod de Shabbat te vieren. De Shabbat is analoog aan een bruid. Ook in dit artikel aandacht voor de tafelen die God aan Mozes gaf terwijl het volk bezig was met het maken van het Gouden Kalf. Joodse commentatoren geven tekst en uitleg over Exodus 31:2-18. Tevens een kleine toevoeging van Etsel over de Shabbat.

Exodus 31:2-18

Zie, Ik heb met name benoemd: Betsalel, de zoon van Oeri, de zoon van Choer, van de stam Juda. En Ik heb hem vervuld met de geest Gods, met wijsheid en met vernuft en met kennis en met allerlei vaardigheid; om ontwerpen te maken om ze uit te voeren in goud en in zilver en in koper; ook bij het bewerken van steen, om in te zetten, en bij het bewerken van hout, om werkzaam te zijn met allerlei arbeid.
…
…
Tussen Mij en de kinderen Israëls is het een teken voor eeuwig, dat de Eeuwige in zes dagen gemaakt heeft de hemel en de aarde en op de zevende dag rustte en Zich verkwikte. En Hij gaf aan Mozes, toen Hij geëindigd had met hem te spreken op de berg Sinaï, de twee tafelen van het 'Getuigenis', stenen tafelen, beschreven met de vinger Gods.

Tekst in het Hebreeuws

ב רְאֵה קָרָאתִי בְשֵׁם בְּצַלְאֵל בֶּן-אוּרִי בֶן-חוּר לְמַטֵּה יְהוּדָה. ג וָאֲמַלֵּא אֹתוֹ רוּחַ אֱלֹהִים בְּחָכְמָה וּבִתְבוּנָה וּבְדַעַת וּבְכָל-מְלָאכָה. ד לַחְשֹׁב מַחֲשָׁבֹת לַעֲשׂוֹת בַּזָּהָב וּבַכֶּסֶף וּבַנְּחֹשֶׁת. ה וּבַחֲרֹשֶׁת אֶבֶן לְמַלֹּאת וּבַחֲרֹשֶׁת עֵץ לַעֲשׂוֹת בְּכָל-מְלָאכָה. ו וַאֲנִי הִנֵּה נָתַתִּי אִתּוֹ אֵת אָהֳלִיאָב בֶּן-אֲחִיסָמָךְ לְמַטֵּה-דָן וּבְלֵב כָּל-חֲכַם-לֵב נָתַתִּי חָכְמָה וְעָשׂוּ אֵת כָּל-אֲשֶׁר צִוִּיתִךָ. ז אֵת אֹהֶל מוֹעֵד וְאֶת-הָאָרֹן לָעֵדֻת וְאֶת-הַכַּפֹּרֶת אֲשֶׁר עָלָיו וְאֵת כָּל-כְּלֵי הָאֹהֶל. ח וְאֶת-הַשֻּׁלְחָן וְאֶת-כֵּלָיו וְאֶת-הַמְּנֹרָה הַטְּהֹרָה וְאֶת-כָּל-כֵּלֶיהָ וְאֵת מִזְבַּח הַקְּטֹרֶת. ט וְאֶת-מִזְבַּח הָעֹלָה וְאֶת-כָּל-כֵּלָיו וְאֶת-הַכִּיּוֹר וְאֶת-כַּנּוֹ. י וְאֵת בִּגְדֵי הַשְּׂרָד וְאֶת-בִּגְדֵי הַקֹּדֶשׁ לְאַהֲרֹן הַכֹּהֵן וְאֶת-בִּגְדֵי בָנָיו לְכַהֵן. יא וְאֵת שֶׁמֶן הַמִּשְׁחָה וְאֶת-קְטֹרֶת הַסַּמִּים לַקֹּדֶשׁ כְּכֹל אֲשֶׁר-צִוִּיתִךָ יַעֲשׂוּ. {פ}

יב וַיֹּאמֶר יְהוָה אֶל-מֹשֶׁה לֵּאמֹר. יג וְאַתָּה דַּבֵּר אֶל-בְּנֵי יִשְׂרָאֵל לֵאמֹר אַךְ אֶת-שַׁבְּתֹתַי תִּשְׁמֹרוּ כִּי אוֹת הִוא בֵּינִי וּבֵינֵיכֶם לְדֹרֹתֵיכֶם לָדַעַת כִּי אֲנִי יְהוָה מְקַדִּשְׁכֶם. יד וּשְׁמַרְתֶּם אֶת-הַשַּׁבָּת כִּי קֹדֶשׁ הִוא לָכֶם מְחַלְלֶיהָ מוֹת יוּמָת כִּי כָּל-הָעֹשֶׂה בָהּ מְלָאכָה וְנִכְרְתָה הַנֶּפֶשׁ הַהִוא מִקֶּרֶב עַמֶּיהָ. טו שֵׁשֶׁת יָמִים יֵעָשֶׂה מְלָאכָה וּבַיּוֹם הַשְּׁבִיעִי שַׁבַּת שַׁבָּתוֹן קֹדֶשׁ לַיהוָה כָּל-הָעֹשֶׂה מְלָאכָה בְּיוֹם הַשַּׁבָּת מוֹת יוּמָת. טז וְשָׁמְרוּ בְנֵי-יִשְׂרָאֵל אֶת-הַשַּׁבָּת לַעֲשׂוֹת אֶת-הַשַּׁבָּת לְדֹרֹתָם בְּרִית עוֹלָם. יז בֵּינִי וּבֵין בְּנֵי יִשְׂרָאֵל אוֹת הִוא לְעֹלָם כִּי-שֵׁשֶׁת יָמִים עָשָׂה יְהוָה אֶת-הַשָּׁמַיִם וְאֶת-הָאָרֶץ וּבַיּוֹם הַשְּׁבִיעִי שָׁבַת וַיִּנָּפַשׁ. {ס} יח וַיִּתֵּן אֶל-מֹשֶׁה כְּכַלֹּתוֹ לְדַבֵּר אִתּוֹ בְּהַר סִינַי שְׁנֵי לֻחֹת הָעֵדֻת לֻחֹת אֶבֶן כְּתֻבִים בְּאֶצְבַּע אֱלֹהִים.

Exodus 31:2-6

Zie, Ik heb met name benoemd: Betsalel...van de stam Juda...En zie, Ik heb hen geplaatst Oholiab, de zoon van Achiesamach, van de stam Dan.

gelijk in Gods ogen

Geen stam was groter dan Juda en geen stam lager dan Dan...God zie: “laat de één komen en samengaan met de ander, zodat niemand de ander kan verachten, want zowel groot als klein zijn gelijk in Gods ogen.

Exodus 31:16

En de kinderen Israëls zullen de Shabbat in acht nemen door de Shabbat te vieren.

twee dimensies van de Shabbat

Er zijn twee dimensies van de Shabbat: de Shabbat te houden en de Shabbat te vieren. Het is een dag dat een intrinsieke heiligheid bezit vanaf het begin van de tijd; deze heiligheid moeten de Israëlieten handhaven en bewaren. En dan is er het gebod 'de Shabbat te vieren' – door er grotere heiligheid en betekenis aan te geven door onze handelingen.

Exodus 31:17

En op de zevende dag rustte en Zich verkwikte.

toegevoegde ziel

Resh Kakish zei: Op Shabbatavond voegt God een extra ziel toe aan de Jood, en bij het einde van de Shabbat neemt Hij deze weg.

Exodus 31:18

En Hij gaf aan Mozes toen hij geëindigd had.

Shabbat analoog aan een bruid

Joodse wijzen zien een overeenkomst tussen het Hebreeuwse woord kechaloto (toen hij geëindigd had) en het Hebreeuwse woord kekallato (als zijn bruid). Zij citeren talloze manieren waarin de Tora en de Shabbat analoog zijn aan een bruid:
Rabbi Lakish zei: Als men een lezing over de Tora houdt die niet zo plezierig is voor degene die het hoort zoals de bruid haar partner tevreden stelt, dan is het het beste dat hij het nooit gezegd had. Waarom? Omdat toen God de Tora aan Israël gaf, het zo kostbaar voor hen was als een bruid voor haar partner is, want er staat 'En Hij gaf het aan Mozes kechaloto.' Net als de bruid zichzelf de hele tijd afsluit in haar vaders huis en pas haar gezicht openbaart wanneer ze de trouwzaal binnengaat, alsof ze verklaart: 'Iemand die iets tegen me kan getuigen kan komen en het doen.' Zo moet een Torageleerde zo bescheiden zijn als deze bruid, maar hij moet bekend zijn om zijn goede daden net als deze bruid.

bruid en Shabbat

Net zoals de bruid opgemaakt en wel naar haar bruidegom komt, zo komt de Shabbat naar het Joodse volk. Net zoals de bruidegom zijn mooiste pak aantrekt om de bruid te ontvangen, zo ontvangen de Joden de Shabbat. Net zoals een bruidegom verwend wordt, zo wordt de Jood op Shabbat verwend.

Exodus 31:18

En Hij gaf aan Mozes...de twee tafelen van het 'Getuigenis', stenen tafelen, beschreven met de vinger Gods.

Gouden Kalf

Dit betekent dat God de tafelen aan Mozes overhandigde, toen het volk al het Gouden Kalf had gemaakt. Terwijl het volk dus God provoceerde, gaf Hij hen de Tora voor het leven.

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

Het voorschrift van het houden van de Shabbat geldt alleen voor Joden. In deze moderne tijd waarin de economie een heel belangrijke rol speelt, lijkt het handhaven van een rustdag tijdverspilling waarin geen geld kan worden verdiend. Geld is tegenwoordig de nieuwe afgod geworden. Alles draait om geld. We realiseren ons nauwelijks meer dat God het is die ons beloont met geld. Hij zorgt ervoor dat we niets tekort komen. Door de Shabbat na te leven zal God er ook voor zorgen dat we de andere werkdagen en uiteraard de Sjabbat zelf beloond worden. Eigenlijk is de weerstand om de Shabbat te vieren niet logisch. Ieder mens die gelooft beseft dat met de komst van de Masjiach het altijd Sjabbat zal zijn. Dan zijn we definitief verlost van alle dagelijkse bezigheden en kunnen we genieten van de perfecte Schepping. De Sjabbat is dus een voorproefje van wat ons later te wachten staat. God wil dat we nu al een beetje kunnen genieten van de Messiaanse tijd.



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Wie was groter in Gods ogen: Juda of Dan?
  2. Noem de twee dimensies van de Shabbat.
  3. Wat voegt God aan de Jood toe op Shabbat?
  4. Wat is de overeenkomst tussen 'Kechaloto' en 'Kekallato'?
  5. Beschrijf de overeenkomst tussen bruid en Shabbat?
  6. Waar was het volk mee bezig toen God aan Mozes de Tora gaf?

Lees verder

© 2010 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Pesach: Avadiem hajinoe – "slaven waren wij voor Farao"Tijdens de ballingschap in Egypte waren de Joden slaven voor Farao. Een slaaf heeft geen eigen doel in het leven. Hij mo…
Torastudie 131: Breken van Stenen Tafelen – Exodus 32:19Torastudie 131: Breken van Stenen Tafelen – Exodus 32:19Het mag vreemd klinken maar de Tora beschouwt het breken van de Stenen Tafelen door Mozes als de grootste daad die hij v…
Torastudie 103: De Tien Geboden - Exodus (20:1-22)Torastudie 103: De Tien Geboden - Exodus (20:1-22)In deze Torastudie aandacht voor de Tien Geboden die in Exodus 20:1-22 worden genoemd. De Tien Geboden zijn de volgende:…
Torastudie 130: Het Gouden Kalf (deel 4) – Exodus 32:13-19Torastudie 130: Het Gouden Kalf (deel 4) – Exodus 32:13-19In zijn pleidooi het volk te redden verwijst Mozes naar de belofte die God aan Abraham, Izak en Israël had gedaan. Daaro…
Torastudie 118: Mozes' naam afwezig - Exodus 27:20Torastudie 118: Mozes' naam afwezig - Exodus 27:20In Parsja Tetzevah wordt de naam van Mozes niet genoemd, net als overigens in het hele boek Deuteronomium niet. Toch is…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tdjgordon / Pixabay
  • Midrash Tanchuma
  • Rabbi Yosef Yitzchak of Lubavitch
  • Talmud, Beitza 16a
  • Midrash Rabbah: a compilation of Midrashic interpretations of the Pentateuch and certain other Biblical books, composed in the fourth century
  • Midrash

Reageer op het artikel "Torastudie 124: Sjabbatsgebod/Tafelen – Exodus 31:2-18"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 11-12-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Torastudie
Bronnen en referenties: 6
Schrijf mee!