InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Joodse cultuur OT: Jodendom gebruiken, rituelen & symbolen D

Joodse cultuur OT: Jodendom gebruiken, rituelen & symbolen D

Joodse cultuur OT: Jodendom gebruiken, rituelen & symbolen D Joodse cultuur (OT): Joodse gebruiken, rituelen en symbolen in het Oude Testament (Tenach) die beginnen met de letter 'D' worden kort besproken. Ook een aantal belangrijke oudtestamentische figuren en begrippen passeren de revue. In dit artikel wordt onder andere 'Dag van Bazuingeschal', thans Rosj Hasjanah (Joods Nieuwjaardag), besproken. Ook gaan we kort in op de Bijbelse figuur David, de stamvader van het Judese koningshuis en stichter van een dynastie die zo'n 400 jaar over Israel regeerde.
Dit artikel heeft tot doel lezers van de Bijbel achtergrondinformatie te verschaffen over bepaalde gebruiken en begrippen uit het Oude Testament. Schrijver dezes heeft een christelijke achtergrond.

Joodse cultuur (OT): Jodendom gebruiken, rituelen en symbolen 'D'

Joodse cultuur (OT): Joodse gebruiken, rituelen en symbolen in het Oude Testament (Tenach) die beginnen met de letter 'D' worden kort besproken. Ook een aantal belangrijke oudtestamentische figuren en begrippen passeren de revue. De oorsprong van het volk Israël ligt in bij de Israëlitische stamvaders Abraham, Izaäk en Jakob en de oprichting van een eigen natie onder Mozes. Mozes leidde het volk Israël in opdracht van God uit het land Egypte (de zogeheten 'Exodus') en in de woestijn van de Sinaï ontving het volk via Mozes de Tien Geboden en overige wetgeving en werd een plaats van samenkomst gebouwd, de tabernakel. De godsdienst van het oude Israël draait om God, de Tora en het Land Israël. Uit het Bijbelse Jodendom is het christendom (in feite: transcultureel Jodendom) voortgekomen. Het Oude Testament is tot het Nieuwe Testament, wat belofte is tot vervulling.

Dagloner

Een dagloner is een losse arbeider die per dag (of per uur) gehuurd kan worden. Een veelvoorkomend fenomeen in oudtestamentische tijden. Het waren vaak nooddruftige mensen, waardoor Job kan zeggen:

  • "Is het aardse leven van de mens geen slavendienst, brengt hij zijn dagen niet door als een dagloner? Als een slaaf smacht hij naar schaduw, als een dagloner wacht hij op zijn loon" (Job 7:1-2).

Richtlijnen

Het Oude Testament geeft een aantal richtlijnen voor de omgang met dagloners:
  • "Betaal een dagloner zijn loon nog op dezelfde dag uit" (Leviticus 19:13).
  • "Een dagloner, die het al moeilijk genoeg heeft, mag u niet uitbuiten, of het nu iemand van uw eigen volk betreft of een vreemdeling die in een van uw steden woont. U moet hem nog dezelfde dag, voor zonsondergang, uitbetalen; want hij is arm en het gaat hem juist om dat loon. Anders zal hij de HEER zijn nood klagen, en dan zal u wat u hem hebt aangedaan als zonde worden aangerekend" (Deuteronomium 24:14-15).
  • Het leven of het jaar van een dagloner wordt dag bij dag geleefd of geteld (Jesaja 16:14; 21:16).

Verloren zoon

Dat 'de verloren zoon' zijn situatie vergelijkt met die van een dagloner en zelfs met het bestaan van een dagloner genoegen zou nemen, getuigt van de diepe ellende waarin hij verzonken is (Lucas 15:17,19).

Dag van Bazuingeschal

Op de Dag van Bazuingeschal of Yom Teroea wordt traditioneel op de ramshoorn (sjofar) geblazen:

  • "Spreek tot de Israëlieten: In de zevende maand, op de eerste der maand, zult gij een rustdag hebben, aangekondigd door bazuingeschal, een heilige samenkomst" (Leviticus 23:24).

Heden ten dage heet deze feestdag Rosj Hasjanah (Joods Nieuwjaardag). Rosj Hasjana en Jom Kipoer (Grote Verzoendag) vormen samen de zogeheten Hoge Feestdagen. Tijdens deze feesten en de tussenliggende tien dagen staan de begrippen zelfonderzoek, inkeer en omkeer centraal. Na deze periode van zelfonderzoek waarin men de balans opmaakt van het zedelijk en godsdienstig leven van het afgelopen jaar, maakt men alle ongerechtigheid van het afgelopen jaar goed met hun naasten en vervolgens op Grote Verzoendag vindt verzoening met God plaats.

David

David was na Saul de tweede koning van het Koninkrijk Israël. Zijn verhaal staat opgetekend in de Bijbelboeken 1 Samuël, 2 Samuël alsmede 1 Kronieken en de eerste twee hoofdstukken van 1 Koningen. Hij was de stamvader van het Judese koningshuis, een stichter van een dynastie die zo'n 400 jaar over Israël regeerde. David regeerde van 1010 v.Chr. tot 970 v.Chr.. David was een eenvoudige schaapsherder die de reus Goliath versloeg met zijn slinger en het later opnam tegen Saul. Hij bleek een vaardig strijder, want hij overwon de Filistijnen en hij beveiligde het koningkrijk tegen aanvallen van buitenaf. Ook was hij een getalenteerd staatsman: hij verenigde de stammen van Israël en hij maakte van Jeruzalem de hoofdstad van zijn rijk. Tot zijn spijt moest hij de bouw van de tempel overlaten aan zijn zoon Salomo. Daarnaast worden veel psalmen aan hem toegeschreven. Uit zijn nageslacht zou de Messias opstaan. Bijgevolg 'zoon van David genoemd'.

Deuteronomium

Deuteronomium is het vijfde Bijbelboek en het wordt traditioneel toegeschreven aan Mozes. Deuteronomium betekent in het Grieks zoiets als 'herhaling van de wet' of 'tweede wetboek'. Het Bijbelboek verhaalt over de belangrijkste gebeurtenissen in de afgelopen 40 jaar in de woestijn, het herhaalt de aan Mozes verkonigde Wet en de tien geboden, en het boek eindigt met de dood van Mozes die zijn volk naar het beloofde land heeft geleid, maar deze zelf nooit heeft bereikt.

Drie

Een verdubbeling van een handeling of uitspraak suggereert een versterking. Zo is het driemaal spreken een versterking en een uiterste completering ervan. Drie is het beeld van de overtreffende trap: het hoogste en uiterste. Vooral als gesproken wordt over een handeling die driemaal verricht wordt:

  • Bileam die zijn ezel driemaal slaat (Numeri22:28);
  • God die de jonge Samuël driemaal roept (I Samuël 3:8);
  • Elia die zich driemaal over de jongen uitstrekt (I Koningen 17:21);
  • Petrus die Jezus tot driemaal toe verloochend (Matteüs 26:34);
  • Paulus die driemaal over een bepaalde zaak tot God heeft gebeden (2 Korintiers 12:8).

Volledigheid en compleetheid

Drie is het getal van volledigheid, compleetheid. Een aantal voorbeelden om dit te illustreren:

  • De drie zonen van Noach zijn de stamvaders van de mensheid;
  • De priesterzegen bestaat uit drie tweedelige zinnen: "Moge de HEER u zegenen en u beschermen; moge de HEER het licht van zijn gelaat over u doen schijnen en u genadig zijn; moge de HEER u zijn gelaat toewenden en u vrede geven" (Numeri 6:24-26);
  • Driemaal heilig (Jesaja 6:3; Romeinen 11:36);
  • De tabernakel was driedelig (Exodus 26-27);
  • Jezus wordt driemaal verzocht (Matteüs 4);
  • Jezus bidt driemaal in Getsemane (Matteüs 26);
  • Jezus verscheen drie keer aan de leerlingen, nadat hij uit de dood was opgestaan (Johannes 21:14);
  • Jezus is drie dagen dood (zijn dood is volledig), en na drie dagen wordt hij opgewekt (Matteüs 20:19).

Volheid van G'd

De volheid van de Ene komt door te spreken over 'de Vader en de Zoon en de heilige Geest' (Matteüs 28:19; 1 Johannes 5:7).

Driedeling kosmos

tot slot verwijst het cijfer drie in het jodendom naar de driedeling van de kosmos:
  • de hemel;
  • de aarde; en
  • de onderwereld.

Leestip
Joodse rituelen bij huwelijk, geboorte en dood van een mens: Rabbijn S.Ph. de Vries Mzn.: Joodse riten en symbolen; Arbeiderspers, Amsterdam, 5e druk 1968.

Lees verder

© 2010 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Boekrecensie: Joodse tradities in de literatuur - D. MeijerrecensieBoekrecensie: Joodse tradities in de literatuur - D. MeijerJoodse literatuur gaat over schrijvers die verbonden zijn door de rode draad van de Joodse traditie, de Joodse cultuur o…
Boekrecensie: Het Jodendom  dr. A. van der HeiderecensieBoekrecensie: Het Jodendom dr. A. van der Heide'Het Jodendom' (2001) van A. van der Heide is een boek dat deel uitmaakt van de Wegwijs serie dat betrouwbare, zakelijke…
Hoera, het is een meisje! - Joodse ceremonie geboorte meisjeHoera, het is een meisje! - Joodse ceremonie geboorte meisjeJoodse ouders van een nieuw baby meisje zijn vervuld van vreugde en zoeken naar een manier het op een ceremoniële manier…
Joods Nederland: onderwijs, jeugd, cultuur en sportJoods Nederland: onderwijs, jeugd, cultuur en sportNa de Tweede Wereldoorlog is het Joodse leven in Nederland weer langzaam gaan opbloeien. De Joodse gemeenschap heeft een…
Boekrecensie: Joodse identiteit  Prof. dr. I.B.H. AbramrecensieBoekrecensie: Joodse identiteit Prof. dr. I.B.H. AbramOver Joodse identiteit is altijd veel te doen. Prof. dr. I.B.H. Abram heeft er een boekje over geschreven. Hij definieer…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: 777jew, Pixabay
  • Rabbijn S.Ph. de Vries Mzn.: Joodse riten en symbolen; Arbeiderspers, Amsterdam, 5e druk 1968

Reageer op het artikel "Joodse cultuur OT: Jodendom gebruiken, rituelen & symbolen D"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 06-12-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Joodse cultuur OT
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!