Torastudie: dames ontvingen Tora eerst - Exodus 19:3

Torastudie: dames ontvingen Tora eerst - Exodus 19:3 Het is heel beleefd om dames voor te laten gaan. Of het nu gaat om de toegang tot een danszaal of het verlaten van een zinkend schip; dames krijgen voorrang. De reden is een concessie van het sterke geslacht aan het zwakke geslacht. In het Jodendom gelden andere redenen. Mozes moest de Tora eerst aan de vrouwen voorleggen (Exodus 19:3), pas daarna aan de mannen. Redenen waren dat vrouwen meer religieus zijn, akkoord gingen met de Tora en opstandiger zijn.

Exodus 19:3 "Spreek tot het huis van Jakob en vertel het aan de zonen van Israël"

Toen God Mozes instrueerde om het volk Israël voor te bereiden op de ontvangst van de Tora op de Berg Sinaï Hij zei: "Spreek tot het huis van Jakob en vertel het aan de zonen van Israël" (Exodus 19:3). "Het huis van Jakob" zijn de vrouwen; "de zonen van Israël" zijn de mannen. Met andere woorden: spreek eerst met de vrouwen.

Aanvankelijk mannen eerst

Tot dan toe was de regel: "mannen eerst" Adam werd eerder geschapen dan Eva. Noach en zijn zonen gingen eerst de Ark binnen, pas daarna gevolg door hun vrouwen (zie Genesis 7:13). Jakob reisde met zijn familie waarbij de mannen voorop gingen gevolgd door hun vrouwen (Genesis 31:17); bij Ezau was het andersom; de vrouwen gingen voor de mannen (Genesis 36:6). De Joodse wijzen merken dit verschil op en zien het als Jakobs morele superioriteit boven dat van zijn hedonistische broeder.

Waarom gaf God de Tora eerst aan de vrouwen?

Waarom kregen de vrouwen eerder de Tora dan de mannen? De Midrash geeft verschillende verklaringen:
  1. vrouwen zijn religieuzer dan mannen;
  2. vrouwen gingen akkoord met de Tora en de mannen sloten zich hierbij aan;
  3. vrouwen zijn opstandiger dus ze moeten het eerst overwonnen worden – Eva zette de wereld op haar kop. God zegt als Ik nu niet eerst de Tora aan de vrouwen schenk zullen ze het nietig verklaren.

Overschot

Het Chassidisme gaat nog dieper in op de zaak. Mannen ontlenen de "lijn van licht" (kav) dat penetreert in het vacuüm (makom panoei) die gevormd werd door God waarin de wereld geschapen werd. Maar makom panoei blijkt geen absoluut "vacuüm" te zijn – een overschot van Goddelijk licht bleef achter wat een onzichtbaar ether van Godzaligheid vormt dat ons bestaan doordringt en onderbouwt. Het is van dit "overschot" waar de vrouwelijke component schepping ontleent.

Mannen en vrouwen hebben allebei rol in het plan van de Schepper

Dus de man handelt als een veroveraar. Zijn rol in de schepping is de aardse duisternis te verjagen en het hemelse licht te brengen. De vrouw is een voedster, zij vindt Godzaligheid binnen de wereld in plaats van het van buitenaf te brengen.
Mannen en vrouwen hebben beide een rol in Gods plan: onze doel is God in de wereld te brengen (rol van de man) en de wereld een woning voor God te maken (rol van de vrouw); de duisternis overwinnen (mannelijk), het licht in de duisternis blootleggen (vrouwelijk).

Eerst domineerde de man; vanaf Sinaï betrok God de vrouw erbij

In de eerste 24 eeuwen van de geschiedenis, was de mensheid druk bezig de duisternis te verslaan. Dus de man overheerste. Maar toen kwam de dag dat God smachtte naar een woning voor Hemzelf. Daarop openbaarde Hij zichzelf op de berg Sinaï. De mens moet nog steeds strijden, maar deze vindt plaats binnen Gods wereld. Daarom moest Mozes eerst de vrouwen toespreken.



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Wat betekent: "Spreek tot het huis van Jakob en vertel het aan de zonen van Israël" (Exodus 19:3)?
  2. Waarom krijgen de vrouwen eerder de Tora dan de mannen?
  3. Welke rol hebben mannen en vrouwen in de Schepping?
  4. Tot wanneer domineert de man?

Lees verder

© 2009 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Torastudie: Naam en getal - Exodus 1:1-4Torastudie: Naam en getal - Exodus 1:1-4In Exodus 1:1-4 staat: "Dit nu zijn de namen van de Kinderen van Israël, die met Jakob naar Egypte kwamen...Ruben, Simeo…
Torastudie: Breken van Stenen Tafelen – Exodus 32:19Torastudie: Breken van Stenen Tafelen – Exodus 32:19Het mag vreemd klinken maar de Tora beschouwt het breken van de Stenen Tafelen door Mozes als de grootste daad die hij v…
Waarom werd Juda leider van het volk Israël en niet Ruben?In zijn zegeningen aan zijn kinderen voor zijn dood, wees Jakob aan ieder van hen hun rol in de formatie van de joodse n…
Torastudie: educatie - Exodus 19:8Torastudie: educatie - Exodus 19:8Leviticus 21:1 begint met de instructie van God aan Mozes: “Spreek tot de priesters, de zonen van Aäron, en zeg tegen he…

Efficiënter en constructief vergaderen in de kerkEfficiënter en constructief vergaderen in de kerkVergaderen is niet voor iedereen een prettige bezigheid. In de kerk is vergaderen 'helaas' ook nodig. Binnen de kerk is…
Invloed christendom in NederlandHet christendom is al eeuwen lang de meest voorkomende godsdienst in Nederland. In de Middeleeuwen draaide alles in Nede…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tdjgordon, Pixabay
  • Lubavitcher Rebbe
Jehoeda (1.613 artikelen)
Laatste update: 14-06-2021
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Bronnen en referenties: 2
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.