InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Joodse Bijbel: het Gouden Kalf

Joodse Bijbel: het Gouden Kalf

Joodse Bijbel: het Gouden Kalf Gedurende Mozes' lange afwezigheid verspreidt het Egyptische uitschot dat de kinderen van Israël vergezelde sinds hun uittocht uit Egypte het verhaal dat Mozes nooit zal terugkeren en dat ze beter een andere leider kunnen kiezen als onderhandelaar tussen hen G'd. Drieduizend mensen gaan een Gouden Kalf maken en aanbidden het. Mozes is woedend als hij terugkeert. Hij gooit de Stenen Tafelen kapot. Nadat de zondaars zijn gedood vergeeft G'd de rest van het volk.

Rebellie

Mozes heeft het volk beloofd dat hij na 40 dagen zou terugkeren. De 40ste dag komt en het volk wordt bezorgd en nerveus. Gedurende Mozes' lange afwezigheid verspreidt het Egyptische uitschot, dat de kinderen van Israël vergezelde sinds hun uittocht uit Egypte, het verhaal dat Mozes nooit zal terugkeren en dat ze beter een andere leider kunnen kiezen als onderhandelaar tussen hen G'd. De kinderen van Israël realiseren zich niet dat Mozes had bedoeld dat hij zou terugkeren na de voltooiing van de 40 volledige dagen. Daarom, toen de 16de Tammoez, dat de 40ste dag sinds de Openbaring is, arriveert, en Mozes niet terugkeert, zij in opstand komen tegen Aäron en Hur, de zoon van Mirjam, die tijdelijk de leiding hadden over het Joodse kamp, en eisen dat een afgod wordt gemaakt in de plaats van Mozes.

Hur tracht tevergeefs op de ringleiders in te praten. Zijn weigering om hun plan uit te voeren moet hij bekopen met de dood. Nu ziet Aäron dat er weinig kans is hen te stoppen. Hij zou hetzelfde noodlot treffen en het volk zou de onuitwisbare misdaad begaan door haar eigen Hoge Priester te doden.

Aäron speelt met de tijd

Aäron weet dat Mozes de volgende ochtend zal terugkeren. Hij besluit daarom met de tijd te spelen. Hij vraagt iedereen zijn goud te brengen om een afgod te maken. Hij dacht dat hij de hele affaire zou kunnen uitstellen omdat de mensen zouden weigeren hun goud te brengen. Maar het volk geeft juist wel al het goud en gooien het in een smeltpot. De Egyptische samenzweerders maken er een Gouden Kalf van.

Wanneer de kinderen van Israël het kalf zien, geloven zij dat het afgod een vertegenwoordiger van G'd is en ze willen het aanbidden. Maar Aäron doet nog een wanhopige poging de afgoderij uit te stellen. Hij vertelt het volk dat hij de volgende ochtend een altaar zou bouwen en een speciale dag van aanbidding zou uitroepen.

Ondertussen informeert G'd Mozes over de afvalligheid van de kinderen van Israël en de zware straf die hen te wachten staat. Zij zullen sterven, en een nieuw volk, afstammelingen van Mozes, zullen hun plaatsen innemen om de fakkel van de G'ddelijke Wet onder de naties van de wereld dragen.

Mozes is hevig teleurgesteld. In bewogen woorden bidt hij en vraagt G'd het Joodse volk te sparen. Mozes brengt G'ds verbond met Abraham, Izaäk en Jakob in herinnering en vraagt ter wille van hen om vergiffenis. G'd geeft genade en Hij belooft het volk Israël te sparen.

Mozes keert terug

Verzekerd door G'ds vergiffenis, daalt Mozes de Berg Sinaï af. Het is exact 40 dagen geleden dat hij hij naar boven was gegaan. In zijn handen draagt hij de Stenen Tafelen die door G'd zijn gedicteerd. Bij de voet van de berg wacht zijn discipel Jozua op hem en samen naderen zij het kamp Israël.

Wanneer zij op gehoorafstand van het kamp komen, bereikt gejuich hun oren. Mozes ziet spoedig wat er aan de hand is. In wanhoop gooit hij de Stenen Tafelen op de grond. Een volk dat een Gouden Kalf aanbidt zo vlug nadat ze van G'd gehoord hebben dat ze geen gesneden beelden zullen aanbidden, verdienen zo'n schat niet, denkt Mozes. Dan neemt hij het gouden beeld en gooit het in stukken en verspreidt het over het water waarvan het de mensen laat drinken. Zo toont hij de impotentie van hun afgod en de dwaasheid van hun actie.

de schuldigen worden gestraft

Mozes gaat aan de ingang van het kamp staan en zegt: "Wie voor G'd is, komt naar me toe!" De gehele stam Levi verzamelt zich rond hem en Mozes beveelt hen iedereen af te slachten die het gouden kalf aanbaden, ongeacht zijn positie en relatie met hen. Die dag, de 17de van Tammoez, verliezen 3000 mensen hun leven, in straf voor het aanbidden van hun afgod.

verzoening

De volgende dag vertelt Mozes het volk opnieuw dat ze zwaar gezondigd hebben en dat hij nu om verzoening gaat bidden. Mozes gaat de Berg Sinaï op en bidt 40 dagen en 40 nachten tot G'd, terwijl het volk hun doden berouwt en verzoening doen voor hun zonde.

de tweede Stenen Tafelen

Nadat Mozes van de Berg afdaalt is, vertelt G'd hem een nieuw paar stenen tafelen te houwen. Mozes gaat dan voor de derde keer de Berg Sinaï op. En G'd dicteert opnieuw de Tien Geboden. Hij vertelt Mozes dat hij het volk wil vergeven.

G'd vergeeft het volk

Met de nieuwe Stenen Tafelen in zijn handen leert G'd Mozes hoe de kinderen van Israël verzoening kunnen krijgen voor hun zonden door echt berouw en gebed. G'd noemt de 'dertien attributen' die de kinderen van Israël op hun dagen van berouw moeten reciteren: "Here, Here, G'd, barmhartig en genadig, lankmoedig, groot van goedertierenheid en trouw, die goedertierenheid bestendigt aan duizenden, die ongerechtigheid, overtreding en zonde vergeeft; maar (de schuldige) houdt Hij zeker niet onschuldig, de ongerechtigheid der vader bezoekende aan kinderen en kindskinderen, aan het derde en vierde geslacht."

Mozes buigt voor G'd en zegt: "Indien ik genade in uw ogen gevonden heb, Here, dan ga toch de Here in ons midden, want het is een hardnekkig volk, maar vergeef onze ongerechtigheden en onze zonden; neem ons als erfdeel in bezit."

G'd antwoordt: "Zie, Ik sluit een verbond; in het bijzijn van uw gehele volk zal Ik wonderen doen, zoals niet gewrocht zijn op de gehele aarde en bij al de volken; het gehele volk, in welks midden gij zijt, zal het werk des Heren zien, want ontzagwekkend is wat Ik met u doe."

Het is de tiende van de maand Tisjrei -Jom Kippoer- wanneer Mozes terugkeert naar het kamp van Israël met de Stenen Tafelen in zijn hand. Mozes' gezicht schijnt met een G'ddelijk licht dat Aäron en de kinderen van Israël beangstigt. Zij trekken zich in ontzag terug wanneer Mozes hen nadert. Mozes bedekt zijn gezicht met een sluier. Zonder oponthoud leert Mozes de kinderen van Israël de hele inhoud van de Tora die G'd hem op de Berg Sinaï gegeven heeft.



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Wie waren met het Joodse volk meegereisd naar de Sinaï?
  2. Waarin hebben de kinderen van Israël zich vergist toen Mozes wegbleef?
  3. Wat eist het volk van Aäron en Hur?
  4. Waarom wil G'd het volk Israël vernietigen maar doet Hij dat uiteindelijk toch niet?
  5. Waarom gooit Mozes de Stenen Tafelen stuk?
  6. Wat gebeurt er met de mensen die het Gouden Kalf aanbidden?
  7. Wat wordt op Jom Kippoer gedaan?

Lees verder

© 2009 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Torastudie 131: Breken van Stenen Tafelen  Exodus 32:19Torastudie 131: Breken van Stenen Tafelen Exodus 32:19Het mag vreemd klinken maar de Tora beschouwt het breken van de Stenen Tafelen door Mozes als de grootste daad die hij v…
Torastudie 126: Vertaling Tora in het Grieks - Exodus 32:1Torastudie 126: Vertaling Tora in het Grieks - Exodus 32:1De 17de Tammoez staat in de Joodse geschiedenis bekend als rampen datum. Op deze dag brak Mozes de Stenen Tafelen omdat…
Torastudie 134: Nieuwe Stenen Tafelen  Exodus 34:1-35Torastudie 134: Nieuwe Stenen Tafelen Exodus 34:1-35God zei tegen Mozes niet te treuren over de Eerste Stenen Tafelen die waren vernietigd. Deze bevatten slechts de Tien Ge…
Jodendom: Joodse maand Elloel/Eloel/Elul: zelfreflectieDe laatste maand van de Joodse (Hebreeuwse) kalender is de belangrijkste maand van het jaar. De maand heet Elloel (Eloel…
Torastudie 130: Het Gouden Kalf (deel 4)  Exodus 32:13-19Torastudie 130: Het Gouden Kalf (deel 4) Exodus 32:13-19In zijn pleidooi het volk te redden verwijst Mozes naar de belofte die God aan Abraham, Izak en Israël had gedaan. Daaro…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipartVectors, Pixabay
  • Our People, history of the Jews - Jacob Isaacs
  • Tenach

Reageer op het artikel "Joodse Bijbel: het Gouden Kalf"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

A. Bakker, 23-11-2010 11:03 #2
In ex 24:18 staat inderdaad vermeld dat Mozes 40 dagen en nachten op de berg verbleef. Maar ik kan nergens vinden dat het volk nog Aaron op de hoogte was gesteld over dit tijdsbestek. De conclusie dat Aaron de dag voor Mozes terugkomst nog snel iets uit zou halen is in mijn ogen daarom geen juiste conclusie. Wat vind u hier van? Reactie infoteur, 17-08-2017
Hallo,

In Exodus 24:3 staat dat Mozes al de woorden van de Eeuwige aan het volk mededeelde. In Exodus 24:1 staat dat G'd tegen Mozes zei de berg te beklimmen en dat het volk niet mee mocht. In Exodus 32:1 staat: "Toen het volk zag, dat Mozes draalde met van de berg af te dalen." Dit impliceert dus dat ze het tijdsbestek wisten anders konden ze niet concluderen dat Mozes draalde. Het volk maakte echter een fout. De Joodse commentator Rashi verklaart: "Toen Mozes de berg beklom zei hij tegen hen: na 40 dagen, in de eerste zes uur van de dag, zal ik terugkeren. Zij dachten dat de dag van zijn beklimming meegeteld moest worden als één van de 40 dagen, terwijl hij 40 volledige dagen (24 uur) bedoelde. De dag van de beklimming, de 7de Sivan, moet niet meegerekend worden, omdat het niet haar vorige nacht insloot. Dit betekent dat de 40 dagen eindigen op de 17de Tammoez."

Groet, Etsel

J. Regensburg, 01-02-2010 14:44 #1
Dus Mozes geeft opdracht om 3000 mensen te vermoorden omdat ze andersdenkend zijn. En het excuus is dat hij handelt in opdracht van god. De hele stam levieten doet mee. Dit noemt men tegenwoordig genocide. En nog steeds worden andersdenkenden vermoord ( door de Levieten). Reactie infoteur, 01-02-2010
Je zou haast denken dat niet-gelovigen geen bloed aan hun handen hebben als we u reactie mogen geloven.

Infoteur: Etsel
Laatste update: 17-08-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Bijbelse geschiedenis/personen
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 2
Schrijf mee!