Joodse Bijbel: Jozef bij Potifar en in gevangenis

Joodse Bijbel: Jozef bij Potifar en in gevangenis Jozef belandt, nadat hij verkocht is door zijn broers aan slavenhandelaars, in Egypte. Hier wordt hij slaaf van Potifar. Potifar erkent dat Jozef een bijzondere slaaf is en stelt hem aan het hoofd van de huishouding. Wanneer de vrouw van Potifar Jozef probeert te verleiden en deze niet meewerkt, belandt Jozef in de gevangenis. Hier ontmoet hij de schenker en de bakker van de Farao wier dromen hij uitlegt. De schenker komt vrij maar vergeet een goed woordje te doen voor Jozef bij Farao.

Joodse Bijbel met commentaar van Rashi

Per vers het commentaar van Rashi, de Joodse Bijbelcommentator die leefde van 1040-1105. Rashi wordt beschouwd als de leraar van de leraren. Door alle traditionele Joden wordt Rashi als autoriteit op het gebied van de Joodse Bijbel en de Talmoed beschouwd. Vandaar dat het belangrijk is om zijn commentaar op de Joodse Bijbel weer te geven. Rashi gebruikt nieuw Hebreeuws aangevuld met Oud Franse woorden. Zijn taalgebruik is soms wat orakelachtig kort. Voor nadere verklaring is het verstandig een orthodox Joodse rabbijn te raadplegen.

In de dienst van Potifar

De Ismaëlietsche kooplui verkopen Jozef door aan een karavaan van Midianieten die hem naar Egypte brengen. Daar verkopen zij hem aan Potifar, die de hoofd beambte was van de wacht van Farao. Genesis 39:1: Nu was Jozef naar Egypte gebracht, en Potifar, de kamerheer van de farao, het hoofd van de slachters, een Egyptische man, kocht hem van de Ismaëlieten die hem daarheen hadden gebracht. Jozefs buitengewone schoonheid, wijsheid en beschaafde manieren trekken de aandacht van zijn meester. Potifar erkent de buitengewone bekwaamheden van Jozef en weet dat hij geen gewone slaaf is. Hij plaatst hem boven alle andere slaven en spoedig staat Jozef aan het hoofd van de huishouding. Het huis van Potifar bloeit op onder de zorg van Jozef, want G'd is bij Jozef en zegent hem met alles wat hij doet.

Commentaar van Rashi Genesis 39:1

Nu was Jozef naar Egypte gebracht: [de Schrift] keert terug naar het vorige onderwerp, dat het had onderbroken om de degradatie van Juda naast de verkoop van Jozef te plaatsen, om te suggereren dat vanwege hem (Jozef) zij (zijn broers) ) hem (Juda) gedegradeerd uit zijn hoge positie; en ook om het incident van Potifars vrouw naast het incident van Tamar te plaatsen, om je te vertellen dat net zoals dat [het incident van Tamar] bedoeld was ter wille van de hemel, zo ook dit [het incident van Potifars vrouw] bedoeld was ter wille van de hemel. Want ze zag door haar astrologie dat ze voorbestemd was om kinderen van hem (Jozef) groot te brengen, maar ze wist niet of [ze] van haar of van haar dochter zouden zijn. [Uit Genesis Rabbah 85: 2]

Jozef wordt valselijk beschuldigd

In zijn positie als hoofd van de huishouding kan Jozef niet ontkomen aan contact met de vrouw van Potifar en haar vriendinnen. Zij worden erg aangetrokken door zijn buitengewone schoonheid en charme.

Op een dag, tijdens het Feest van de Stijgende Nijl, blijft Jozef alleen in het huis achter, terwijl de rest van de huishouding naar de diensten van de Egyptische tempels gaan. Zelicha, de vrouw van Potifar blijft ook thuis omdat ze weet dat Jozef thuis zal blijven omdat hij niet naar Egyptische tempels gaat. Ze hoopt dat ze de hele dag in Jozefs buurt kan zijn. Maar ze kent Jozef niet. Al haar beloften kunnen hem niet verleiden bij haar te blijven. Jozef ziet zijn oude vader voor zijn ogen en hij kan het vertrouwen van zijn vader niet verraden. De vrouw van Potifar is zo goddeloos dat Jozef het huis ontvlucht en zijn mantel in de haast vergat. Later vertelt de vrouw van Potifar aan haar man dat Jozef probeerde haar lastig te vallen. Genesis 39:13-14: Nu gebeurde het, toen ze zag dat hij zijn kleed in haar hand had gelaten en naar buiten was gevlucht, dat ze de mensen van haar huis riep en ze tegen hen zei: "Kijk! Hij bracht ons een Hebreeuwse man om te bespotten. Hij kwam naar me toe om bij me te liggen, maar ik riep luid.

Commentaar van Rashi Genesis 39:13-14

"Kijk! Hij bracht ons… ”: Hebreeuws הֵבִיא [zonder een zelfstandig naamwoord of voornaamwoord. Hoewel het voornaamwoord soms afwezig is, is het antecedent meestal duidelijk, terwijl er hier geen antecedent is.] Dit is een elliptische uitdrukking: "Hij bracht ons", maar [de Schrift] geeft niet aan wie hem bracht; ze verwees naar haar man.

Hebreeuws: Hebr. עִבְרִי, van de andere kant van de rivier (עֵבֶר הַנָהָר) van de zonen van Eber (Genesis Rabba 42:8). (Andere edities: vanaf de andere kant van de rivier.)

Jozef wordt in de gevangenis gegooid

Hoewel Potifar er van overtuigd is dat Jozef onschuldig is, wil hij de eer van zijn vrouw hoog houden. Hij laat Jozef martelen en in de gevangenis gooien. Ook daar staat G'd Jozef bij. Spoedig krijgt Jozef het vertrouwen van de gevangenbewaarder en wordt aan het hoofd gesteld van de andere gevangenen.

Jozef, de droomuitlegger

Niet veel later belanden de schenker en de bakker van de Farao in de gevangenis omdat Farao ontevreden is over hun diensten. Jozef raakt met hen bevriend en ze praten veel met elkaar.

Op een ochtend treft Jozef beiden bedroefd aan. Jozef vraagt wat er aan de hand is. Ze vertellen hem dat ze hadden gedroomd en dat niemand de dromen kan uitleggen. Jozef vertelt dat de betekenis van dromen in G'ds handen ligt en dat hij met G'ds hulp de dromen kan uitleggen. Genesis 40:5: Nu droomden ze allebei een droom, ieder zijn droom in dezelfde nacht, ieder volgens de interpretatie van zijn droom, de schenker en de bakker van de koning van Egypte, die opgesloten zaten in de gevangenis.

Commentaar van Rashi Genesis 40:5

Nu droomden ze allebei een droom: Hebreeuws וַיַחַלְמוּ חִלוֹם שְׁנֵיהֶם, en beiden droomden een droom. Dit is de simpele betekenis, maar de midrasj betekenis is dat ieder beide dromen droomde, wat betekent dat ieder zijn eigen droom droomde en de interpretatie van de droom van zijn metgezel. Dat is de betekenis van wat er wordt gezegd: "Nu zag de chef-bakker dat hij het goed had uitgelegd" (vers 16). [Uit Genesis Rabbah 88: 4, Ber. 55b]

elke man volgens de interpretatie van zijn droom: ieder droomde een droom die leek op de interpretatie die hem zou overkomen.

De schenker vertelt: "In mijn droom, zie, zo was een wijnstok voor mijn aangezicht; En aan den wijnstok waren drie ranken; en hij was als bottende, zijn bloeisel ging op, zijn trossen brachten rijpe druiven voort. En Farao's beker was in mijn hand; en ik nam die druiven, en drukte ze uit in Farao's beker, en ik gaf den beker op Farao's hand."
Jozef legt de droom als volgt uit: "de drie ranken zijn drie dagen. Binnen nog drie dagen zal Farao uw hoofd verheffen, en zal u in uw staat herstellen; en gij zult Farao's beker in zijn hand geven, naar de vorige wijze, toen gij zijn schenker waart."
Jozef vraagt gelijk of de schenker aan hem wil denken om een goed woordje te doen bij Farao wanneer hij weer eenmaal vrij is.

Ook de bakker vertelt zijn droom: "Ik was ook in mijn droom, en zie, drie getraliede korven waren op mijn hoofd. En in den oppersten korf was van alle spijze van Farao, die bakkerswerk is; en het gevogelte at dezelve uit den korf, van boven mijn hoofd."
Jozef legt de droom als volgt uit: "de drie korven zijn drie dagen. Binnen nog drie dagen zal Farao uw hoofd verheffen van boven u, en hij zal u aan een hout hangen, en het gevogelte zal uw vlees van boven u eten."

De interpretaties van Jozef blijken te kloppen. Drie dagen later is Farao jarig. Deze laat de schenker vrij en laat de bakker hangen. De schenker denkt echter niet meer aan Jozef die achter blijft in de gevangenis.

Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Hoe komt Jozef in Egypte terecht?
  2. Waarom is Potifar onder de indruk van Jozef?
  3. Waarom lukt het de vrouw van Potifar niet om Jozef te verleiden?
  4. Waarom geeft Potifar zijn vrouw gelijk terwijl hij ervan overtuigd is dat Jozef onschuldig is?
  5. Wat voor uitleg geeft Jozef aan de dromen van de schenker en de bakker?
© 2008 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Torastudie: Jozef en Potifar - Genesis 39:1-19 en 40:1-23Torastudie: Jozef en Potifar - Genesis 39:1-19 en 40:1-23In Genesis 39:1-19 wordt verteld dat Jozef werkt in het huis van Potifar. Jozef wordt door de vrouw van Potifar verleid.…
Torastudie: Studiehuis in Egypte - Genesis 46Torastudie: Studiehuis in Egypte - Genesis 46In Genesis 46 wordt verteld dat Jakob naar Egypte verhuist en Juda vooruit stuurt om een studiehuis te vestigen voor het…
Tora lezing - Parasha: GenesisDe Tora lezing in de synagoge begint met het Bijbelboek Genesis. De volgende parashot komen aan de orde: Parsha Bereishi…
Torastudie: Jozef en dromen van Farao Genesis 41:1-45Torastudie: Jozef en dromen van Farao Genesis 41:1-45Jozef zat in de gevangenis voor 12 jaar lang. In Genesis 41:1-45 wordt verteld dat Farao twee dromen kreeg. Jozef werd h…

Joodse filosofie - Chabad 3: een rustige vredige geestEen liberale Joodse rabbijn was onder de indruk van de rust en vredige geest van de chassidiem. Hij vroeg zich af of dit…
Tehilliem: Psalm 12 - een Joodse uitlegTehilliem: Psalm 12 - een Joodse uitlegIn Psalm 12 verzoekt Koning David HaShem (G'd) ons te redden van corruptie. De mensen liegen niet alleen, maar zij gelov…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipartVectors, Pixabay
  • Our People, history of the Jews - Jacob Isaacs
  • Tenach
Jehoeda (1.613 artikelen)
Laatste update: 08-06-2021
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Bronnen en referenties: 3
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.