InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Geschiedenis Jodendom: Talmoed - Geloof van de Joden

Geschiedenis Jodendom: Talmoed - Geloof van de Joden

Geschiedenis Jodendom: Talmoed - Geloof van de Joden De Talmoed beschrijft de verordeningen uit de Bijbel en de praktische leefregels. De relatie tussen God en de mens neemt een fundamentele plaats in. Er staan talloze onderwerpen in maar het gaat in de eerste plaats om een volk dat zoekt naar God. Het is gefundeerd op de Bijbel. Het Jodendom bevat tegenstrijdige opvattingen m.b.t. het geloof, maar zonder de vaste kern van de geloofsbegrippen aan te tasten.

De Eenheid van God; Zijn voorzienigheid, gerechtigheid en genade

Het Jodendom kent twee basisprincipes:
  1. Het geloof in de Ene en Enige God;
  2. De verkiezing van Israël om drager te zijn van dit geloof.

Eenheid van God

Bovenstaande principes worden verwoord in: “Hoor Israël, de Heer is onze God, de Heer is één” (Deuteronomium 6:4). Dit is de Ene en Enige God die Israël belijdt en vereert. Het verwerpt alle polytheïstische geloofsopvattingen inclusief de drie-eenheid van het christendom.

De Joodse visie op de Eenheid van God impliceert dat alleen God bestaat en verder niets (het heeft dus verder niets te maken met het getal 1: één God tegenover meerdere goden.Eén betekent in dit geval dat er gewoonweg niets anders bestaat). De Schepping is een product van Gods geest. Met of zonder Schepping blijft God dezelfde; aan Hem ontbreekt niets. God maakt geen onderdeel uit van de Schepping omdat Hij niet geschapen is (dit is dus anders dan bij het christendom waarbij God wel deel uitmaakt van de Schepping via Jezus (een schepsel)). God staat dus los van de Schepping hoewel hij tegelijkertijd de hele Schepping leidt. God is dus zowel veraf als dichtbij. De mens voelt zich onafhankelijk van God omdat Hij zich verborgen houdt.

Het gaat om een levende God die constant scheppende energie creëert. De Schepping is geen toeval, maar het werk van God.

Zijn voorzienigheid

Door Gods voorzienigheid bestaat de Schepping over het heelal:
  • Job 26:7 “Hij hangt de aarde op aan niets.”
  • Psalm 104:29 “Gij verbergt uw aangezicht en zij zijn verward.”
  • De Talmoed geleerden zeggen “God schiep de wereld en treft voorzieningen.”

Door Gods voorzienigheid bestaat de Schepping over de volkeren en de enkelingen:
  • Job 12:23 “Hij vermeerdert de volkeren en vernietigt ze. Hij verstrooit de volkeren en verzamelt ze.”
  • Talmoed Choellin 7b “Geen man verwondt zijn vinger hier beneden, tenzij het boven tegen hem beschikt is.”

Gerechtigheid en genade

Het gaat bij de volkeren en de enkelingen om gerechtigheid en genade (inclusief liefde). Voor deze twee attributen gebruikt men twee namen: 'Elohiem' (God) en 'JHWH' (Eeuwige).

Het gaat hier NIET om twee machten zoals bij het systeem van Paulus (het christendom): de wereld van de Duivel versus de Wereld van Christus.

In het Jodendom geldt dat God zowel gerechtigheid als genade is; God als Rechter en God als Verlosser. God oordeelt over elke handeling en God zal de mensheid verlossen van haar zonden, ellende en dwaasheden.

De werkzaamheid van de goddelijke voorzienigheid in het heelal en de schepping is de grondslag voor de zin van de geschiedenis en het menselijk leven. Alles wat in de tijd geschiedt is van fundamentele betekenis. Het gaat niet om blinde krachten. Het is een levend proces door de manifestaties van Gods oordeel en verlossende daden. De goddelijke bedoeling die tot uiting komt in de geschiedenis beheerst het Jodendom.

Gods almacht, alomtegenwoordigheid en alwetendheid

almacht

God is 'De Macht' (ha Gewoera). Deze wordt geleid door Zijn wil.

alomtegenwoordigheid

De alomtegenwoordigheid van God is de Shechina (inwoning). Zijn voorzienigheid strekt zich uit over de Schepping. Overal is de Shechina. Dit wil niet zeggen dat God deel uitmaakt van de Schepping. De Talmoed zegt het zo: “Hij is de Plaats van de wereld, maar de wereld is niet Zijn plaats" God is dus heel dichtbij (op aarde) via de Shechina, maar ook ver weg (in de hemel). God is dus niet gelijk aan de natuur c.q. de Schepping. God is onlichamelijk en zelfs niet spiritueel.

alwetendheid

Daarnaast is God alwetend: de Heer der gedachten (Ba'al machasjawot). God kan niet misleid worden. God is levend en bestaand tot alle eeuwigheid. Hij kan niet sterven en weer tot leven komen (zoals de god van de christenen: Jezus).

conclusie

De almacht van God leidt naar zijn triomf. De alomtegenwoordigheid en alwetendheid kan door niets tegengehouden worden. Zijn beschikkingen zullen zegevieren vanwege zijn eeuwigheid. Jesaja 14:27 zegt “Want de Heer der heerscharen heeft beschikt, wie zal het verijdelen?”

Vervulling: de Masjiach – Messias

God heeft de mens nodig voor de goddelijke beslissing. De mens is partner/medewerker (sjoetaf) van God voor het voltooien van de Schepping. Hoewel de taak binnen het fysieke domein gerealiseerd dient te worden, moet de mens de fysieke grenzen te boven gaan. Het gaat dus om gehoorzaamheid aan de wet: 'de navolging van de attributen van God':
  • wees genadig zoals God
  • wees barmhartig zoals God
  • wees rechtvaardig zoals God
De mens dient zich steeds sterker in te zetten voor God om zo naar Hem toe te kunnen groeien.

Koninkrijk Gods op aarde

Deze gedachte van vervulling is verbonden met het visioen van het koninkrijk Gods. Dat is een rijk hier op aarde onder goddelijke leiding. Het gaat om persoonlijke en maatschappelijke gerechtigheid. Met de komst van de Masjiach zal Gods rijk worden ingeleid. Het gaat niet om een bovennatuurlijk wezen. Het is gewoon een sterfelijke leider die er voor zal zorgen dat Israël weer naar haar vaderland terugkeert. Dan zal de heerschappij van God universeel zijn. Zacharia zegt: “De Heer zal koning zijn over de hele aarde, in die dagen zal de Heer één zijn en Zijn naam één" (Zacharia 14:9).

Gods rijk op aarde is slechts voorspel tot de voleinding van het rijk in de bovenhistorische en bovennatuurlijke wereld. De Talmoed zegt: “Geen oor heeft ooit vernomen en geen oog heeft ooit aanschouwd” (vergelijk Jesaja 64;3). Dan zullen de doden herrijzen en de algemene dag des oordeels komen. Het gaat om de meest volledige voleinding van Zijn streven. Deze voleinding is afhankelijk van de vervulling van Gods wil in het historische en sociale kader van het dagelijks leven.

Aardse en hemelse harmonie

Het Jodendom gelooft niet in dualisme zoals het christendom; het aardse tegenover het hemelse, het tijdelijke tegenover het eeuwige.

Het Jodendom stelt dat het aardse en hemelse in harmonie zullen zijn. Zo denkt het Jodendom ook over de ziel. De ziel zit niet vast gekluisterd in een onrein lichaam dat vijandig is. Lichaam en ziel verenigen met elkaar. Het lichaam moet geheiligd worden. De ziel is onsterfelijk. Onsterfelijkheid betekent niet slechts een voortbestaan na de dood, maar het terugkeren naar de Bron: “Dan zal het stof terugkeren naar de aarde en de geest terugkeren naar de Schepper”(Prediker 12:7).

Partner van God

Ieder mens moet een partner van God zijn. Er is slechts verschil in inhoud en aard van de bijdrage. Voor het Joodse volk zijn deze zwaarder: de hele Tora moet nageleefd worden. Voor niet-Joden gelden de Noachidische geboden (zie artikel: De Zeven Wetten van Noach). Joden worden zwaarder gestraft dan niet-Joden omdat hun verantwoordelijkheid groter is. Toch zijn zonden niet onherroepelijk. De schade kan hersteld worden.

Zonde en berouw

De schade door zonde wordt niet hersteld door een bemiddelaar. Dus de 'Heilige Geest' en 'Jezus' worden niet aanvaard.

Tevens kent het Jodendom geen erfzonde. Dat Adam door zijn zonde de dood in de wereld heeft gebracht, betekent slechts de fysieke dood, niet de geestelijke dood zoals christenen geloven (alleen via Jezus zouden de mensen zich kunnen bevrijden van de geestelijke dood). Het Jodendom gelooft echter dat oprecht berouw voldoende is. Terugkeer brengt beloning met zich mee; volharding in de zonden brengt Gods oordeel en vergelding mee.

Lijden en zonde

Het verband tussen lijden en zonden wordt overgelaten aan Gods ondoorgrondelijke wil. De Spreuken der vaderen 4:198 zegt: “Het is niet in onze macht om de voorspoed van de bozen of het lijden van de rechtvaardigen te verklaren.”

Slechte mensen blijven twaalf maanden in de Gehenna=hel (behalve uitzonderingen). Daarna volgt hereniging met de rechtvaardigen in Gan Eden (het Paradijs). Ook na het overlijden gaat het werk van de ziel door ter voltooiing van Gods werk.

Noachidische geboden

Iedere vrome (ook een niet-Jood) kan in Gan Eden komen mits hij de Noachidische geboden naleeft. Zelfs geloof in God is niet vereist zolang men maar geen afgoden dient. Niet-Joden mogen in een drie-eenheid geloven; voor Joden is dit verboden! Het christendom en de islam worden door het Jodendom geaccepteerd.

Lees verder

© 2010 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kabbala: de aartsvaders en het Joodse geloofGenesis is eigenlijk een buitenbeentje in de Tora. Het bevat nauwelijks wetten en handelt voornamelijk over de aartsvade…
Babylonische en Jeruzalem (Palestijnse) TalmoedBabylonische en Jeruzalem (Palestijnse) TalmoedHet Hebreeuwse woord 'Talmoed' heeft als hoofdbetekenis 'studie' of 'het leren'. De Talmoed heeft betrekking op de gehel…
Dertien geloofspunten Maimonides 2: God als EenheidHet tweede geloofspunt van Maimonides is het geloof in Eén God. God is niet de eenheid van een paar, nog de eenheid van…
Geschiedenis Jodendom: Moderne stromingen – ZionismeGeschiedenis Jodendom: Moderne stromingen – ZionismeOnder Theodor Herzl hield het Joods nationalisme op een filantropische en godsdienstige stroming te zijn. Het werd nu ee…
Geschiedenis Jodendom: Moderne stromingen -Haskala/ReformGeschiedenis Jodendom: Moderne stromingen -Haskala/ReformNaast Mozes Mendelssohn, die veel tegenstand van orthodoxe Joden ondervond, waren er mensen die eveneens voor de Verlich…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Hurk, Pixabay
  • Het jodendom - joodse godsdienst in historisch perspectief - Isidore Epstein

Reageer op het artikel "Geschiedenis Jodendom: Talmoed - Geloof van de Joden"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 04-07-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Talmoed
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!