InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Kabbala: geschiedenis van Joodse mystiek

Kabbala: geschiedenis van Joodse mystiek

God openbaarde zichzelf op de Berg Sinaï voor de hele Joodse gemeenschap. De Geschreven en Mondelinge Tora werd voor iedereen openbaar. De Kabbala, de ziel van de Tora, werd slechts bekend aan een kleine groep priesters en profeten. Volgens de Kabbala was het doel van de Schepping een woonplaats voor God te scheppen in de lagere sferen dat wordt bereikt door het kanaliseren van Goddelijk licht in de 'vaten' van menselijke gedachte, gevoel en daden in materiële realiteit.

De Kabbala aan Mozes (Mosje) geopenbaard

De wortels van de Kabbala lagen bij Abraham, Izaäk en Jakob. De uiteindelijke verificatie kwam op het moment dat Mozes de Tora van God ontving. Kabbala stamt af van het Hebreeuwse woord 'kabal' dat 'ontvangen' betekent. Mozes 'kibel' (ontving) de Tora (Kabbala) op de berg Sinaï. Zonder de Kabbala is de Tora op een aantal niveaus te begrijpen. Om echter elke nuance van de Tora te bevatten is de profetische wijsheid van de Kabbala nodig. Mozes begreep zowel de Tora als de Kabbala geheel. Hij was als een open 'vat' dat steeds meer kon ontvangen. Hoe meer Mozes doorgaf, hoe meer hij in staat was te ontvangen.

De geopenbaarde Geschreven en Mondelinge Tora wordt de exoterische traditie of 'nigla' (geopenbaard) genoemd. Het werd de focus van het Joodse leven, zowel in studie als praktijk. Aan de andere kant staat de esoterische traditie, bekend als de 'nistar' (verborgen), die slechts aan een select gezelschap in iedere generatie werd doorgegeven. Mozes legde Jozua de heerlijkheid op (Numeri 27:20). Mozes investeerde Jozua met zijn eigen geest van profetie, dit was inclusief methoden en disciplines voor het verkrijgen van profetie. Dit was de Kabbalistische traditie. Mozes, de grootste profeet ooit op aarde, was in staat zijn kennis over te brengen aan Jozua en deze aan de Ouderen en die aan de Profeten. Later werd de Eerste Tempel focus punt van alle profetische ervaring. Na de vernietiging van de Tempel kreeg de profeet Ezechiël een visioen dat het eind was van een duizend jaar periode van profetie (vanaf Mozes). Dit visioen staat bekend als de Maaseh Merkava (de discipline van de strijdwagen). De term Maaseh Merkava is ook een algemene benaming voor de gehele Kabbala traditie.

Tweede Tempel

In de tijd van de Tweede Tempel werden de sleutels van de Kabbala toevertrouwd aan de laatste profeten en de grootste wijzen. Zij vormden de 120 man van de Grote Vergadering. In de Misjna staat: "De Maaseh Merkava mag alleen onderwezen worden aan individuele studenten (één per keer), en zij moeten wijs zijn, en hun eigen kennis begrijpen." Het doorgeven van de Kabbala gebeurde dus in kleine kring. Buiten deze kring was de kennis totaal onbekend. Dit duurde voort tot na de vernietiging van de Tweede Tempel.

Vervolgingen van Joden: Kabbala moest worden opgeschreven

Vanwege vervolgingen was men bang dat de Kabbala traditie vergeten zou worden. Tegen deze tijd ontving Rabbi Akiva de Kabbala traditie. Hij werd gezien als de belangrijkste wijze van zijn generatie, een meester in de geopenbaarde en de verborgen Tora. Hij schreef de Sefer Jetsira (Boek van Formatie), één van de oudste Kabbala teksten. Rabbi Nehunia ben Hakanah en zijn volgeling, de Hoge Priester Rabbi Yishmael ben Elisha, schreven de Sefer Bahir (Boek van de Verlichting) en de Pirkey Hekhalot Rabatai (Het Grotere Boek van de Goddelijke Kamer).

Rabbi Shimon bar Jochai en de Zohar

De Zohar (Boek van Pracht), één van de belangrijkste pilaren van de Kabbala, werd onderwezen door Rabbi Shimon bar Jochai. Hij ontving Goddelijke Inspiratie (Roeach HaKodesh) en schreef via zijn discipelen een aantal teksten op.

Alle grote teksten, de Jetsira, de Bahir, de Hekhalot Rabatai, de Zohar, en verschillende delen van de geopenbaarde Tora, bevatten de basis leerstellingen die via de profeten en wijzen van Mozes afkwamen. De tijd was rijp om de teksten op te schrijven. Maar de teksten waren duister, dus er werd niet veel duidelijk. De sleutels bleven mondeling. Er werd alleen dat opgeschreven dat voor een enkeling die bekend was met de traditie begrijpelijk was. Toch werd de Kabbala traditie gered.

Twee grote kabbalisten: Mozes Cordovero en Izaäk Luria

Later schreven twee grote kabbalisten de teksten op: Rabbi Mozes Cordovero (stierf in 1570), bekend als de Ramak, en Rabbi Isaäk Luria (1534-1572), bekend als de Ari. De Ari maakte de Zohar duidelijk met zijn Kitvei Ari. Het belangrijkste werk is de Etz Chaim (Levensboom). Het is de theoretische fundering van de Kabbala. Met de Pri Etz Chaim (Vruchten van de Levensboom) en de Sha'ar HaKavanot wordt alles in het dagelijks leven toegepast: wanneer je gebedsriemen omlegt, wanneer je bid, of wanneer je matze eet. Je leert ook meditatie technieken.

Er bestaat ook een werk van de Ari dat bekend staat als de Acht Poorten (Shemona Shearim).
  • Eerste Poort (Shaar HaHakdamot): theoretische grond van de Etz Chaim
  • Tweede Poort (Shaar Maamarei Rashbi): poort van Zohar onderwijs
  • Derde Poort (Shaar Maamarei Chazal): poort van Talmoed onderwijs
  • Vierde Poort (Shaar HaPesukim): poort van Bijbel verzen
  • Vijfde Poort (Shaar HaMitzvot): poort van Geboden
  • Zesde Poort (Shaar HaKavanot): poort van Meditaties
  • Zevende Poort (Shaar Ruach HaKodesh): poort van Goddelijke Inspiratie
  • Achtste Poort (Shaar HaGilgulim): poort van reïncarnaties

Twee tradities: Kabbala iyunit ("beschouwende Kabbala") and Kabbala ma'asit ("praktische Kabbala")

De Kabbala bestaat uit min of meer twee gescheiden tradities:
  1. Kabbala iyunit ("beschouwende Kabbala"): Hiertoe behoort de meerderheid van de Kabbalistische teksten. Deze verklaren het proces waardoor het geschapen rijk ontwikkelt in een 'autonoom' gebonden bestaan door de wil van een oneindige Schepper. Deze analyseren de aard van de relatie tussen Schepping en de Goddelijke bron waaruit het voortkomt. Op een dieper niveau onderzoekt het de complexe aard van de Goddelijke realiteit zelf, in het bijzonder de paradox van God en de onmogelijkheid van de menselijke gedachte Hem helemaal te bevatten.
  2. Kabbala ma'asit ("praktische Kabbala"): Wordt gezien als de 'occulte' traditie met amuletten die alleen gebruikt worden door de meest heilige en verantwoordelijke individuen en voor geen ander doel dan het welzijn van de mens of Schepping. Eigenlijk werd dit alleen in de Tempel toegepast. Het is vaak misbruikt door pseudo-kabbalisten. De Ari verbood het zelfs zijn volgelingen.

Wijsheid boven profetie

Hoewel de Kabbalistische traditie geankerd is in de profetische ervaring van de aartsvaders en wijzen, gaat het meer richting wijsheid. Dit is meer dan alleen een gevolg van het feit dat de mens verder weg is geraakt van direct contact met het Goddelijke. Het is deel van een plan dat het grootste voordeel tot God en de Schepping ziet in de cultivering van een geestelijk bewustzijn geankerd binnen wereldse realiteit. Zie ook Jesaja 11:9 ("want de aarde zal vol zijn van kennis des Heren. zoals de wateren de bodem van de zee bedekken") en Jesaja 52:8 ("hoe de Here naar Sion wederkeert")

Kabbala vertegenwoordigt zowel een legaat van profetie als wijsheid. Dit kan levendig worden gemaakt met gematria (Hebreeuwse numerologie) van het woord Kabbala (=137) dat dezelfde waarde heeft als Chochma (=73, betekent wijsheid) en nevuah (=64 betekent profetie). Door de wijsheid van de Kabbala, leren we te "horen" wat de Joden hebben gezien op de Sinaï. Wanneer we de conceptuele betekenis van die visie volledig begrijpen, beginnen we God te "zien".

De Chassidische invloed: Baal Shem Tov

De Kabbala kreeg een ander richting door de inspiratie van de Baal Shem Tov. Chassidoet bracht de focus van de mystieke traditie over de sfeer van de olamot (werelden - de werkelijkheid van ruimte en tijd) naar de verheven sfeer van neshamot (zielen). Terwijl de Kabbala in de Zohar de 'ziel van de Tora' wordt genoemd, is Chassidoet de 'ziel van de ziel van de Tora.'

Lees verder

© 2008 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kabbala: kabbalisten vanaf de Schepping tot de Talmoed (I)De Kabbala kent vele profeten en wijzen. De eerste kabbalist was Adam HaRishon. Later kwamen o.a. Abraham, Mozes en de p…
Kabbala: de verbondenheid tussen wijsheid en profetieAan de hand van vijf belangrijke werken van de Kabbala -Sefer Yetzirah, Zohar, Pardes Rimoniem, Eitz Chayim, en Tanya wo…
Dertien geloofspunten Maimonides 7: Mozes grootste profeetIn het Jodendom wordt Mozes als de grootste profeet beschouwd. Hij werd door God uitverkoren en had een grotere kennis d…
Kabbala: drie stadia in openbaring van de KabbalaEr zijn drie stadia in de openbaring van de Kabbala. Deze vertegenwoordigen een conceptuele benadering in het begrijpen…
Kabbala: de noodzaak Kabbala te bestuderenOver de noodzaak Kabbala te bestuderen is door veel Kabbalisten geschreven. In dit artikel geef ik kort weer wat Kabbali…
Bronnen en referenties
  • Rabbi Yitzchak Ginsburgh
  • Rabbi Aryeh Kaplan
  • Bnei Baruch

Reageer op het artikel "Kabbala: geschiedenis van Joodse mystiek"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Christine Cohen, 17-07-2012 15:52 #1
Is er een groepje die samenkomt om te mediteren, zingen, dansen, te leren, in contact komen met de Bron in jezelf…

Infoteur: Etsel
Laatste update: 08-07-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Kabbala
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 1
Schrijf mee!