Joodse Bijbel: Samuël de Profeet en Richter

Joodse Bijbel: Samuël de Profeet en Richter Wanneer Hanna uiteindelijk een zoon krijgt, Samuël, brengt ze deze na een paar jaar naar de Hoge Priester Eli waar hij in een religieuze atmosfeer opgroeit. Uiteindelijk zal Samuël Eli als hogepriester opvolgen. Hij wordt profeet en richter. Hij vertelt de mensen over de ware betekenis van de Tora en het geloof in Eén G'd. Uiteindelijk wil het Joodse volk dat Samuël een koning voor hen aanwijst.

Joodse Bijbel met commentaar van Rashi

Per vers het commentaar van Rashi, de Joodse Bijbelcommentator die leefde van 1040-1105. Rashi wordt beschouwd als de leraar van de leraren. Door alle traditionele Joden wordt Rashi als autoriteit op het gebied van de Joodse Bijbel en de Talmoed beschouwd. Vandaar dat het belangrijk is om zijn commentaar op de Joodse Bijbel weer te geven. Rashi gebruikt nieuw Hebreeuws aangevuld met Oud Franse woorden. Zijn taalgebruik is soms wat orakelachtig kort. Voor nadere verklaring is het verstandig een orthodox Joodse rabbijn te raadplegen.

De Hoge Priester Eli

Voor enige tijd leven de Joden in vrede en worden niet lastig gevallen door de Filistijnen in het westen. Hun religieus centrum is Silo, waar de misjkan staat. Daar is Eli de Hoge Priester de leider geworden na Simsons dood. In de ongebroken ketting van de Mondelinge Wet (Massora), beginnend met Mozes en voortgezet via Jozua en Pinchas, is Eli de vierde die het onderricht van de Mondelinge Wet van Pinchas ontvangt, de grootvader van Aäron. Eli is geliefd bij het volk die naar hem kijkt voor spirituele begeleiding. Zijn twee zonen, Hofni en Pinchas volgen hun vader echter niet op. Zij degraderen het priesterschap voor de ogen van de massa door fraude en corruptie.

De vader van Samuël

In deze tijd woont Elkana van de stam Levi in Ramthaim-Zofiem die de Joden helpt de aandacht te richten op hun spiritueel centrum. Zoals staat voorgeschreven in de Tora maakt hij gedurende de drie opgangsfeesten een pelgrimstocht naar Silo. Hij brengt daar samen met zijn familie door in een religieuze atmosfeer. Wanneer de mensen de karavaan van Elkana zien vergezellen ze deze. Zo ontwikkelt zich een nauwe band tussen Israël en hun religieus centrum dankzij de invloed van Elkana.

De vroege jaren van Samuël

Elkana heeft twee vrouwen waarvan Hanna kinderloos is. Ze lijdt stilletjes onder de vele vernederingen van de meer gelukkige Pnina die wel kinderen heeft. Eens, wanneer Hanna in Silo is, belooft ze dat als ze een zoon zal hebben, ze hem zijn hele leven aan G'd laat toewijden. I Samuël 1:11: En zij zwoer een gelofte, en zei: tot Heer der heerscharen, als U de ellende van Uw slavin zult zien, en U zult mij gedenken, en U zult Uw slavin niet vergeten en U zult Uw slavin een mannelijk kind geven, en Ik zal hem aan de Heer geven al de dagen van zijn leven, en er zal geen scheermes op zijn hoofd komen.

Commentaar van Rashi I Samuël 1:11

O Heer der Heerscharen: Waarom werd deze Naam hier aangeduid? (Het antwoord is als volgt :) Ze zei voor Hem: O Heer van het universum, U hebt twee gastheren in Uw wereld geschapen. De hemelse wezens vermenigvuldigen zich niet en sterven ook niet, terwijl de aardse wezens zich zowel vermenigvuldigen als sterven. Als ik een van de aardse wezens ben, laat me dan vermenigvuldigen, en als ik een van de hemelse wezens ben, laat me dan niet sterven. Ik vond deze uitleg in de Aggadah van Rabbi Jose de Galileeër. Onze wijzen in traktaat Ber. (31b) legden echter uit wat ze uiteenzetten: Tot dan was er geen persoon die de Heilige, gezegend is Hij, "Gastheren" noemde. (Waarom noemde Hanna hem dan bij deze naam?) Maar, zo zei ze voor Hem: “O Heer van het universum, van alle menigten die U in Uw wereld hebt geschapen, vindt U het moeilijk om mij één zoon te schenken?"

als U wilt kijken: (Lett .: als U ziet, zult U het zien). In traktaat Ber. legden onze wijzen uit wat ze vertelden.

Uw slavin: wat driemaal in dit vers staat, komt overeen met de drie voorschriften die een vrouw moet naleven.

Een mannelijk kind: (Lett .: zaad van mensen, wat betekent) rechtvaardige mannen, zoals er staat geschreven (Koningen I: 2:32): "Op twee rechtvaardige mannen." אנשים betekent ook belangrijke mannen, zoals er staat geschreven (Deut. 1:13): wijze en bekende mannen.

en ik zal hem aan de Heer geven: zodat hij geschikt is om aan de Heer te worden gegeven.

en er zal geen scheermes op zijn hoofd komen: (vertaling volgt echter K,) Jonathan geeft toe: en de vrees voor mensen zal niet over hem zijn.

Dat jaar wordt haar gebed verhoord. Ze krijgt een zoon en noemt hem Samuël.

Hanna's vreugde kent geen grenzen. De eerste jaren houdt Hanna hem thuis. Maar ze komt haar belofte na en brengt haar zoon naar Eli. Af en toe zal ze haar zoon bezoeken. Onder begeleiding van Eli groeit Samuël in een geheel religieuze atmosfeer op en wordt een goede leerling.

Samuël ontvangt zijn eerste G'ddelijke openbaring wanneer hij nog erg jong is. Op een avond wanneer hij ligt te rusten bij de Tabernakel in Silo hoort hij een stem die zijn naam roept. Hij springt op en gaat naar de oude Eli omdat hij denkt denkt deze hem roept. Maar Eli zegt hem terug te gaan, want hij heeft hem niet geroepen. Dit herhaalt zich drie keer en dan is Eli zich bewust dat het een G'ddelijke boodschap is. Hij zegt tegen Samuël dat als hij de stem opnieuw hoort hij moet antwoorden: “Spreek, o Eeuwige, want uw dienaar luistert.”

De boodschap die Samuël hoort is een bedroefde. G'd zal het huis van Eli straffen vanwege het onbehoorlijke gedrag van zijn zonen. Samuël brengt de boodschap over aan Eli en de oude man antwoordt: “Het is de Eeuwige, laat Hem doen wat goed is.”
Samuël groeit op gesterkt door de geest van God. De mensen herkennen in hem een leider. Eli realiseert zich dat Samuël hem zal opvolgen en niet zijn zonen.

Oorlog met de Filistijnen

Opnieuw komt er oorlog met de Filistijnen. Bij Afek wordt strijd gevoerd en de Joden worden teruggedreven na vierduizend man verloren te hebben. Nu herinneren de wijzen van Israël zich dat in de dagen van Jozua, de Ark van de Eeuwige triomfantelijk werd gedragen voor het leger uit en dat dit succes verzekerde. Dus ze gaan naar Silo en eisen dat de Ark uit de Tabernakel wordt gehaald. Hofni en Pinchas, de twee priesters, komen zelf naar het kamp vergezeld door Ark. De aanwezigheid van de Ark versterkt het moraal van de Israëlieten. De Filistijnen horen het gejuich en zijn bang. Toch winnen ze de strijd. De Israëlieten worden verslagen. Er worden dertigduizend soldaten gedood en de rest vlucht in verwarring naar hun tenten. Hofni en Pinchas zijn onder de doen en de Ark des Verbonds is nu in handen van de Filistijnen.

De dood van Eli

De mensen, verzameld bij Silo, wachten het nieuws van de strijd af. Er komt een Benjamiet naar het kamp toegerend met aarde op zijn hoofd. Eli zit langs de weg als de boodschapper de poorten van de stad binnengaat; hij hoort een luid gehuil. “Wat betekent dit?” vraagt de oude man zich af. Hij kan namelijk niet meer zien. Dan benadert de Benjamiet hem en zegt: “Ik kom van het strijdtoneel, en ik ben vandaag van het strijdtoneel gevlucht.” Eli interrumpeert hem en zegt: “Wat gebeurt daar, mijn zoon?” Dan vertelt de Benjamiet dat Israël gevlucht is voor de Filistijnen en dat er een massaslachting heeft plaatsgevonden onder de bevolking. Ook de twee zonen, Hofni en Pinchas, zijn onder de doden. En de Ark is in het bezit van de Filistijnen gekomen. Wanneer Eli hoort over het noodlot van de Ark, valt hij achterover, en sterft overmand door verdriet. Hij heeft de Israëlieten meer dan 40 jaar gediend en is 98 jaar geworden.

De Heilige Ark in bezit van de Filistijnen

Ondertussen dragen de Filistijnen de Ark des Verbonds naar Ashdod en plaatsen het in de tempel van hun god Dagon. De volgende morgen vinden zij het beeld van hun afgod gevallen voor de Ark. Zij rapen het beeld op en zetten het terug; maar op dezelfde dag valt Dagon opnieuw voor de Ark: dit keer zijn zijn hoofd en handen gebroken en liggen in drie stukken. Er gebeuren echter nog ergere dingen voor de mensen in Ashdod. Ze krijgen builen en zweren; en zij weten dat dit de straf is voor het vasthouden van de Ark. Daarom sturen ze de Ark van Ashdod naar Gat. Maar de Ark is daar nog maar net gearriveerd of de inwoners krijgen dezelfde ziektes. Dan wordt de Ark naar Ekron gebracht. De bewoners sturen de Ark meteen weg.

Terugkeer van de Heilige Ark

De Filistijnen bezitten de Ark voor zeven maanden maar door al het ongeluk dat deze hen brengt besluiten ze de Ark terug te geven aan de Israëlieten. De Ark wordt op een nieuwe wagen geladen en getrokken door twee koeien die nog nooit eerder een juk hebben gedragen. De priesters bevelen hun landgenoten de koeien zelf te laten gaan. De koeien nemen de rechte weg naar Beth Shemesh. De hoofden van de Filistijnen volgen de koeien. Ondertussen zien de oogsters van Juda de kar van verre naderen. Zij zijn verheugd de Ark te zien. Het is alsof de glorie van God terugkeert. De beesten stoppen in het veld van Jozua. De Levieten dragen de Ark van de kar en plaatsen het op een grote steen in het veld. Zij maken snel een offer door het hout van de kar te gebruiken. Wanneer de hoofden van de Filistijnen hier van getuigen zijn, keren ze terug naar Ekron. De Ark wordt naar Kiriat Je'ariem gebracht waar het blijft tot de tijd van Koning David.

Samuël de Richter

Overwinning over de Filistijnen
De terugkeer van de Ark betekent een keerpunt in het religieuze leven van het Joodse volk. Velen verlangen nu naar Torastudie en een terugkeer naar G'd. Vele Joden zien echter geen kwaad in het handhaven van afgodsbeelden. Maar Samuël, die nu een erkende profeet en richter is, reist van stad naar stad en vertelt de mensen over de ware betekenis van de Tora en het geloof in Eén G'd. Zijn thuis is Rama, zijn geboorteplaats, maar hij verblijft veel in Bethel, Gilgal en Mitspa om recht te spreken en het volk te instrueren. Samuël verlangt naar eenheid, vrede en veiligheid voor zijn volk, maar weet dat dit onmogelijk is zolang de afgodsbeelden blijven bestaan. Daarom roept hij het volk Israël bijeen en vertelt hen de beelden weg te doen en met hun gehele hart naar God terug te keren. Dit doen ze ook. Dan roept Samuël hen naar Mitspa te komen voor een groot openbaar offer en een dag van gebed. De Filistijnen horen hiervan en besluiten onmiddellijk aan te vallen. De bange Israëlieten vragen Samuël voor hen te bidden. Dit doet hij en een vreselijke storm vernietigt het leger van de Filistijnen. Ze slaan op de vlucht en de Israëlieten achtervolgen hen. Ze heroveren de steden die de Filistijnen eerder hadden ingenomen. De Filistijnen zijn verzwakt en durven de Israëlieten niet meer aan te vallen.

Geef ons een koning
Samuël wordt ouder en stelt zijn twee zonen aan als richters. Maar deze volgen niet in de voetstappen van Samuël. Het volk heeft geen vertrouwen in hen en vrezen dat ze zonder leider komen te zitten wanneer Samuël sterft. De Oudsten gaan naar Samuël toe en verzoeken hem een koning aan te stellen. Samuël wordt boos. Hij probeert hen te overtuigen dat koningen despoten zijn. Ze zijn onverschillig voor het volk, gebruiken jongeren om voor hem te vechten, leggen zware belastingen op en ontnemen onderdanen hun vrijheid. Maar geen enkel argument overtuigt de Oudsten. Zij hopen dat een koning het volk kan binden en hen kan verdedigen tegen elke vijand. Samuël gaat G'd raadplegen en ontvangt een bevestigend antwoord.



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Waarom volgen de zonen van Eli de Hogepriester hem niet op?
  2. Waar bevindt zich Israëls spiritueel centrum?
  3. Wat denkt Samuël als hij een stem hoort midden in de nacht?
  4. Wat gebeurt er wanneer de Filistijnen het volk Israël aanvallen?
  5. Wat doen de Filistijnen met de Ark des Verbonds?
  6. Hoe keert de Ark terug naar het volk van Israël?
  7. Wat gebeurt er als de Ark is teruggekeerd?
  8. Waarom wil Samuël eigenlijk geen koning aanstellen?

Lees verder

© 2010 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Geschiedenis Tora: Mondelinge overdracht ToraGeschiedenis Tora: Mondelinge overdracht ToraDe Mondelinge Tora werd 1500 jaar lang mondeling overgedragen van leraren op studenten, generaties lang vanaf de Sinaï t…
Joodse Bijbel: David de schaapsherder en GoliathJoodse Bijbel: David de schaapsherder en GoliathDavid is één van de beroemdste Joden in de geschiedenis. Hij wordt door Samuël tot koning gezalfd. Maar Koning Saul mag…
Joodse Bijbel: Saul eerste Koning IsraëlJoodse Bijbel: Saul eerste Koning IsraëlHet Joodse volk wil graag een koning om het volk gezamenlijk op te laten trekken tegen de vijanden. Samuël probeert het…
Bijbelverhalen: (Koning) DavidBijbelverhalen: (Koning) DavidDavid en de Bijbel. Bij veel mensen gaat er misschien wel een lichtje branden. Er zijn weinig personen in de Bijbel waar…

Exodus: Mozes, farao, de tien plagen en de Egyptische godenExodus: Mozes, farao, de tien plagen en de Egyptische godenMozes, farao, de tien plagen van Egypte en de Egyptische goden en godinnen. Als Mozes in opdracht van God naar de Israël…
Kent de Islam vrijwilligerswerk?Kent de Islam vrijwilligerswerk?Er is geen religie, natie of wetgeving die vrijwilligerswerk zo belangrijk acht, als de Islam. De aantoonbaarheid vanuit…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipartVectors, Pixabay
  • Our People, history of the Jews - Jacob Isaacs
  • Tenach
Jehoeda (1.615 artikelen)
Laatste update: 08-06-2021
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Bronnen en referenties: 3
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.