InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Het Achttiengebed: 1e bracha Vaderen

Het Achttiengebed: 1e bracha Vaderen

Het Achttiengebed: 1e bracha  Vaderen In de eerste bracha (zegen) van het Achttiengebed gaat het om de relatie tussen G'd en de mens, en in het bijzonder tussen G'd en het Joodse volk. Deze relatie is persoonlijk van aard zoals geformuleerd in de eerste regel van het gebed. In de regels die daarop volgen gaat het om de relatie met alle mensen gevolgd door de verificatie daarvan in de geschiedenis van het Joodse volk en door de belofte van de verlosser ter wille van G'ds programma. G'd wordt als koning erkend. De laatste regel betreft het schild van Abraham.

Videobespreking van 1e bracha door Chabad

Op de website van de ultraorthodoxe chassidische beweging Chabad worden het Achttiengebed en de 1ste bracha in het Engels besproken:
  • Het Achttiengebed: The Amidah Prayer (In het centrum van de Joodse dagelijkse gebeden zijn de 19 zegeningen die het stille gebed vormen, in het Hebreeuws bekend als de Amidah of Shemoneh Esrei ("achttien", omdat er oorspronkelijk 18 zegeningen waren), die Joden drie keer per dag reciteren.)
  • 1e bracha: Our forefathers

Tekst van de 1e bracha

Gezegend ben jij Heer, onze G'd
en G'd van onze vaderen
G'd van Abraham,
G'd van Izaäk,
en G'd van Jakob.
De grote, de machtige
en de te vrezen G'd (Eel),
G'd (Eel), de allerhoogste,
die goede weldaden verricht
en het al tot Zijn bezit vormt
en die de weldaden van de vaderen gedenkt
en die een verlosser brengt
aan de zonen van hun zonen
ter wille van Zijn Naam
met liefde,
Koning, helper
en bevrijder en schild
Gezegend ben jij Heer,
schild van Abraham.


Transliteratie 1e bracha

Ba-ruch a-tah A-do-nai,
E-lo-hei-nu, Vei-lo-hei a-vo-tei-nu,
E-lo-hei Av-ra-ham, E-lo-hei Yitz-chak, Vei-lo-hei Ya-a-kov,
Ha-eil Ha-Ga-dol Ha-Gi-bor v'Ha-No-rah Eil El-yon,
go-meil cha-sa-dim to-vim
v'ko-nei ha-kol
v'zo-cheir chas-dei a-vot
u'mei-vi go-eil liv-nei v'nei-hem
l'ma-an sh'mo b'a-ha-vah,
Me-lech o-zeir u'mo-shi-a u-ma-gein Ba-ruch a-tah A-do-nai,
ma-gein Av-ra-ham.


Verklaring van de tekst per regel

Gezegend ben jij

Met deze woorden wordt de bracha geopend en gesloten. Zo ervaart de biddende mens dat G'd dichtbij is. In het Hebreeuws betekent attah 'jij, gij of u'. Het mag allemaal gebruikt worden. Het woord 'attah' brengt G'ds nabijheid tot uitdrukking.

Baroech betekent 'gezegend'. G'd wordt zo gedankt door de mens voor zowel het goede als het kwade dat hem overkomt.

Gezegend ben jij, Heer onze G'd en G'd van onze vaderen

Wat ontbreekt in de 1e bracha zijn de woorden 'koning van de wereld'. Dit komt volgens de Baalé Tosafot echter al indirect tot uitdrukking in de woorden 'G'd van Abraham', omdat Abraham G'd uitriep tot koning van de hele wereld. Hij bracht zijn gasten 'onder de vleugels van de Shechina ' (g'ddelijke aanwezigheid). Bij elke bracha bevestigt en erkent de mens dat G'd koning is.

De grote, de machtige en de te vrezen G'd, G'd de allerhoogste

G'd wordt aangeduid met Eel. Daarbij gaat het om het universele en verheven aspect van G'd die Israël moet proclameren tegenover alle volkeren. Eel eljon, allerhoogste G'd, wordt 'groot, machtig en te vrezen' genoemd (zie Deuteronomium 10:17 en Nehemia 9:32). Het is volgens Rabbi Chanina onmogelijk om G'd nader te preciseren. De drie woorden 'groot, machtig en te vrezen' worden alleen maar gebruikt omdat ze in de Tora staan en omdat de Mannen van de Grote Vergadering de tekst hebben voorgeschreven. Het is volgens Maimonides alleen maar mogelijk om G'd te omschrijven via de weg van de ontkenning, van wat G'd niet is. Alle positieve uitspraken doen G'd te kort.

De hoogste G'd... die het al tot zijn bezit vormt

Deze woorden zijn ontleend aan Genesis 14:19. Er zijn echter twee verschillen:
  • in de bracha staat 'die goede weldaden verricht';
  • in plaats van 'hemel en aarde' staat er 'het al'.

Abraham is de verwerver van hemel en aarde. Hij is deelgenoot van het scheppingsproces. 'Hemel en aarde' (geassocieerd met Abraham) wordt vervangen door 'het al' om te voorkomen dat de lezer denkt dat het om een lofprijzing van mensen gaat en niet om de lofprijzing van G'd.

Die goede weldaden bewijst

Volgens Simon de Rechtvaardige, berust de wereld op drie dingen: Tora, (Tempel)dienst en het doen van weldaden. Dat laatste is meer dan het doen van tsedaka (gerechtigheid). G'd geeft het goede voorbeeld in het doen van weldaden. De mens behoort G'ds voorbeeld te volgen. Hier is de hele Tora op gebaseerd. G'd wordt in de 1e bracha bedankt voor de weldaden die Hij in de Schepping verricht. Via de weldaden komt G'ds verbondenheid met de Schepping tot uiting.

Waarom wordt gemeld 'goede' weldaden? Omdat aan G'ds weldaden niets kwaads verbonden is.

Die de weldaden van de vaderen gedenkt

Het is belangrijk om de weldaden van de Joodse voorvaderen te gedenken. Deze daden zijn van fundamentele invloed op de nageslachten. Het gaat dan in het bijzonder om de aartsvaderen. Dit is ook één van de redenen dat elk jaar opnieuw parashot van de Tora worden gelezen. Israël wordt gesteund door de doden en dat zijn de vaderen.

De rabbijnen realiseerden zich wel dat de verantwoordelijkheid van ieder individu erdoor op de achtergrond zou kunnen raken. Ieder individu is evenwel zelf verantwoordelijk voor naleving van de geboden.

Die een verlosser brengt

De Schepping verlangt naar haar verlossing (voltooiing). G'd is de Schepper (verleden), Hij openbaart zich in de geschiedenis (heden), en Hij brengt uiteindelijke verlossing (toekomst). Verlossing is een proces en zal leiden tot voltooiing van de Schepping. Dus als je bidt om verlossing in de toekomst dan dank je G'd in feite om verlossing van het verleden en van het heden.

Er zijn drie redenen waarom G'd verlossing brengt:
  1. Omdat Hij de G'd is van de mensen er is een persoonlijke relatie;
  2. Op grond van de goede daden der vaderen heeft G'd een verbond gesloten met de kinderen van hun kinderen;
  3. De verlossing is het doel van G'ds programma.

Onze G'd en G'd van onze vaderen

Deze zin geeft aan tot wie wij bidden in deze bracha, namelijk tot G'd. Waarom wordt G'd nader gepreciseerd: 'onze G'd en G'd van onze vaderen'? Omdat Joden geloven op basis van overlevering (de vaderen) en door eigen nadenken, zo meldt de Baal Shem Tov. Dit leidt tot een rijp geloof.

Lees verder

© 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De relatie tussen psychotherapie en gebed, het AchttiengebedDe relatie tussen psychotherapie en gebed, het AchttiengebedPsychotherapie en gebed lijken op het eerste gezicht niet veel met elkaar te hebben. Bij nader inzien zijn er toch overe…
Hoera, het is een meisje! - Joodse ceremonie geboorte meisjeHoera, het is een meisje! - Joodse ceremonie geboorte meisjeJoodse ouders van een nieuw baby meisje zijn vervuld van vreugde en zoeken naar een manier het op een ceremoniële manier…
God: Adam - Abraham - Mozes - wij - Joodse visieGod: Adam - Abraham - Mozes - wij - Joodse visieNa de blunder van Adam maakt God een nieuw Verbond met zijn schepsel in de persoon van Abraham. Nog weer later schenkt G…
Het Joodse gebedenboek - Siddoer/TefillaHet Joodse gebedenboek - Siddoer/TefillaDe Siddoer (Joodse gebedenboek) geeft drieduizend jaar Joodse godsdienstige ontwikkeling weer. Er zijn gebeden voor de w…
Jodendom  het weer: bidden om regenJodendom het weer: bidden om regenVoor veel niet-Joden zal het misschien vreemd klinken dat de Joodse religie zich met iets profaan bezighoudt als wolken…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Israel Defense Forces, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)
  • https://www.chabad.org/multimedia/media_cdo/aid/3067097/jewish/The-Amidah-Prayer.htm
  • https://www.chabad.org/multimedia/media_cdo/aid/3104729/jewish/The-Amidah-Our-Forefathers.htm
  • Elke Morgen Nieuw Inleiding tot de Joodse gedachtewereld aan de hand van het shemoné esre (het Achttiengebed) - D.J. van der Sluis, P.J. Tomson, D.J. van Uden en W.A.C. Whitlau

Reageer op het artikel "Het Achttiengebed: 1e bracha Vaderen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Gepubliceerd: 04-02-2019
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Bidden
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!