InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Torastudie 65: Israël in Egypte onderdrukt -Exodus(1:1-22)

Torastudie 65: Israël in Egypte onderdrukt -Exodus(1:1-22)

Torastudie 65: Israël in Egypte onderdrukt -Exodus(1:1-22) In Exodus 1:1-22 wordt verteld dat de familie Israël (Jakob) zich uitbreidde in Egypte. Na Farao kwam een nieuwe koning aan de macht die de Joden niet vriendelijk gezind was. Hij liet de Joden hard werken en uiteindelijk liet hij de eerstgeboren zonen van de Joden doden. De meisjes bleven in leven.

Exodus 1:1-22

Dit nu zijn de namen der zonen van Israël, die met Jakob naar Egypte gekomen zijn; zij kwamen er ieder met zijn gezin: Ruben, Simeon, Levi en Juda; Issaschar, Zebulon en Benjamin; Dan en Naftali, Gad en Aser. De afstammelingen van Jakob waren zeventig zielen in het geheel. Jozef echter was reeds in Egypte. En Jozef stierf, benevens al zijn broeders en dat gehele geslacht. De Israëlieten nu waren vruchtbaar en breidden zich snel uit; zij vermenigvuldigden zich en werden uitermate talrijk, zodat het land met hen vervuld werd...En God deed de vroedvrouwen wel; het volk vermenigvuldigde zich en werd zeer talrijk. En daar de vroedvrouwen God vreesden, gaf Hij haar ieder een gezin. Toen gebood Farao aan zijn gehele volk: Werpt alle jongens die geboren worden in de Nijl, maar alle meisjes mogen blijven leven.

De hele tekst in het Hebreeuws luidt:

וְאֵלֶּה שְׁמוֹת בְּנֵי יִשְׂרָאֵל הַבָּאִים מִצְרָיְמָה אֵת יַעֲקֹב אִישׁ וּבֵיתוֹ בָּאוּ. ב רְאוּבֵן שִׁמְעוֹן לֵוִי וִיהוּדָה. ג יִשָּׂשכָר זְבוּלֻן וּבִנְיָמִן. ד דָּן וְנַפְתָּלִי גָּד וְאָשֵׁר. ה וַיְהִי כָּל-נֶפֶשׁ יֹצְאֵי יֶרֶךְ-יַעֲקֹב שִׁבְעִים נָפֶשׁ וְיוֹסֵף הָיָה בְמִצְרָיִם. ו וַיָּמָת יוֹסֵף וְכָל-אֶחָיו וְכֹל הַדּוֹר הַהוּא. ז וּבְנֵי יִשְׂרָאֵל פָּרוּ וַיִּשְׁרְצוּ וַיִּרְבּוּ וַיַּעַצְמוּ בִּמְאֹד מְאֹד וַתִּמָּלֵא הָאָרֶץ אֹתָם. {פ}

ח וַיָּקָם מֶלֶךְ-חָדָשׁ עַל-מִצְרָיִם אֲשֶׁר לֹא-יָדַע אֶת-יוֹסֵף. ט וַיֹּאמֶר אֶל-עַמּוֹ הִנֵּה עַם בְּנֵי יִשְׂרָאֵל רַב וְעָצוּם מִמֶּנּוּ. י הָבָה נִתְחַכְּמָה לוֹ פֶּן-יִרְבֶּה וְהָיָה כִּי-תִקְרֶאנָה מִלְחָמָה וְנוֹסַף גַּם-הוּא עַל-שֹׂנְאֵינוּ וְנִלְחַם-בָּנוּ וְעָלָה מִן-הָאָרֶץ. יא וַיָּשִׂימוּ עָלָיו שָׂרֵי מִסִּים לְמַעַן עַנֹּתוֹ בְּסִבְלֹתָם וַיִּבֶן עָרֵי מִסְכְּנוֹת לְפַרְעֹה אֶת-פִּתֹם וְאֶת-רַעַמְסֵס. יב וְכַאֲשֶׁר יְעַנּוּ אֹתוֹ כֵּן יִרְבֶּה וְכֵן יִפְרֹץ וַיָּקֻצוּ מִפְּנֵי בְּנֵי יִשְׂרָאֵל. יג וַיַּעֲבִדוּ מִצְרַיִם אֶת-בְּנֵי יִשְׂרָאֵל בְּפָרֶךְ. יד וַיְמָרְרוּ אֶת-חַיֵּיהֶם בַּעֲבֹדָה קָשָׁה בְּחֹמֶר וּבִלְבֵנִים וּבְכָל-עֲבֹדָה בַּשָּׂדֶה אֵת כָּל-עֲבֹדָתָם אֲשֶׁר-עָבְדוּ בָהֶם בְּפָרֶךְ. טו וַיֹּאמֶר מֶלֶךְ מִצְרַיִם לַמְיַלְּדֹת הָעִבְרִיֹּת אֲשֶׁר שֵׁם הָאַחַת שִׁפְרָה וְשֵׁם הַשֵּׁנִית פּוּעָה. טז וַיֹּאמֶר בְּיַלֶּדְכֶן אֶת-הָעִבְרִיּוֹת וּרְאִיתֶן עַל-הָאָבְנָיִם אִם-בֵּן הוּא וַהֲמִתֶּן אֹתוֹ וְאִם-בַּת הִוא וָחָיָה. יז וַתִּירֶאןָ הַמְיַלְּדֹת אֶת-הָאֱלֹהִים וְלֹא עָשׂוּ כַּאֲשֶׁר דִּבֶּר אֲלֵיהֶן מֶלֶךְ מִצְרָיִם וַתְּחַיֶּיןָ אֶת-הַיְלָדִים. יח וַיִּקְרָא מֶלֶךְ-מִצְרַיִם לַמְיַלְּדֹת וַיֹּאמֶר לָהֶן מַדּוּעַ עֲשִׂיתֶן הַדָּבָר הַזֶּה וַתְּחַיֶּיןָ אֶת-הַיְלָדִים. יט וַתֹּאמַרְןָ הַמְיַלְּדֹת אֶל-פַּרְעֹה כִּי לֹא כַנָּשִׁים הַמִּצְרִיֹּת הָעִבְרִיֹּת כִּי-חָיוֹת הֵנָּה בְּטֶרֶם תָּבוֹא אֲלֵהֶן הַמְיַלֶּדֶת וְיָלָדוּ. כ וַיֵּיטֶב אֱלֹהִים לַמְיַלְּדֹת וַיִּרֶב הָעָם וַיַּעַצְמוּ מְאֹד. כא וַיְהִי כִּי-יָרְאוּ הַמְיַלְּדֹת אֶת-הָאֱלֹהִים וַיַּעַשׂ לָהֶם בָּתִּים. כב וַיְצַו פַּרְעֹה לְכָל-עַמּוֹ לֵאמֹר כָּל-הַבֵּן הַיִּלּוֹד הַיְאֹרָה תַּשְׁלִיכֻהוּ וְכָל-הַבַּת תְּחַיּוּן. {פ}

Exodus 1:1-2

En dit zijn de namen van de zonen van Israël, die naar Egypte kwamen...Ruben, Simon, Levi en Juda.

Tellen

Hoewel God hen al had geteld gedurende hun leven, telde Hij ze opnieuw ten tijde van hun dood om Zijn liefde voor hen te tonen. Want zij zijn als de sterren, die Hij te voorschijn brengt en intrekt naar hun getal en naar hun naam, want er staat geschreven (Jesaja 40:26): "Die te voorschijn brengt naar getal, allen met name noemt."

Exodus 1:6

En Jozef stierf en al zijn broers en dit hele geslacht.

Slavernij

Jozef, die 110 jaar leefde, leefde het kortst van zijn broers; Levi, die 137 jaar leefde, was de langst levende. De slavernij van Israël, die begon na Levi's dood, duurde niet langer dan 116 jaar en niet korter dan 86 jaar, de leeftijd van Mirjam ten tijde van de Exodus (Mirjam, betekent 'bitterheid', werd zo genoemd vanwege de bitterheid van de slavernij).

Jozef

Ongenegen posities van autoriteit (Ethiek van de Vaderen 1:10), want zij begroeven deze die ze hield. Was Jozef niet onder de jongste van zijn broers? Toch was hij de eerste van hen die stierf.

Exodus 1:7

En de kinderen Israëls waren vruchtbaar en wemelden en vermeerderden zich en werden machtig uitermate zeer.

Zes per keer

Zij gaven geboorte aan zes per keer (vruchtbaar=1, wemelden=2, vermeerderden=3, groeiden sterk=4, zeer=5, zeer=6)

Exodus 1:8

Toen trad een nieuwe koning op over Egypte, die Jozef niet gekend had.

Koning

Sommigen zeggen dat het daadwerkelijk een nieuwe koning was; anderen zeggen dat het dezelfde koning is met nieuwe decreten. "Die Jozef niet kende" - die handelde alsof hij Jozef niet kende (omdat, in beide gevallen, hij zeker wist wie Jozef was en zijn redding voor Egypte).

Exodus 1:10

Welaan laten wij ons verstandig tonen daar tegenover.

Farao

Farao zelf hield een mand en een schop vast; allen die Farao zagen met een mand en een schop werkend met de stenen, deden zo. De Joden kwamen, ook, en werkten ijverig met hem de hele dag, want zij waren sterk. Toen de avond viel, plaatste Farao meesters over hen en zei: "Tel hoeveel stenen zij maakten." Hij zei dan tegen de Joden: "Dit aantal zullen jullie elke dag leveren."

Exodus 1:12

Maar zoals zij het onderdrukten, zo vermeerderde het en zo breidde het zich uit.

Rechtvaardige vrouwen

Rabbi Akiva zei: Ten verdienste van de rechtvaardige vrouwen van die generatie werden de Israëlieten bevrijd uit Egypte.

Eerstens wilde Farao alleen dat ze het voorgeschreven aantal stenen elke dag maken. Dan beval hij dat ze niet worden toegestaan in hun huis te slapen, zodat ze niet in staat zijn kinderen te maken. Dus de opzieners zeiden tegen hen: "Als je naar huis gaat om te slapen, zal je elke morgen een paar uur verliezen van je werk, wanneer we je zenden, en zal je niet het toegewezen aantal vervolmaken." Dus lieten ze hen op de grond slapen in het veld.

Wat deden de dochters van Israël? Zij gingen naar beneden om water uit de rivier te halen, en God zond hen kleine vissen in kruiken, die ze half vulden met water en half met vissen. Toen plaatsten ze twee potten op het vuur, één voor heet water en de andere voor de vis. Zij verkochten de vis en kochten wijn, die ze naar hun mannen brachten in het veld en hen te drinken geven. Zij zullen dan hun spiegels pakken en erin kijken met hun mannen, en hen plagen: "Kijk, ik ben mooier dan jij". Dit lokt verlangen uit en ze vrijden. Na de vrijpartij keerden zij naar hun huizen terug; en wanneer de bevalling nadert, gingen ze naar de appelbomen, want er staat geschreven: "Onder de appelboom bracht ik je voort....

Toen de Egyptenaren hen zagen, wilde zij hen doden; maar er gebeurde een wonder en de kinderen werden opgezogen door de grond. De Egyptenaren brachten ossen en ploegden over hen, want er staat geschreven: "De ploegers ploegden over mijn rug"....Toen de kinderen opgroeiden, kwamen zij naar hun huizen. Toen God Zichzelf openbaarde aan de Rode Zee, herkende deze kinderen Hem als eerste.

Exodus 1:12

Maar zoals zij het onderdrukten, zo vermeerderde het en zo breidde het zich uit.

Olijf

Wat is de betekenis van het vers (Jeremia 11:16) waarin het Joodse Volk wordt opgeroepen "Een groenen olijf, schoon van prachtige vrucht"? Net als de olijf wordt gekenmerkt door verschrompeling terwijl het nog aan de boom hangt en het daarna van de boom wordt gehaald, gemalen en tot olie gemaakt, zo is het met Israël: de heidenen komen en slaan ze van plaats naar plaats, nemen hen gevangen en slaan hen in boeien, en hen omringen met ambtenaren, en dan uiteindelijk toont Israël berouw en antwoord God hen.

Exodus 1:22

Toen gebood Farao geheel zijn volk, zeggende: elke zoon, die geboren wordt zult gij in de rivier werpen.

Decreet

Hij legde hetzelfde decreet op zijn eigen volk. Rabbi Yose ben Chaninah: Hij maakt drie decreten. Eerst: "Als het een zoon is, zul je hem doden", dan beval hij: "Elke zoon die geboren wordt zal in de rivier worden geworpen", en uiteindelijk "Farao beval zijn volk".

Farao's decreet

Farao's decreet bestond uit twee delen: De jongens werden fysiek vermoord. De meisjes werden geestelijk vermoord door hen een Egyptische levensstijl die hen werden opgelegd. Het Volk Israël overleefde de Egyptische Galoet (diaspora) omdat de Joodse moeders weigerden het decreet van de Farao na te leven. Ook nu moeten we zorgen voor geestelijke en morele ontwikkeling van onze kinderen.



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Waarom telde God het volk Israël?
  2. Wanneer begon de slavernij van Israël?
  3. Waarom werd Mirjam "Mirjam" genoemd?
  4. Wier verdiensten was het dat Israël uiteindelijk werd bevrijd?
  5. Met welke vrucht wordt het Joodse Volk vergeleken?
  6. Uit welke twee delen bestond het decreet van Farao?

Lees verder

© 2008 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De symbolische besnijdenis van Mozes, Exodus 4: 24-26De symbolische besnijdenis van Mozes, Exodus 4: 24-26Exodus 4: 24-26 beschrijft hoe Mozes in de nacht door wordt God aangevallen. Er volgt een doodsstrijd van Mozes. Hij bli…
Torastudie 66: Naam en getal - Exodus (1:1-4)Torastudie 66: Naam en getal - Exodus (1:1-4)In Exodus 1:1-4 staat: "Dit nu zijn de namen van de Kinderen van Israël, die met Jakob naar Egypte kwamen...Ruben, Simeo…
Torastudie 100: dames ontvingen Tora eerst - Exodus (19:3)Torastudie 100: dames ontvingen Tora eerst - Exodus (19:3)Het is heel beleefd om dames voor te laten gaan. Of het nu gaat om de toegang tot een danszaal of het verlaten van een z…
Torastudie 73: Mozes' terugkeer in Egypte-Exodus (4:20-31)Torastudie 73: Mozes' terugkeer in Egypte-Exodus (4:20-31)In Exodus 4:20-31 wordt beschreven hoe Mozes terugkeert naar Egypte. Mozes wordt door zijn broer Aharon geholpen die het…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tdjgordon / Pixabay
  • Rashi
  • Seder Olam
  • Avot d'Rabbi Natan
  • Midrash Tanchoema
  • Talmoed, Sotah 11b
  • Midrash Rabbah
  • Talmoed, Sotah 12a
  • Lubavitcher Rebbe

Reageer op het artikel "Torastudie 65: Israël in Egypte onderdrukt -Exodus(1:1-22)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 21-12-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Torastudie
Bronnen en referenties: 9
Schrijf mee!