Joodse Bijbel: Jakob bij Laban

Joodse Bijbel: Jakob bij Laban Jakob arriveert na zijn vlucht voor Ezau bij zijn oom Laban in Haran. Hij ontmoet Rachel. Laban belooft dat Jakob met Rachel mag trouwen als hij 7 jaar voor hem werkt. Maar na 7 jaar moet Jakob eerst Lea, de oudere zus van Rachel, trouwen. Na nog eens 7 jaar voor Laban werken mag hij eindelijk Rachel trouwen. Jakob krijgt twaalf zonen en één dochter: Ruben, Simeon, Levi, Juda, Issachar, Zebulun, Jozef, Benjamin, Dan, Naftali, Gad, Asher en Dina.

Joodse Bijbel met commentaar van Rashi

Per vers het commentaar van Rashi, de Joodse Bijbelcommentator die leefde van 1040-1105. Rashi wordt beschouwd als de leraar van de leraren. Door alle traditionele Joden wordt Rashi als autoriteit op het gebied van de Joodse Bijbel en de Talmoed beschouwd. Vandaar dat het belangrijk is om zijn commentaar op de Joodse Bijbel weer te geven. Rashi gebruikt nieuw Hebreeuws aangevuld met Oud Franse woorden. Zijn taalgebruik is soms wat orakelachtig kort. Voor nadere verklaring is het verstandig een orthodox Joodse rabbijn te raadplegen.

Jakob arriveert in Haran

Jakob gaat verder op zijn reis richting het oosten. Op een middag bereikt hij Haran. Hij komt daar schaapherders tegen die rusten bij een bron terwijl ze hun vee hoeden. Jakob begroet hen en vraagt over de stad en zijn oom Laban. Dan arriveert Rachel, de dochter van Laban, samen met wat vee. Jakob informeert waarom de schaapherders hun vee geen water geven terwijl het nog steeds dag is. De herders vertellen dat alleen door een gezamenlijke poging van de herders de rots van de opening van de bron verwijderd kan worden. Jakob loopt naar de waterbron en rolt de steen in zijn eentje weg. Dan geeft hij het vee van Laban te drinken. Rachel, die dit alles met verbazing aanziet, is zeer gelukkig wanneer ze hoort dat de sterke Jakob haar eigen neef is, de zoon van haar vaders zuster. Ze snelt naar huis om haar vader te vertellen over de komst van Jakob. Laban gaat naar de waterbron en begroet zijn neef. Genesis 29:12-13: En Jacob vertelde Rachel dat hij de bloedverwant van haar vader was en dat hij de zoon van Rebecca was, en ze rende naar haar vader. Nu geschiedde het toen Laban het bericht hoorde van Jakob, de zoon van zijn zus, dat hij naar hem toe rende, en hij omhelsde hem en kuste hem, en hij bracht hem in zijn huis. Hij vertelde Laban al deze gebeurtenissen.

Commentaar van Rashi Genesis 29:12-13

dat hij de bloedverwant van haar vader was: Hebreeuws אִחִי אָבִיהָ, letterlijk, de broer van haar vader. Gerelateerd aan haar vader, zoals (boven 13:8): "wij zijn verwanten (אַחִים)" (Pirkei d’Rabbi Eliezer, hoofdstuk 36). De midrasj-interpretatie is: als hij (Laban) komt om mij te bedriegen, ben ik ook zijn broer in bedrog, en als hij een eerlijk man is, ben ik ook de zoon van zijn eerlijke zuster Rebecca. [uit Gen. Rabbah 70:13]

en zei tegen haar vader: Aangezien haar moeder dood was, had ze niemand anders te vertellen dan hij. [uit Genesis Rabbah 70:13]

dat hij naar hem toe rende: hij dacht dat hij (Jacob) beladen was met geld, want de dienaar van het huishouden (Eliezer) was hier gekomen met tien beladen kamelen. [uit Genesis Rabbah 70:13]

en hij omhelsde: Toen hij (Laban) niets bij hem (Jacob) zag, zei hij: "Misschien heeft hij gouden munten meegebracht, en ze zijn aan zijn boezem." [uit Genesis Rabbah 70:13]

en hij kuste hem: Hij zei: "Misschien heeft hij parels meegebracht, en die zitten in zijn mond." [uit Genesis Rabbah 70:13]

Hij zei tegen Laban: dat hij alleen was gekomen omdat hij daartoe gedwongen was vanwege zijn broer (Esau), en dat ze zijn geld van hem hadden afgepakt. - [uit Genesis Rabbah 70:13]

De prijs voor een vrouw (Lea en Rachel)

Jakob gaat de schapen van Laban hoeden. Laban is er erg blij mee. En omdat hij bewust is van de zegen wil hij Jakob niet snel laten vertrekken. Hij vraagt aan Jakob wat voor beloning hij wil hebben voor zijn diensten. Jakob zegt bereid te zijn zeven jaar te dienen voor de hand van zijn jongste dochter Rachel. Jakob dient Laban zeven jaar trouw en G'ds zegen is bij hem.

Wanneer de dag van de bruiloft nadert, verwisselt Laban Rachel voor Lea, zijn oudste dochter. Jakob voorziet dit en spreekt met Rachel af een paar tekens te geven om haar identiteit bekend te maken zodra ze gesluierd is. Maar Rachel wil niet dat Lea voor schut staat en geeft haar de tekens door. Jakob komt er zodoende te laat achter dat hij is bedrogen. Hij verzoekt Laban een verklaring te geven. Laban legt uit dat het niet de gewoonte is dat de jongste dochter eerder trouwt dan de oudste. Als Jakob Rachel als nog wil trouwen moet hij nog zeven jaar extra werken. Jakob kan niets anders dan toestemmen. En zo dient hij Laban nog eens zeven jaar. Genesis 29:27: Voltooi de [huwelijks] week van deze, en we zullen je deze ook geven voor het werk dat je me nog zeven jaar zult geven."

Commentaar van Rashi Genesis 29:27

Maak de [huwelijks] week van deze af: Hebreeuws שְׁבֻעַ. Dit is de constructiestatus, omdat het wordt uitgesproken met een chataf (a sheva), [en betekent] de week van deze, de zeven dagen van feesten [gevierd door een pas getrouwd stel]. [Dit verschijnt in de] Talmud Yerushalmi, Mo’ed Katan (1: 7). Het is onmogelijk om te zeggen [dat het betekent] echt een week [in de absolute staat en moet worden weergegeven: deze week], omdat, als dat het geval is, het 'scheenbeen' moet worden beklonken met een 'patach' (hij bedoelt om een "kamatz" te zeggen שָׁבֻעַ). Bovendien is שָׁבֻעַ in het mannelijke geslacht, want er staat geschreven: (Deut. 16: 9) "Je zult zeven weken tellen (שִׁבְעָה שָׁבֻעֹת)." Daarom betekent het geen week maar zeven [dagen], septaïne in het Oudfrans.

en we zullen je geven: [Dit is] een meervoudige uitdrukking, vergelijkbaar met (boven 11; 3, 7): "Laten we afdalen en verwarren"; "En laten we ze ontslaan." Ook dit is een uiting van geven.

ook deze: onmiddellijk na de zeven dagen van feesten, en je zult werken na haar huwelijk. - [van Pirkei d’Rabbi Eliezer, ch. 36]

De kinderen van Jakob

Naast Lea en Rachel trouwt Jakob Zilpa en Bilha, twee leden van Labans huishouding. Lea geeft hem zeven kinderen: Ruben, Simeon, Levi, Juda, Issachar, Zebulun en een meisje, Dina. Rachel blijft tot zeven jaar na het huwelijk kinderloos. Uiteindelijk krijgt ze een zoon, Jozef. En kort voor haar dood krijgt ze nog een jongen, Benjamin. Jakobs twee andere vrouwen schenken hem ook kinderen: Bilha schenkt hem Dan en Naftali en Zilpa schenkt hem Gad en Asher. De twaalf zonen van Jakob worden de voorvaderen van de twaalf stammen van Israël.

De rijkdom van Jakob

Na de geboorte van Jozef besluit Jakob terug te keren naar Kanaän. Gedurende de 14 jaar dat hij voor Laban heeft gewerkt heeft deze voorspoed en rijkdom gekend. Jakob voelt nu dat de tijd rijp is om terug te keren naar Beer Sheva; hij is 91 jaar oud en nog steeds een banneling en dienaar. Dus hij verzoekt Laban hem te laten gaan; maar Laban kan de gedachte niet verdragen dat Jakob, die hem zoveel voorspoed heeft bezorgd vanwege de goddelijke zegen die op hem rust, hem gaat verlaten. Daarom belooft hij Jakob een deel van zijn vee voor de bewezen diensten, zodat Jakob zijn eigen fortuin kan maken. Jakob blijft nog zes jaar langer. Maar Laban verzint allerlei trucs om Jakob te bedriegen om zo te voorkomen dat hij Jakob moet uitbetalen. G'd zegent Jakob echter en zijn veestapel groeit snel. Hij wordt een rijk man. Iedereen bewondert Jakob en wil met hem handelen. Zijn huishouding bestaat ondertussen uit veel dienaren en slaven.

Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Na hoeveel jaar mag Jakob Rachel trouwen?
  2. Hoeveel kinderen krijgt Jakob?
  3. Op welke leeftijd wil Jakob Laban verlaten?
  4. Waarom kan Laban de gedachte niet verdragen dat Jakob vertrekt?
  5. Wat doet Laban om te voorkomen dat Jakob vertrekt?

Lees verder

© 2008 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Waarom werd Juda leider van het volk Israël en niet Ruben?In zijn zegeningen aan zijn kinderen voor zijn dood, wees Jakob aan ieder van hen hun rol in de formatie van de joodse n…
Torastudie: Studiehuis in Egypte - Genesis 46Torastudie: Studiehuis in Egypte - Genesis 46In Genesis 46 wordt verteld dat Jakob naar Egypte verhuist en Juda vooruit stuurt om een studiehuis te vestigen voor het…
Torastudie: Jakobs laatste woorden - Genesis 49:1-9Torastudie: Jakobs laatste woorden - Genesis 49:1-9In Genesis 49:1-9 wordt verhaald over Jakobs laatste woorden tot zijn zonen, Ruben, Simon, Levi en Juda. Jakob vertelt a…
Tora lezing - Parasha: GenesisDe Tora lezing in de synagoge begint met het Bijbelboek Genesis. De volgende parashot komen aan de orde: Parsha Bereishi…

Joodse filosofie - Chabad 2: geloven met verstand en zielGeloof is een gevoel dat wel of niet bestaat. Als het niet bestaat in het bewuste verstand van een persoon, zal het beve…
Torastudie: nieuwe maan - Exodus12:2/I Samuël 20:18Torastudie: nieuwe maan - Exodus12:2/I Samuël 20:18In de eerste mitswa die we kregen als Joodse natie, beval God dat we onze levens verbinden met de maan (zie Exodus 12:2)…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipartVectors, Pixabay
  • Our People, history of the Jews - Jacob Isaacs
  • Tenach
Jehoeda (1.614 artikelen)
Laatste update: 07-06-2021
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Bronnen en referenties: 3
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.