InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Aantal christenen Turkije groeit ondanks tegenstand moslims

Aantal christenen Turkije groeit ondanks tegenstand moslims

Aantal christenen Turkije groeit ondanks tegenstand moslims Het christelijke magazine Christianity Today berichtte in 2008 dat het aantal christenen in Turkije gestaag toenam.(1) Deze groei heeft een hoge prijs: er hebben zich de laatste jaren een aantal incidenten voorgedaan waarbij radicale moslims christenen hebben gedood en bedreigd. De groei komt niet zozeer door de traditionele kerken die al eeuwenlang vanwege de dreiging van de islam een low profile aannemen. Het zijn eerder de gemeenten van protestantse signatuur die voor aanwas zorgen.

Het christendom in Turkije groeit in aantal en invloed

Het moderne Turkije werd gesticht als een seculiere republiek door generaal Kemal Mustafa Ataturk in 1923. Voor het eerst in 550 jaar, groeit het christendom in Turkije in aantal en invloed. Voor de recente groei wordt echter een hoge prijs betaald: sinds enkele jaren neemt het geweld tegen christenen in Turkije van de zijde van vaak jonge en radicale, soms nog minderjarige, nationalistische moslims, toe. Priesters worden met de dood bedreigd, kerken worden beklad en met molotovcocktails bestookt en vooral christenen met zendingsdrang moeten het ontgelden.

Zorgwekkende incidenten tegen christenen in Turkije

Drie jaar geleden veroorzaakte de brute moord op drie christenen in Malatya, Turkije, diepe ontzetting onder de Turkse gelovigen. Het incident in Malatya is misschien wel de meest tragische en wrede moord op christenen in het hedendaagse Turkije. Op 18 april 2007 werden de Duitse christen Tilman Geske en de Turkse christenen Necati Aydin en Ugur Yuksel in een bijbeluitgeverij in Malatya vastgebonden aan hun stoelen en urenlang gemarteld. De kelen van de drie christenen werden opengesneden. Vijf verdachten werden opgepakt. Ze zeiden dat ze zich lieten leiden door zowel "nationalistische als religieuze gevoelens".(2)

Op 3 juni 2010 werd de rooms-katholieke aartsbisschop Luigi Padovese in Iskenderun met tientallen messteken om het leven gebracht door zijn chauffeur. De officiële lezing luidt dat de chauffeur, die vier jaar voor de bisschop werkte, met psychische problemen kampt. Veel christenen twijfelen aan die lezing. Volgens de media schreeuwde de chauffeur na de moord luidkeels: "Allah Akbar" (Allah is groot) en "Ik heb Satan vermoord". Dit en een aantal andere aanwzijingen doen een religieus motief vermoeden.

Er zijn meer zorgwekkende incidenten te melden. Zo werd in 2006 priester Andrea Santoro in zijn kerk neergeschoten en een jaar later werd ook de Armeens-Turkse christelijke journalist Hrant Dink op klaarlichte dag in Istanbul neergeschoten. In 2009 kreeg een man die zich tot het christendom had bekeerd, in Istanbul een mes op zijn keel gezet, waarbij de dader schreeuwde: "Deze missionarishond is een gevaar voor ons land!''

De christenen in Turkije vormden niet altijd een minderheid

De Turkse bevolking telde in 2008 officieel 76,8 miljoen mensen, van wie 98% moslim is. Maar het christendom is niet altijd een kleine minderheid geweest. In 1453 kwam met de inname van Constantinopel (onderdeel van het Byzantijnse Rijk en de bakermat van de Oosters-Orthodoxe Kerken), het gebied wat nu Turkije heet, geheel onder islamitische heerschappij en sedertdien nam het aantal christenen gestaag af. Vooral de laatste 100 jaar is het aantal christenen schrikbarend gedaald. Begin twintigste eeuw bedroeg het aantal christenen in het Ottomaanse rijk nog ongeveer 30% van de bevolking. De meeste experts schatten dat er heden ten dage minder dan 200.000 christenen in Turkije zijn, die minder dan 0,3 procent van de bevolking uitmaken. In de 20e eeuw liep het aantal christenen sterk terug, enerzijds doordat het Ottomaanse Rijk grondgebied verloor waar veel christenen woonden en anderzijds door verbanning, emigratie, volkerenmoord (de Armeense Genocide) en vervolging.

Vooroordelen van Turkse moslims over Turkse christenen

Christenen worden vaak beschouwd als vijanden van de natie. Een christelijke Turk wordt een verrader genoemd. Directeur Sofon Tufan van het christelijk radiostation Shema in Ankara bekeerde zich twintig jaar geleden tot het christendom. In het Nederlands Dagblad zegt hij dat Turken bang zijn voor christenen:

  • "Dat wantrouwen stamt uit een ver, ver verleden, de tijd van kruisvaarders. Tik het woord missionaris in Turkije in op internet en je krijgt honderden verhalen vol met onzin. We worden ervan beschuldigd voor geheime diensten van westerse landen te werken, wij zouden moslims geld geven om zich te bekeren.''(3)

Dr. Gerrit Steunebrink, docent godsdienst- en cultuurfilosofie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen zegt over de positie van christenen in Turkije:

  • "Christelijke minderheden staan in Turkije onder verdenking. Ze worden gezien als een vijfde colonne... In het verre verleden maakten landen als Groot-Brittannië en Frankrijk gebruik van deze minderheden om hun invloed in het Ottomaanse Rijk aan te wenden. Dit had indirect tot gevolg dat het Ottomaanse Rijk uit elkaar viel en de Turken de christelijke minderheden om hun nationale intenties gingen wantrouwen. In Turkije wordt dus niet inhoudelijk naar het christendom gekeken, alleen nationalistisch."(4)

Zending bedrijven in Turkije wordt beschouwd als een groot gevaar voor de Turkse natie, alhoewel christenen een zeer kleine minderheid vormen. De traditionele kerkgemeenschappen in Turkije - de traditionele christelijke gemeenschap bestaat uit Syrische christenen, Grieks-orthodox, Armeniërs en katholieken - boezemen de Turken niet zoveel angst in; ze houden zich dan ook gedeisd, hetgeen te verklaren is vanuit het concept dhimmitude, een neologisme (dat is een nieuw gevormd of vervormd woord) voor de afgedwongen onderwerping van niet-moslims aan moslims. De schrijfster Bat Ye'or beschrijft in haar studie The decline of eastern christianity under islam - from jihad to dhimmitude, dat door de eeuwen heen Joden en christenen die als gevolg van de islamitische expansiedrift onder islamitisch bewind kwamen, zich alleen konden handhaven als dhimmies.(5)

Protestanten gedragen zich niet zoals een goede dhimmie betaamt

Het woord dhimmi wordt in de sjaria (islamitische wetgeving) gebruikt ter duiding van een christen of Jood die de superioriteit van de islam heeft erkend en zich onderdanig onderwerpt aan het islamitisch oppergezag. Dhimmies krijgen onder de sjaria bepaalde religieuze vrijheden. Ze moeten dan wel een extra belasting betalen - jizya genaamd - en zich allerlei beperkingen en discriminerende voorschriften laten welgevallen. Verzet hiertegen wordt geheel volgens de regels van de jihad gesanctioneerd met de dood. Het was voor de christenen slikken of stikken na de val van Constantinopel: het was de keuze om zich te bekeren tot de islam of nederige onderwerping als dhimmie. Vanwege dit eeuwenlange proces van onderwerping, onderdrukking en discriminatie, is te verklaren dat het aantal christenen afnam en dat de overgebleven traditionele gelovigen tot de dag van vandaag een low profile aannemen. Ze hebben zich teruggetrokken achter hun voordeur en evangeliseren doen ze niet.

Uit een in januari 2010 gepubliceerd onderzoek in het Turkse dagblad Cumhuriyet blijkt dat drie van de vier Grieks-orthodoxe christenen in Turkije dagelijks vrezen voor hun veiligheid; ze voelen zich bedreigd. Schier 40% van de ondervraagde christenen gaf aan dat ze zich 'constant' zorgen maken om hun veiligheid. 38% zei 'vaak' bang te zijn. Iets minder dan driekwart van de ondervraagden is ervan overtuigd dat de Turkse overheid hen het liefst ziet uitsterven. Het priesterseminarie van Halki moest in 1971 van overheidswege de deuren sluiten, omdat de toenmalige regering alle private instellingen voor hoger onderwijs verbood. Er is al bijna veertig jaar geen priester meer opgeleid, waardoor de orthodoxe Kerk in haar bakermat dreigt uit te sterven. Daarnaast wordt het Oecumenisch Patriarchaat, die thans onder leiding staat van patriarch Bartholomeos I, niet erkend door de Turkse Staat. De positie van christenen in Turkije is kwetsbaar en de vrijheid van godsdienst is beperkt.

Door de recente aanslagen op christenen, zit de schrik er goed in. 'Terug je hok in, jullie dhimmies,' is de boodschap, die toch vooral bedoeld lijkt voor de christelijke nieuwkomers, zoals de protestanten - van wie er slechts enkele duizenden in Turkije zijn. Juist zij hebben meer zendingsdrang. Het is dan ook niet verwonderlijk dat deze nieuwe kerken op het Turkse christelijk erf de afgelopen jaren steeds vaker het doelwit zijn van aanvallen en bedreigingen. Er is sprake van het 'dhimmiseren' van deze groep door ze te terroriseren en schrik aan te jagen.

Turkije heeft een rijke christelijke geschiedenis

Weinig landen hebben zo'n rijke christelijke geschiedenis als het huidige Turkije. Het is de regio waar Paulus enkele van de eerste gemeenten, waaronder de gemeente in de belangrijke handelsstad Efeze, heeft gesticht (Handelingen 19:1-12). Zeven gemeenten in deze regio komen aan bod in het boek Openbaring en wel in de hoofdstukken twee en drie:
  • de gemeente in Efeze (de stad waar Johannes is begraven);
  • de gemeente van Smyrna;
  • de gemeente van Pergamum;
  • de gemeente vanTyatira;
  • de gemeente in Sardis;
  • de gemeente in Filadelfia;
  • de gemeente van Laodicea.

Turkije was ooit een bastion van het christendom. Degenen die aan het begin van de monastieke beweging stonden, vonden de grotten van Cappadocië een goede plek om te wonen en aldaar hun leven aan de dienst van God te wijden. Constantinopel, thans Istanbul genoemd, was in 381 het toneel van het tweede Oecumenische Concilie, hetgeen tot doel had de eenheid van de christenen te versterken. In de Byzantijnse tijd zetelde in Constantinopel de patriarch, ofwel het hoofd van de orthodoxe kerk.

Lichtpuntjes

Het protestantse missiewerk begon omstreeks 1820 en momenteel zijn er meer dan 30 protestantse organisaties werkzaam in het land. Er is de laatste jaren sprake van een groei van voornamelijk deze protestantse kerken. Nieuwe christenen uit islamitische gezinnen, worden vaak verstoten door hun familie en afgeserveerd. Christelijke Turken, zeker als ze een moslimachtergrond hebben, worden gezien als verraders van de staat. Een christelijke Turk wordt beschouwd als een oxymoron: een Turk is moslim, punt uit. Er zijn ook lichtpuntjes te bespeuren. Zo werd in 2002 de Stichting Protestantse Kerken in Istanbul als eerste protestantse stichting in het land wettelijk erkend. Ook lijkt de politie de dreigementen tegen christenen serieuzer te nemen en wordt er - onder druk van de Europese Unie - gewerkt aan de verbetering van de positie van religieuze minderheden.(6) Er zijn hoopwekkende stappen gezet op het gebied van meningsuiting, persvrijheid en vrijheid van geloof, maar dit proces is kwetsbaar en broos en er moeten nog aanzienlijke inspanningen geleverd worden.

Noten
  1. http://www.christianitytoday.com/ct/2007/aprilweb-only/116-52.0.html (Young Muslims in Turkey Murder Three Christians)
  2. http://www.christianitytoday.com/ct/2008/january/12.25.html (Jesus in Turkey - After 550 years of decline, a bloodied church is being reborn)
  3. http://www.nd.nl/artikelen/2008/januari/11/-een-christelijke-turk-is-een-verrader-
  4. http://www.nd.nl/artikelen/2006/maart/02/hoop-voor-turkse-christen
  5. Bath Ye'or: The decline of eastern christianity under islam - from jihad to dhimmitude - Seventh-Twentieth Century; Fairleigh Dickinson University Press, 1996.
  6. http://www.nd.nl/artikelen/2008/januari/11/-een-christelijke-turk-is-een-verrader- ('Een christelijke Turk is een verrader')

Fotoverantwoording
Hagia Sophia, de "Heilige Wijsheid", was oorspronkelijk een basiliek (kerk) die is gebouwd in de vierde eeuw. Nadat de kerk twee keer afbrandde, bouwde Keizer Justinianus de huidige, brandveilige structuur rond 537. De Hagia Sophia heeft 900 jaar, tot 1453, gediend als christelijke kerk, totdat islamitische Turken de stad innamen en het gebouwd veranderden in een moskee. In 1935 werd het omgevormd tot een openbaar museum.

Lees verder

© 2010 - 2017 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Studeren in TurkijeTurkije is een populair vakantieland bij Nederlanders. Veel Nederlanders weten niet dat je er ook goed kunt studeren. Wa…
WK voetbal 2014: Kwalificatie Europa Groep DWK voetbal 2014: Kwalificatie Europa Groep DVan de 53 deelnemende Europese landen aan de kwalificatie voor het Wereldkampioenschap voetbal 2014 zullen er uiteindeli…
EK kwalificatie 2016 Groep A programmaEK kwalificatie 2016 Groep A programmaHet Europees Kampioenschap voetbal zal in 2016 plaats vinden in Frankrijk. Voor het eerst zullen er 24 landen deelnemen…
Turkije en Nederland in het voetbalTurkije en Nederland in het voetbalTurkije en Nederland hebben elkaar nog nooit op een eindronde ontmoet maar wel al zes keer voor een kwalificatiewedstrij…
Ogen laseren in TurkijeOgen laseren in TurkijeOgen laseren in Turkije wordt steeds populairder. Maar is ogen laseren in Turkije veilig? Ja! Steeds meer ziekenhuizen i…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Niekverlaan / Pixabay
  • Bath Ye'or: The decline of eastern christianity under islam - from jihad to dhimmitude - Seventh-Twentieth Century; Fairleigh Dickinson University Press, 1996.
  • http://www.nd.nl/artikelen/2008/januari/11/-een-christelijke-turk-is-een-verrader-
  • http://www.nd.nl/artikelen/2006/maart/02/hoop-voor-turkse-christen
  • http://www.christianitytoday.com/ct/2008/january/12.25.html
  • http://www.cbn.com/cbnnews/world/2010/April/Turkeys-Christians-Emboldened-after-Martyrdom/
  • http://www.christianitytoday.com/ct/2007/aprilweb-only/116-52.0.html

Reageer op het artikel "Aantal christenen Turkije groeit ondanks tegenstand moslims"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 25-06-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Vervolging christenen
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!