InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Betekenis bensjen na de Sjabbatsmaaltijd - Birkat-hamazon

Betekenis bensjen na de Sjabbatsmaaltijd - Birkat-hamazon

Betekenis bensjen na de Sjabbatsmaaltijd - Birkat-hamazon Na afloop van de Sjabbatsmaaltijd (en bij iedere maaltijd waarbij brood wordt gegeten), wordt er gebensjt. In dit artikel wil ik ingaan op de betekenis van het bensjen. Bensjen is het uitspreken van tafelgebeden na de (Sjabbats)maaltijd. Vóór het eigenlijke bensjen wordt Sjier Hama'alot gezongen. De gegevens zijn afkomstig uit het boek Badèrech van rabbijn ing. Ies Vorst.

Sjier Hama'alot (het trappen lied)

Vóór het eigenlijke bensjen wordt op Sjabbat en de feestdagen begonnen het Sjier Hama'alot (Psalm 126). Dat gaat over het volgende:
Wanneer God ons uit ballingschap laat terugkeren, zullen er grootste gebeurtenissen plaatsvinden, dat het lijkt dat de ellende die we in galoet (diaspora) hebben ondervonden, slechts een droom is geweest. Pas dan zullen we werkelijk kunnen lachen en weten wat echte vreugde is. Ook de volkeren zullen erkennen dat het God is Die deze grootse daden voor het Joodse volk heeft verricht; het zijn geen toevalligheden. Dit vertrouwen in God maakt ons nu -nog tijdens de ballingschap, nog vóór de verlossing - blij en geeft ons kracht de toekomst optimistisch tegemoet te zien.

Birkat hazimoen

Wanneer tenminste drie mannen hebben meegegeten wordt vóór het eigenlijke bensjen mezommen-gebensjt.

De betekenis van het bensjen

voedsel als middel tot een doel

Voedsel is niet een doel op zichzelf, maar een middel tot een doel. Het doel van het leven is onze Schepper te dienen en daarmee onze medemens. Om dit doel te bereiken dienen gezond te zijn van lichaam en geest. Daarom is het van belang dat we een beraga (zegen) vóór we iets eten. Een zegen herinnert ons eraan:
  1. dat we van God afhankelijk zijn voor het verkrijgen van voedsel;
  2. dat het eten zelf deel is van onze dienst aan God.

Dezelfde redenen hanteren voor het bensjen na het eten: om dank te uiten en dat we de energie uit het voedsel gebruiken voor de dienst aan God. Verspilling van eten wordt als een zonde beschouwd.

Hoe kan voedsel dat levenloos is leven geven?

Toen God de wereld schiep uit het 'niets' ontstonden alle dingen door het 'woord' van God. Dit is tevens de oorzaak van het voortbestaan. Zou God zijn 'woord' terugtrekken, dan zouden alle dingen in het niets overgaan. Gods schepping is dus een 'continu' proces. God vernieuwt in Zijn Goedheid constant het werk van de Schepping. In alle dingen zit een Goddelijke kracht als een soort 'ziel'. Zo heeft voedsel ook een 'ziel'. Voedsel heeft een 'vonk' van het Goddelijke in zich en het is deze Goddelijke kracht in het voedsel die ons leven geeft. Het materiële deel van het voedsel gaat in ons lichaam zitten; het 'geestelijke' deel voedt ons geestelijk om te denken, te spreken en goede en heilige dingen te doen.

Onze tafel - een altaar

Het eten is een middel om in contact te treden met de Schepper. Het Joodse volk moet heilig zijn ook in alledaagse zaken zoals eten en drinken. Maimonides schrijft in zijn Codex: "Hecht je aan Hem bij alles wat je doet." Zo ontstaan er geen tegenstrijdige gevoelens tussen eten en drinken enerzijds en onze gebeden, het bestuderen van de Tora anderzijds.

Door kosjer te eten en zegens voor en na het eten op te zeggen verheffen we niet alleen onszelf, maar brengen we tevens ons 'deel' in de Natuur op een hoger plan. De mineralen, planten en dieren die we eten worden omgezet in energie en vitaliteit om God te dienen Die dit alles schiep. Het omgekeerde geldt ook: het voedsel gebruiken om verkeerde energie aan te wenden. Het voedsel kan 'vragen' waarom heb je mij misbruikt, zelf zou ik dat nooit doen.

De Talmoed beschouwt de tafel als het altaar. Het handen wassen en het opzeggen van de zegens herinnert aan de Tempel.

De tekst van de Birkat-hamazon

Het eerste deel is als dank voor de manna; het tweede deel werd ingesteld toen men voor de eerste keer van de opbrengst van het land at; het derde deel is van de hand van koning David; het vierde deel is een uitdrukking van dankbaarheid aan God.

Lees verder

© 2008 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Jodendom en voeding: De eettafel als altaar offersDe Joodse huiselijke tafel wordt als een soort altaar ervaren. Door op de juiste manier te eten wordt het voedsel als he…
Het handen wassen bij de sjabbatsmaaltijd en de broodzegenHet handen wassen bij de sjabbatsmaaltijd en de broodzegenHeel belangrijk is om voor het nuttigen van de sjabbatsmaaltijd de handen te wassen. Rav Chisda zei hierover: Met een ov…
Wicca: Verschillende begrippen uitgelichtIn de wicca wordt gebruik gemaakt van veel verschillende begrippen die we niet zo kennen in het dagelijkse leven. In dit…
Vóór de Kidoesj van de sjabbatsmaaltijdvieringVóór de Kidoesj van de sjabbatsmaaltijdvieringDe eerste maaltijd op Sjabbat wordt genuttigd op vrijdagavond Voorafgaande aan de kidoesj worden het 'sjalom aleichem' '…
Boekrecensie: Aan tafel bij de rabbijn  R. Evers/ L. MockBoekrecensie: Aan tafel bij de rabbijn R. Evers/ L. MockAan tafel bij de rabbijn eten en drinken in Bijbels perspectief (1999) van Rabbijn R. Evers en drs. L. Mock beschrijft…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Betekenis bensjen na de Sjabbatsmaaltijd - Birkat-hamazon"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 15-06-2015
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Joodse feestdagen/Shabbat
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!