Joodse Bijbel: Bileam en Balak

Joodse Bijbel: Bileam en Balak Balak zendt boodschappers naar Bileam, de grootste magiër in deze dagen, en vraagt hem naar Moab te komen om de kinderen van Israël te vervloeken die proberen hun land te overmeesteren. Bileam weet echter dat hij niets tegen G'ds wil kan doen. In plaats van het volk Israël te vervloeken zegent Bileam hen. Maar wanneer de kinderen van Israël verleid worden een zonde te begaan, gaat het bijna nog mis. Uiteindelijk verslaan de Israëlieten de Midianieten en de Moabieten.

Joodse Bijbel met commentaar van Rashi

Per vers het commentaar van Rashi, de Joodse Bijbelcommentator die leefde van 1040-1105. Rashi wordt beschouwd als de leraar van de leraren. Door alle traditionele Joden wordt Rashi als autoriteit op het gebied van de Joodse Bijbel en de Talmoed beschouwd. Vandaar dat het belangrijk is om zijn commentaar op de Joodse Bijbel weer te geven. Rashi gebruikt nieuw Hebreeuws aangevuld met Oud Franse woorden. Zijn taalgebruik is soms wat orakelachtig kort. Voor nadere verklaring is het verstandig een orthodox Joodse rabbijn te raadplegen.

Bileam benaderd door Balak

Bang door de val van de Amorieten en Bashan, sluiten de koningen van Moab en Midian een pact om de kinderen van Israël gezamenlijk aan te vallen. Balak, de nieuw gekozen koning van Moab, is aan het hoofd gesteld voor de uitvoering van de plannen. Balak komt tot de conclusie dat de overwinningen van de Israëlieten te danken zijn aan een soort magie. Hij gelooft dat de enige manier om de Joden te vernietigen is om hen door een krachtigere magie te bestrijden.

Balak zendt daarom boodschappers naar Bileam, de grootste magiër in deze dagen, en vraagt hem naar Moab te komen om de kinderen van Israël te vervloeken die proberen hun land te overmeesteren. Bileam weet echter dat hij niets tegen G'ds wil kan doen. Hij bericht dit aan de boodschappers hoewel zijn haat tegen de Joden groot is.

Balak zet echter door en zendt een indrukwekkender delegatie van prinsen en adel en belooft Bileam meer goud en zilver. Toch vertelt Bileam dat hij niets kan doen tegen G'ds wil. Hij vraagt hen echter 's nachts te blijven omdat hij dan grotere g'ddelijke inspiratie heeft. Bileam krijgt een visioen waarin hem verteld wordt dat hij met de soldaten van Balak mee zal gaan, maar dat hij niks anders kan zeggen dan de woorden die G'd hem in zijn mond legt. Numeri 22:20: G'd kwam 's nachts naar Bileam en zei tegen hem: "Als deze mannen zijn gekomen om u te roepen, sta dan op en ga met hen mee, maar het woord dat Ik tot u spreek, moet u doen."

Commentaar van Rashi Numeri 22:20

Als deze mannen voor u zijn gekomen: als de roeping voor u is en u verwacht dat u ervoor wordt betaald, sta dan op en ga met hen mee.

maar: ondanks jezelf, "het woord dat Ik tot je spreek - dat moet je doen." Niettemin "ging Bileam." Hij zei: Misschien kan ik Hem overtuigen en zal Hij ermee instemmen [dat ik hen vervloek].

De ezel van Bileam en de engel van G'd

Bileam staat die morgen vroeg op, zadelt zijn ezel en gaat mee met de prins van Moab. Maar G'd is boos op Bileam die de Joden kwaad wil doen en Hij zendt een engel om zijn weg te verhinderen. Numeri 22:23: De ezel zag de engel van de Heer op de weg staan met zijn zwaard in de hand getrokken; dus de ezel keerde zich af van de weg en ging een veld in. Bileam sloeg de ezel om hem weer op de weg te krijgen. De ezel ziet dat de engel een zwaard trekt, en ze probeert hem te vermijden door van het pad te stappen. Bileam die de engel niet waarnam wordt kwaad en hij slaat de ezel om hem weer op het rechte pad te krijgen. Even later blokkeert de engel een wijngaard pad dat muren heeft aan beide zijden. De ezel duwt zichzelf dicht tegen de muur aan en daarbij bezeert Bileam zijn voet. Opnieuw slaat Bileam de ezel. Nu plaats de engel zich over het pad en is er geen mogelijkheid hem te passeren. De ezel gaat zitten en weigert vooruit te gaan. Nu is Bileam zo woedend dat hij de ezel voor de derde keer slaat. Op dit moment geeft G'd de ezel de mogelijkheid te praten. De ezel vraagt Bileam waarom hij hem drie keer slaat. Bileam zegt dat hij de ezel zal doden als hij een zwaard had. Dan opent G'd de ogen van Bileam en deze ziet de engel met een zwaard in zijn hand. De engel zegt tegen Bileam dat hij de ezel onrechtvaardig behandelt. Bileam verontschuldigt zich en zegt dat hij niet wist dat G'd hem de reis wilde voorkomen. Hij is bereid terug te keren. Maar de engel antwoordt dat hij zijn reis moet voortzetten en de dingen moet zeggen die G'd hem vertelt.

Commentaar van Rashi Numeri 22:23

De ezel zag: Maar hij [Bileam] zag het niet, want G'd stond toe dat een beest meer waarnam dan een mens. Omdat hij [man] intelligentie bezit, zou hij krankzinnig worden als hij demonen zou zien.

met zijn zwaard in zijn hand getrokken: Hij zei: "Deze goddeloze heeft de werktuigen van zijn eigen kunst verlaten, want het wapen van de heidense volken is het zwaard, en hij komt tegen hen aan met [de kracht van] zijn mond. dat is hun specialiteit. Ook ik zal zijn (kunst) grijpen en hem met zijn eigen kunst aanspreken." Dit was inderdaad zijn lot [zoals het zegt], "en Bileam, de zoon van Beor, doodden zij met het zwaard" (31:8). - [Midden. Tanchuma Balak 8, Numeri Rabba 20:13]

De zegeningen van Bileam

Wanneer koning Balak hoort dat Bileam is gearriveerd, begroet hij hem en neemt de profeet mee naar de hoogten om aan Baäl te offeren. Zij bouwen er zeven altaren, waar zij een os en een ram leggen. Dan zondert Bileam zich af in de hoop een woord van G'd te ontvangen. Wanneer hij naar de koning terugkeert, voelt hij zich geïnspireerd. Hij staat naast zijn brandoffer voor Balak en de prinsen van Moab en door een onweerstaanbare impuls zegent hij: "Hoe kan ik vervloeken die G'd niet heeft vervloekt." Hij gaat door om het wonderbaarlijke volk te prijzen die nooit hun identiteit verliezen onder de naties van de wereld en hij sluit af met de woorden: "Sterf ik zelf de dood der oprechten en zij mijn einde daaraan gelijk!"

Balak wordt kwaad. Balak antwoordt terug dat hij alleen kan zeggen wat G'd hem in zijn mond legt. Opnieuw maakt Balak offers klaar en Bileam wacht op inspiratie om de Joden te vervloeken. Maar G'd stopt hem zegeningen in zijn mond.

Nu wordt Balak echt kwaad en beveelt Bileam naar huis te gaan. Voordat Bileam vertrekt zegt hij tegen Balak dat de enige manier om het volk Israël te straffen is om hen te verleiden te zondigen. Want alleen dan straft G'd zijn volk. De koningen van Moab en Midian volgen het advies van Bileam op en zij organiseren een groot feest ter ere van hun afgoden en nodigen de kinderen van Israël uit. Veel Joden doen mee. Onder hen is Zimri.

Pinchas redt de eer

Pinchas, de zoon van Elazar de hoge priester, doodt Zimri en de dochter van een prins van Midian. Hierdoor wordt de plaag gestopt die G'd had gezonden om de Israëlieten te straffen. G'd geeft Mozes de opdracht om de Midianieten te verslaan. Hierbij wordt ook Bileam gedood.



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Waarom sluiten de koningen van Moab en Midian een pact om de kinderen van Israël gezamenlijk aan te vallen?
  2. Hoe wil Balak Israël vernietigen?
  3. Waarom is Bileams macht beperkt?
  4. Wat doet G'd met Bileam?
  5. Wat gebeurt er met de ezel van Bileam?
  6. Wat doet G'd wanneer Bileam de Joden wil vervloeken?
  7. Hoe kan Balak volgens Bileam het volks Israël straffen?

Lees verder

© 2009 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Achtergronden bij de brief van JudasAchtergronden bij de brief van JudasIn de brief van Judas worden veel verwijzingen gemaakt naar personen en plaatsen die in het Oude Testament voorkomen. Zo…
613 geboden Tora: God, Tora, tekenen, gebed en liefde613 geboden Tora: God, Tora, tekenen, gebed en liefdeJoden zijn verplicht zich aan de 613 geboden (mitswot) van de Tora te houden. In deze eerste serie kijk ik naar de gebod…
Joodse Bijbel: Jakob ontvangt de zegen van IzaäkJoodse Bijbel: Jakob ontvangt de zegen van IzaäkIzaäk ligt op zijn ziekbed. Als laatste verrichting wil hij zijn zoon Ezau zegenen. Izaäk ziet Ezau's goddeloze gedrag n…
Hoe, waarom en wanneer vieren Joden Sjawoeot (Wekenfeest)?Hoe, waarom en wanneer vieren Joden Sjawoeot (Wekenfeest)?Sjawoeot of Wekenfeest is een feest ter herinnering aan de schenking van de Tora op de Berg Sinaï. Ook is het een landbo…

Kabbala: de aartsvaders en het scheppingsprocesGenesis is eigenlijk een buitenbeentje in de Tora. Het bevat nauwelijks wetten en handelt voornamelijk over de aartsvade…
Geestelijke lessen voor jongeren m.b.v. schilderij RembrandtGeestelijke lessen voor jongeren m.b.v. schilderij RembrandtJongeren kunnen enorm worstelen met het inlossen van schuld bij hun opvoeders. Het gaat niet om financiële schuld maar o…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipartVectors, Pixabay
  • Our People, history of the Jews - Jacob Isaacs
  • Tenach
Jehoeda (1.615 artikelen)
Laatste update: 07-06-2021
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Bronnen en referenties: 3
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.