Joodse filosofie - Chabad 8: de vrije wil van de mens

De mens is een uniek schepsel en onderscheidt zich van andere schepsels door de vrije wil. In Genesis lezen we dat de mens na het eten van de Boom des Kennis het verschil weet tussen goed en kwaad. God laat de mens de vrije keuze voor Hem te kiezen of Hem te negeren. Zou God die keuze niet hebben gegeven dan zou er geen enkele plaats voor de Tora zijn en zou de mens een marionet van God zijn.

Mens versus dier

Het verschil tussen mens en dier is dat de mens intellectueel zelf kan kiezen. Een dier is niet slecht maar handelt instinctief. Een dier handelt volgens een gedefinieerd, voorspelbaar patroon. De mens doet dit niet. De mens kan juist zijn instincten, wensen controleren. Hij kan zijn gevoelens verfijnen en hij heeft zelfs controle over zijn gedachten.

Vrije wil die de logica overschrijdt

De ware kracht van de vrije wil is dat het het verstand overschrijdt. Wanneer reden en logica de mens zou verplichten is er geen sprake meer van een vrije wil.

Ook de gevoelens van de mens overschrijden het intellect. Bijvoorbeeld de liefde van de ouders voor de kinderen. We kunnen niet zeggen dat we kiezen om op deze manier te handelen. Deze gevoelens maken deel uit van ons wezen.

Redenen voor motivatie

De vrije wil betreft alleen de Goddelijke dienst. Bij gewone zaken handelen we of op onze instincten, gevoelens of rationele beslissingen. Er is een externe of interne factor die onze beslissingen in gang zetten. Alleen wat betreft de studie van Tora en het uitvoeren van de mitswot heeft de mens een keuze. De mens kan God dienen of negeren.

Geen verklaring

Er is geen verklaring voor het feit waarom we een vrije wil hebben om God te dienen of te negeren. Ons hele bestaan is afhankelijk van God en alles gebeurt volgens Zijn wil. God kan zelf kiezen, dit reflecteert de essentie van Zijn wezen. God wil dat wij op dezelfde manier kunnen kiezen om ons zo toe te staan Gods essentie binnen de wereld te manifesteren door zijn keuze.

De Bron voor de keuze

Als de keuze van de mens niet gemotiveerd wordt door emotie of verstand, wat is dan zijn motief? Dan komt het van binnen uit. Wie hij werkelijke is en wat hij werkelijk wil zal worden uitgedrukt.

Dit is ook Gods keuze voor het Joodse volk. Het is een uitdrukking van Zijn innerlijk wezen. De keuze is GEEN afweging van betere Joden tegenover slechtere heidenen. God koos de Joden al vóór de Schepping. De essentie van een Jood is één met God zijn. Uiteindelijk kiest elke Jood voor God: of door gehele toewijding aan de Goddelijke dienst of door een patroon van zonde en tesjoeva (berouw).

De reis van de ziel

In dat opzicht is het leven (of de levens) van iedere persoon een progressie. God leidt elke persoon op zijn reis van zelf-expressie. Deze reis gaat gepaard met zwarte schaduwen en uitdagingen. Er wordt gezondigd, maar zelfs dat is door God bepaald. Toch moet een ieder berouw tonen voor zijn zonden. Er hoeft niet gewanhoopt te worden. Niemand kan een persoon tegenhouden het goede te doen. Door berouw kan hij de Goddelijkheid van zijn ziel openbaren. Dit is het doel van het afdalen van de ziel naar deze lagere wereld om zijn Goddelijke kern te openbaren en voor het goede te kiezen.

Wat op individueel niveau geldt, geldt ook op wereldlijk niveau. Het Joodse volk moet berouw tonen uit eigen vrije wil. Dit is de uitdrukking van de Goddelijke kern binnen het Joodse volk en zal leiden tot de uitdrukking van het Goddelijke in de wereld. Israël zal berouw tonen aan het eind van de ballingschap en zal onmiddellijk verlost worden.

Lees verder

© 2010 - 2020 Jehoeda, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Joods medische ethiek: dierproeven en dierenrechtenJoods medische ethiek: dierproeven en dierenrechtenWanneer we het hebben over dierenrechten en dierproeven dan ontstaat er al snel een heftige discussie over. Dat is niet…
Wordt vegetarisme in de Jodendom aangemoedigd of ontmoedigd?Vegetarisme is geen gebod in het Jodendom. Toch mocht Adam alleen vruchten en groente eten. Er staat nergens dat hij vle…
Snelste dieren per soort op aardeSnelste dieren per soort op aardeWelke dieren zijn de snelste dieren ter wereld? Hoe ziet de lijst van de snelste dieren per soort uit? Welk dier is het…
Jodendom en voeding: vegetarisme  vegetarisch etenJodendom en voeding: vegetarisme vegetarisch etenVóór de Zondvloed aten de mensen alleen maar zaaddragende gewassen. En ook in de Messiaanse tijd zal geen vlees meer wor…

Torastudie: De Ark en Tafel - Exodus 25:10-30Torastudie: De Ark en Tafel - Exodus 25:10-30In Exodus 25:10-30 wordt gesproken over de Ark waarvan de draagbomen er altijd aan moeten blijven zitten. De Ark is het…
Dienstbaar leiderschap in kerk en samenlevingDienstbaar leiderschap in kerk en samenlevingEr zijn verschillende manieren van leiderschap te onderscheiden. In kerk en samenleving is er behoefte aan een duidelijk…
Bronnen en referenties
  • What we believe - Rabbi Eliyahu Tauger

Reageer op het artikel "Joodse filosofie - Chabad 8: de vrije wil van de mens"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Jehoeda
Laatste update: 08-07-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Joodse filosofie
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!