Joodse Bijbel: Mozes in Egypte

Joodse Bijbel: Mozes in Egypte Mozes krijgt interesse in het lijden van het Joodse volk. Hij gaat ze helpen. Op een dag slaat hij een Egyptische opziener dood. Hij moet vluchten naar Kush. Daar wordt hij koning. Maar wanneer de regering valt moet hij opnieuw vluchten. Hij komt in Midian terecht bij de priester Jetro. Deze biedt hem zijn dochter Zippora als zijn vrouw aan. Mozes en Zippora krijgen twee kinderen: Gershom en Eliëzer.

Joodse Bijbel met commentaar van Rashi

Per vers het commentaar van Rashi, de Joodse Bijbelcommentator die leefde van 1040-1105. Rashi wordt beschouwd als de leraar van de leraren. Door alle traditionele Joden wordt Rashi als autoriteit op het gebied van de Joodse Bijbel en de Talmoed beschouwd. Vandaar dat het belangrijk is om zijn commentaar op de Joodse Bijbel weer te geven. Rashi gebruikt nieuw Hebreeuws aangevuld met Oud Franse woorden. Zijn taalgebruik is soms wat orakelachtig kort. Voor nadere verklaring is het verstandig een orthodox Joodse rabbijn te raadplegen.

Mozes vlucht uit Egypte

Mozes wordt ouder en krijgt interesse in het lijden van zijn broeders, de kinderen van Israël. Hij gaat naar Goshen en praat met de Joodse slaven en probeert hun plicht zoveel mogelijk te verzachten. Vaak helpt hij mee om de last van een oude Jood te verlichten. Mozes weet Farao te bewegen de lasten voor de slaven beetje bij beetje te verlichten, maar hij is voorzichtig genoeg om niet gewantrouwd te worden door de Farao. Eén van de verlichtingen is een rustdag, de Sjabbat.

Op een dag gaat Mozes opnieuw naar Goshen om hoop en bemoediging te brengen onder de Joden bij wie hij erg populair wordt. Ze waarderen zijn vriendelijkheid en de hulp die hij hen kan geven en zij zijn verbaasd over zijn bereidheid om de heilige leer van de Levieten wil leren. Op die dag gebeurt er iets in Goshen wat niet ongewoon is. Hij ziet een Egyptische opzichter die één van zijn slaven slaat. Mozes ziet deze onrechtvaardigheid en doodt de opzichter. Nadat hij zichzelf verzekerd heeft dat niemand getuige was, begraaft hij het lichaam in het zand en keert terug naar het paleis van Farao. Exodus 2:11-12: Nu geschiedde het in die dagen dat Mozes opgroeide en naar zijn broers ging en naar hun lasten keek, en hij zag een Egyptische man een Hebreeuwse man van zijn broers slaan. Hij keerde zich heen en weer en hij zag dat er geen man was; dus sloeg hij de Egyptenaar en verborg hem in het zand.

Commentaar van Rashi Exodus 2:11-12

Mozes groeide op: stond er niet al geschreven: het kind groeide op? Rabbi Judah, de zoon van Rabbi Ilai, zei: De eerste (וַיִּגְדַּל) [was Mozes groei] in hoogte, en de tweede [was zijn groei] in grootheid, omdat Farao hem over zijn huis had aangesteld. [Van Tanchuma Buber, Va’era 17]

en keek naar hun lasten: Hij zei dat zijn ogen en zijn hart bedroefd over hen zouden zijn. [Van Exod. Rabba 1:27]

een Egyptische man: hij was een opzichter aangesteld over de Israëlitische officieren. Hij zou ze wakker maken als de haan kraaide, [om ze te roepen] voor hun werk. [Van Exod. Rabba 1:28]

een Hebreeuwse man slaan: hij sloeg hem vast en dreef hem, en hij [de Hebreeuwse man] was de echtgenoot van Selomith, de dochter van Dibri [die werd genoemd in Leviticus 24:10], en hij [de opzichter] sloeg zijn ogen op haar. Dus hij maakte hem [de Hebreeër] 's nachts wakker en nam hem mee uit zijn huis, en hij [de opzichter] keerde terug en ging het huis binnen en was intiem met zijn vrouw terwijl ze dacht dat hij haar echtgenoot was. De man keerde naar huis terug en werd zich bewust van de kwestie. Toen die Egyptenaar zag dat hij zich bewust was geworden van de zaak, sloeg hij [hem] en dreef hem de hele dag [Exodus Rabba 1:28]

Hij wendde zich deze kant op en die kant op: hij zag wat hij [de Egyptenaar] hem [de Hebreeër] in huis had aangedaan en wat hij hem op het veld had aangedaan (Exodus Rabba 1:28). Maar volgens zijn eenvoudige betekenis, moet het worden geïnterpreteerd volgens zijn schijnbare betekenis, d.w.z. hij keek alle kanten op en zag dat niemand hem de Egyptenaar had zien doden.

en hij zag dat er geen man was: [d.w.z. hij zag dat] er geen man was voorbestemd om van hem [de Egyptenaar] te afstammen die een proseliet zou worden [d.w.z. een bekeerling]. [Van Exodus Rabba 1:29]

Spoedig daarna bezoekt hij Goshen opnieuw. Dit keer ziet hij twee Joden met elkaar ruzie maken. Hij waarschuwt één van hen geen vinger uit te steken naar zijn mede-Jood. De man antwoordt terug: "Wie ben jij dat je over ons oordeelt? Misschien ben je van plan mij te doden zoals je met de Egyptenaar hebt gedaan?" Mozes realiseert zich dat zijn leven nu in gevaar is. Inderdaad heeft men het door bericht aan de Farao en Mozes wordt ter dood veroordeeld. Maar wanneer de bijl van de executeur op zijn nek neer komt gebeurt er een wonder. Mozes' nek is zo hard als een steen en de bijl veert terug. In de verwarring weet Mozes te ontsnappen en vlucht naar het land van Kush. Daar bleef hij vele jaren, en vanwege zijn intelligentie en wijsheid, werd hij de koning van de inboorlingen.

Mozes in Midian

Een opstand in de regering van Kush dwingt Mozes opnieuw te vluchten en hij gaat naar Midian. De priester van Midian, Jetro, was eens één van de belangrijkste adviseurs van de Farao, maar omdat hij een vriendelijke houding had tegenover de Joden, moest hij het hof van Farao verlaten. Jetro vestigde zich in Midian en werd de hoogste priester van het land. Omdat Jetro intelligent was en de dwaasheid van de afgoderij in zag, gaf hij zijn priesterschap op. De inwoners van Midian begonnen hem te haten en te achtervolgen. Het gebeurde vaak dat de dochters van Jetro werden weggedreven van de gemeenschappelijke waterbron wanneer ze water gaven aan het vee van hun vader. Ze moesten als allerlaatste wachten.

Op de dag dat Mozes in Midian arriveert, ziet hij de ruwe schaapherders de dochters van Jetro wegjagen van de waterbron. Mozes gaat de vrouwen helpen. Op die dag keren zij vroeg naar Jetro terug en hij is verbaasd en zo spoedig terug te zien. Zijn dochters vertellen hem van de onverwachte hulp. Jetro nodigt Mozes meteen uit en niet veel later geeft hij hem zijn dochter Zippora als vrouw. Zippora schenkt Mozes twee kinderen. De eerste heet Gershom (een vreemdeling daar) en de tweede heet Eliëzer (G'd is mijn helper).

Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Wat lukt het Mozes om van de Farao gedaan te krijgen om de last van de Joden te verlichten?
  2. Waarom doodt Mozes een Egyptische opzichter?
  3. Op welke wijze weet Mozes een executie te voorkomen?
  4. Waarom begonnen de inwoners van Midian Jetro te haten?
  5. Hoe heten de kinderen van Mozes?

Lees verder

© 2009 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Torastudie: Mozes en de Messias - Exodus 4:13Torastudie: Mozes en de Messias - Exodus 4:13De Joodse wijzen stellen dat de eerste verlosser de laatste verlosser zal zijn. Dit wil niet zeggen dat Mozes en de Masj…
Torastudie: het plan van Jitro - Exodus 18:17-19Torastudie: het plan van Jitro - Exodus 18:17-19Waarom werd hij Jitro (zijn toevoeging) genoemd? Omdat Jitro (de schoonvader van Mozes) een hoofdstuk aan de Tora toevoe…
Joodse Bijbel: G'd openbaart Zichzelf aan MozesJoodse Bijbel: G'd openbaart Zichzelf aan MozesWanneer Mozes zijn vee hoedt in de woestijn verschijnt G'd bij een brandend braamstruikje waarvan de takken niet verschr…
Torastudie: Mozes' terugkeer in Egypte-Exodus (4:20-31)Torastudie: Mozes' terugkeer in Egypte-Exodus (4:20-31)In Exodus 4:20-31 wordt beschreven hoe Mozes terugkeert naar Egypte. Mozes wordt door zijn broer Aharon geholpen die het…

Torastudie: middernacht - Exodus 11:4 en 12:29Torastudie: middernacht - Exodus 11:4 en 12:29Precies om twaalf uur middernacht van de 15de Nissan 2448 (1313 voor gewone jaartelling) doodde God de eerstgeboren zone…
Verschil kerkhervormers Johannes Calvijn en Maarten LutherVerschil kerkhervormers Johannes Calvijn en Maarten LutherEr is een beeldvorming ontstaan over Johannes Calvijn die totaal niet overeenstemt met de werkelijke persoon. Nu nog wor…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipartVectors, Pixabay
  • Our People, history of the Jews - Jacob Isaacs
  • Tenach
Jehoeda (1.615 artikelen)
Laatste update: 08-06-2021
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Bronnen en referenties: 3
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.