Joodse Bijbel: Openbaring op de Sinaï - Tien Geboden

Joodse Bijbel: Openbaring op de Sinaï - Tien Geboden Na een lange reis door de woestijn komen de kinderen van Israël aan in de Sinaï-woestijn. Daar bij de Berg Sinaï slaan ze hun kamp op. Hier zal G'd Zich aan het Joodse volk openbaren. Hij doet dit met het uitspreken van de Tien Geboden: Ik ben de heer uw G'd, U zult geen ander goden aanbidden, gij zult de naam van G'd niet ijdel gebruiken, gedenk de Sjabbat, eer uw vader en moeder, gij zult niet doden, echtbreken, stelen, een valse getuigenis afleggen en niet begeren uw naasten.

Joodse Bijbel met commentaar van Rashi

Per vers het commentaar van Rashi, de Joodse Bijbelcommentator die leefde van 1040-1105. Rashi wordt beschouwd als de leraar van de leraren. Door alle traditionele Joden wordt Rashi als autoriteit op het gebied van de Joodse Bijbel en de Talmoed beschouwd. Vandaar dat het belangrijk is om zijn commentaar op de Joodse Bijbel weer te geven. Rashi gebruikt nieuw Hebreeuws aangevuld met Oud Franse woorden. Zijn taalgebruik is soms wat orakelachtig kort. Voor nadere verklaring is het verstandig een orthodox Joodse rabbijn te raadplegen.


De voorbereiding

Op Rosh Chodesh van de maand Sivan, de eerste van de derde maand na de exodus uit Egypte, bereiken de kinderen van Israël de Sinaï woestijn en zij slaan hun kamp op bij de berg Sinaï. Gedurende de paar weken van reizen onder G'ddelijke bescherming, met dagelijkse wonderen zoals manna, vogels, het zoet water, de nederlaag van Amalek en het oversteken van de Rietzee, zijn de Joden steeds meer bewust geworden van G'd. Hun geloof wordt elke dag intenser, totdat het een standaard van heiligheid, solidariteit en eenheid bereikt, dat nooit door enige natie daarvoor of daarna is bereikt.

Mozes beklimt de Berg Sinaï en G'd spreekt de volgende woorden tot hem: Exodus 19:3-6: "Zo zult gij zeggen tot het huis van Jakob en meedelen aan de Israëlieten: gij hebt gezien, wat ik de Egyptenaren heb aangedaan, en dat Ik u op arendsvleugelen gedragen en tot Mij gebracht heb. Nu dan, indien gij aandachtig naar Mij luistert en Mijn verbond bewaart, dan zult gij uit alle volken Mij ten eigendom zijn, want de ganse aarde behoort Mij. En gij zult Mij een koninkrijk van priesters zijn en een heilig volk."

Commentaar van Rashi Exodus 19:3-6

Mozes steeg op: op de tweede dag (Shab. 86a), en al zijn beklimmingen waren vroeg in de ochtend, zoals wordt gezegd: “En Mozes stond vroeg op in de morgen” (Exodus 34:4).

Dus zal je zeggen: met deze taal en in deze volgorde. - [van Mechilta]

naar het huis van Jacob: Dit zijn de vrouwen. Zeg het tegen hen in zachte taal. - [van Mechilta]

en vertel de zonen van Israël: De straffen en de details [van de wetten] leggen de mannen dingen uit die zo hard zijn als alsem. - [Mechilta, Shab. 87a]

Je hebt gezien: dit is geen traditie die je hebt. Ik stuur je dit [bericht] niet met woorden; Ik roep geen getuigen op om voor jullie te getuigen, maar jullie hebben gezien wat ik de Egyptenaren heb aangedaan. Ze waren jegens Mij aansprakelijk voor vele zonden voordat ze je aanvielen, maar Ik eiste geen vergelding van hen behalve door jou. - [van Mechilta]

en [hoe] ik u baarde: Hebreeuws וָאֶשָׂא. Dit is [een verwijzing naar] de dag dat de Israëlieten naar Rameses kwamen, omdat de Israëlieten verspreid waren over het land Gosen. En in korte tijd, toen ze kwamen om aan hun reis te beginnen en te vertrekken, verzamelden ze zich allemaal in Rameses (Mechilta). Onkelos gaf וָאֶשָׂא echter weer als וְאַטָלִיתיַתְכוֹן, en ik liet je reizen, zoals וָאַסִּיעַ אֶתְכֶם. Hij [Onkelos] wijzigde [de vertaling van] de passage op een manier met respect voor de Ene hierboven.

op de vleugels van een arend: als een arend, die zijn jongen op zijn vleugels draagt, want alle andere vogels plaatsen hun jongen tussen hun voeten omdat ze bang zijn dat een andere vogel boven hen vliegt. De adelaar is echter alleen bang voor de mens, opdat hij er geen pijl op schiet, omdat er geen andere vogel boven vliegt. Daarom plaatst hij ze [zijn jongen] op zijn vleugels. Er staat: "Eerder doorboort de pijl mij en niet mijn kinderen." Ik [G'd] deed dat ook: "Toen bewoog de engel van G'd zich ... En hij kwam tussen het kamp van Egypte, enz." (Exodus 14:19-20), en de Egyptenaren schoten pijlen en katapultstenen, en de wolk absorbeerde ze. - [van Mechilta]

en Ik heb je bij Mij gebracht: zoals de Targum [Onkelos weergeeft: en Ik heb je tot Mijn dienst gebracht]. [Dit is om te vermijden dat we lichamelijkheid aan G'd toeschrijven.]

En nu: als u nu op uzelf [het juk van de geboden] accepteert, zal het in de toekomst aangenaam voor u zijn, aangezien elk begin moeilijk is. - [van Mechilta]

en houd Mijn verbond: dat Ik met u zal sluiten aangaande de naleving van de Tora.

een schat: Hebreeuws סְגֻלִֵֶַָָָּה, een geliefde schat, zoals "en de schatten (וּסְגְלִֵּת) van de koningen" (Prediker 2:8), [d.w.z. als] kostbare vaten en kostbare stenen, die koningen opslaan. Zo zul je voor Mij [meer van] een schat zijn dan de andere naties (Mechilta). Denk nu niet (letterlijk, en zeg niet) dat u alleen de mijne bent, en [dat] ik geen anderen heb behalve u. Dus wat heb ik nog meer, dat [mijn] liefde voor jou duidelijk moet worden gemaakt? Want de hele aarde is van Mij, maar zij [de andere naties] zeggen Mij niets.

Want de hele aarde is van Mij: maar zij [de andere naties] zeggen Mij niets.

En gij zult Mij een koninkrijk van vorsten zijn: Hebreeuws: מַמְלֶכֶת כֹּהִנִים, vorsten, zoals er wordt gezegd: "en Davids zonen waren opperbeambten (כֹּהִנִים)" (2 Samuël 8:18). - [van Mechilta]

Dit zijn de woorden: niet minder en niet meer. - [van Mechilta]

Mozes keert van de Sinaï terug en roept de oudsten van het volk bijeen en legt deze woorden van G'd voor hen neer. Met één stem en één gedachte, antwoorden ze: Naaseh Venishma ("Alles wat G'd heeft gezegd, zullen we doen"). Dus zij accepteren de Tora geheel, met alle voorschriften, zonder dat ze vragen naar de details van de verplichtingen en de plichten die het met zich meebrengt. Wanneer Israël zich bereid heeft verklaard, zegt G'd tot Mozes: "Ga tot het volk, heilig hen heden en morgen, en laten zij hun klederen wassen. En tegen de derde dag zullen zij gereed zijn, want op de derde dag zal de Here nederdalen voor de ogen van het gehele volk op de berg Sinaï. Daarom zult gij het volk buiten een bepaalde kring houden en zeggen: Wacht er u voor de berg te bestijgen, of maar de voet er van aan te raken; ieder die de berg aanraakt, zal zeker ter dood gebracht worden. Geen hand zal hem aanraken, want dan zal men zeker gestenigd of met pijlen doorschoten worden; hetzij dier hetzij mens, hij zal niet blijven leven. Eerst bij den langgerekte toon van de hoorn mogen zij de berg bestijgen."

De Openbaring op de Sinaï

De dageraad van de derde dag begint met donder en bliksem. Zware wolken hangen over de berg en de geluid van de Sjofar hoorn doen de mensen trillen van angst. Mozes leidt de kinderen van Israël uit het kamp en plaatst hen bij de voet van de Berg Sinaï die bedekt is met rook en schudt, want G'd is afgedaald in het vuur.

De tien geboden

Het geluid van de Sjofar wordt luider, maar plotseling neemt het geluid af en is er een absolute stilte. Dan spreekt G'd de Tien Geboden als volgt uit 1:
  1. "Ik ben de Eeuwige, uw G'd, die u uit het land Egypte, uit het diensthuis geleid heb.
  2. Gij zult geen andere goden voor mijn aangezicht hebben. Gij zult u geen gesneden beeld maken noch enige gestalte van wat boven in de hemel, noch van wat beneden op aarde, noch van wat in de wateren onder de aarde is. Gij zult u voor die niet buigen, noch hen dienen; want Ik, de Eeuwige, uw G'd, ben een naijverig G'd, die de ongerechtigheid der vaderen bezoek aan de kinderen, aan het derde en aan het vierde geslacht van hen die Mij haten, en die barmhartigheid doe aan duizenden van hen die Mij liefhebben en mijn geboden onderhouden.
  3. Gij zult de naam van de Eeuwige, uw G'd, niet ijdel gebruiken, want de Eeuwige zal niet onschuldig houden wie zijn naam ijdel gebruikt.
  4. Gedenk de Sjabbat, dat gij die heiligt; zes dagen zult gij arbeiden en al uw werk doen; maar de zevende dag is de Sjabbat van de Eeuwige, uw G'd; dan zult gij geen werk doen, gij noch uw zoon, noch uw dochter, noch uw dienstknecht, noch uw dienstmaagd, noch uw vee, noch de vreemdeling die in uw steden woont. Want in zes dagen heeft de Here de hemel en de aarde gemaakt, de zee en al wat daarin is, en Hij rustte op de zevende dag; daarom zegende de Here de Sjabbat en heiligde die.
  5. Eer uw vader en uw moeder opdat uw dagen verlengd worden in het land dat de Eeuwige, uw G'd, u geven zal.
  6. Gij zult niet moorden.
  7. Gij zult niet echtbreken.
  8. Gij zult niet stelen.
  9. Gij zult geen valse getuigenis spreken tegen uw naaste.
  10. Gij zult niet begeren uws naasten huis; gij zult niet begeren uws naasten vrouw, noch zijn dienstknecht, noch zijn dienstmaagd, noch zijn rund, noch zijn ezel, noch iets dat van uw naaste is.

Mozes ontvangt de Tora

Het gehele volk hoort de woorden van G'd en de mensen worden bang. Zij vragen Mozes te bemiddelen tussen G'd en hen, want als G'd doorgaat met het geven van de hele Tora, zullen ze zeker sterven. Mozes vertelt hen niet bang te zijn, want G'd heeft Zichzelf aan hen geopenbaard zodat zij Hem zullen vrezen en zij niet zullen zondigen.

Dan vraagt G'd aan Mozes om de berg te beklimmen; want hij alleen mag in de aanwezigheid van G'd staan. Daar ontvangt Mozes de Stenen Tafelen door G'd gedicteerd en de hele Tora om aan de kinderen van Israël te onderwijzen. Mozes blijft 40 dagen en nachten op de berg zonder voedsel en zonder te slapen, omdat hij als een engel is. In deze tijd openbaart G'd aan Mozes de hele Tora met alle wetten en interpretaties (Mondelinge Tora).

Voetnoot

1 Het is een bekend misverstand onder niet-Joden, in het bijzonder christenen, dat de Tien geboden ook voor hen bestemd zijn. Dat klopt niet. Volgens de Tora gelden de Tien Geboden alleen voor Joden. Voor niet-Joden gelden de zeven Noachidische geboden.



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Hoe zijn de Joden meer bewust geworden van G'd?
  2. Wat zegt G'd tot Mozes op de Berg Sinaï?
  3. Wat betekent Naaseh Venishma?
  4. Hoe luiden de Tien Geboden?
  5. Wat openbaart G'd aan Mozes?

Lees verder

© 2009 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Torastudie: De Tien Geboden - Exodus 20:1-22Torastudie: De Tien Geboden - Exodus 20:1-22In deze Torastudie aandacht voor de Tien Geboden die in Exodus 20:1-22 worden genoemd. De Tien Geboden zijn de volgende:…
Joodse filosofie – Heschel: Mysterie van de OpenbaringDe Openbaring is meer dan een menselijke ervaring. We moeten de gebeurtenis van de Openbaring niet gelijkstellen met de…
Bewijs bestaan God: door getuige openbaring van GodBewijs bestaan God: door getuige openbaring van GodBij een rechtbank is het sterkste bewijs dat iets gebeurde of bestond een ooggetuigenverslag. Zien is geloven. U kunt zi…
Joodse filosofie – Heschel: De paradox van SinaïHoe kon de mens de verpletterende aanwezigheid van God bij de berg Sinaï doorstaan? In Exodus 33:20 en Deuteronomium 4:3…

Joodse Bijbel: het Gouden KalfJoodse Bijbel: het Gouden KalfGedurende Mozes' lange afwezigheid verspreidt het Egyptische uitschot dat de kinderen van Israël vergezelde sinds hun ui…
Torastudie: doortocht Schelfzee II - Exodus 14:15Torastudie: doortocht Schelfzee II - Exodus 14:15In Exodus 14:15 staat een belangrijk stukje waarin God wil dat Mozes niet lang tot Hem bidt, maar dat hij de kinderen Is…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipartVectors, Pixabay
  • Our People, history of the Jews - Jacob Isaacs
  • Tenach
Jehoeda (1.615 artikelen)
Laatste update: 08-06-2021
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Bronnen en referenties: 3
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.