InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Kabbala: drie stadia in openbaring van de Kabbala

Kabbala: drie stadia in openbaring van de Kabbala

Er zijn drie stadia in de openbaring van de Kabbala. Deze vertegenwoordigen een conceptuele benadering in het begrijpen van de Kabbalistische traditie. De drie stadia zijn ontwikkeld door de rabbijnen Mozes Cordevero (Ramak) (1522-1570), Jitschak Luria (de Ari) (1534-1572), de Baal Shem Tov (Besht) (1698-1762). Ze hebben hun eigen Kabbala ontwikkeld. De drie Kabbalot zijn respectievelijk Hishtalsheloet (evolutie), Hitlabshut (omhulsel), Hashra'ah (almachtigheid).

Openbaren van het verborgene

De Tora heeft zowel een geopenbaarde als een esoterische dimensie. De geopenbaarde kant, de Geschreven en de Mondelinge Tora, wordt overgebracht via letters. De letters zijn vaten die licht bevatten. De letters kunnen echter niet de oneindigheid van God bevatten. De oneindigheid wordt gezien met het hart, dat een directe perceptie van de ideeën betekent. De Ari legde uit dat de mysteriën van de Tora een 'kabbala' zijn, letterlijk 'iets dat wordt ontvangen.' De kennis kan niet via letters worden overgebracht, maar gaan via een leraar die het weer heeft ontvangen van iemand anders. Rabbi Shimon bar Jochai (Rashbi) kreeg toestemming van de Hemel om een paar teksten op te schrijven. De latere wijzen, zoals de Ari en de Baal Shem Tov, waren niet in staat hun overweldigende perceptie van het oneindige licht op te schrijven. Ze kregen wel toestemming van de Hemel om het op te schrijven maar deden dat, net zoals Shimon bar Jochai, via hun leerlingen die ze mondeling hadden onderwezen.

Kabbala van Rabbi Mozes Cordevero (Ramak)

Zijn doel was het rationeel systematiseren van alle Kabbala gedachte die in zijn tijd bekend was, in het bijzonder de Zohar, die al in de tweede eeuw door de Tamoed wijze Rabbi Shimon bar Jochai, werd geopenbaard. Hij schreef zijn werk op in de Pardes Rimonim (granaatappel boomgaard). Hij toonde de onderliggende eenheid van Kabbalistische traditie door het organiseren van de verschillende, vaak tegengestelde, leerstellingen van de verborgen wijsheid in een coherent filosofisch systeem. De kern van zijn systeem bestaat uit een gedetailleerde beschrijving van hoe eindige werkelijkheid ontwikkelde van Gods oneindige wezen door een hiërarchie van scheppende krachten die bekend staan als de sefirot.

hishtalshelut (evolutie) van de Ramak

Dit refereert naar het metafysisch proces waarbij het complex en de eindige realiteit van het universum zich ontvouwt uit Gods absolute eenheid. Volgens de Kabbala evolueert het universum als de stam van een boom, als ringen binnen ringen met God in het centrum.

Goddelijke kracht: Koach

De aangeboren 'kracht' of 'energie' die zich concentreert in de substantie van de Schepping zelf, in fysieke of spirituele vorm. Dit concept relateert aan het systeem van de Ramak.

relatie tijd en Schepping: ila v'alul (oorzaak en effect)

Volgens dit model (van Ramak) is elk ontvouwde stadium in de Schepping het product van alle stadia die voorafgingen.

Kabbala van Rabbi Jitschak Luria (de Ari)

De Ari mediteerde en werd geïnstrueerd door de profeet Eljia om terug te keren naar Israël (Safed). Zijn inzichten waren zo goed dat tegenwoordig de studie van de Kabbala synoniem staat met de studie van de Ari. Hij ontwikkelde een radicaal nieuwe beschrijving van de evolutie van het universum, gericht op het dynamische wederzijdse spel van krachten binnen de Schepping mogelijk gemaakt door de uitwerking van individuele sefirot in complexe en interactieve partzufim. Het universum is constant in wisselwerking met zichzelf, zich bevindend in het eeuwige conflict tussen goed en kwaad dat alleen opgelost kan worden door algemene verlossing, een verlossing die de mens kan tegenhouden of kan laten plaatsvinden door zijn eigen handelingen.

hitlavshut (omhulsel) van de Ari

De belangrijkste dynamiek van de Schepping is niet evolutionair maar interactioneel. Hogere lagen van realiteit omhullen zichzelf constant binnen lagere lagen, zoals de ziel in een lichaam, daarbij elk element van de schepping aanstekend met een innerlijke kracht die zijn eigen positie binnen de universele hiërarchie overstijgt. Reïncarnatie is een andere manifestatie van hoe één laag van levenskracht zichzelf kan omhullen binnen een ander.

Goddelijke kracht: Chayut

Dit vertegenwoordigt de innerlijke 'levenskracht' of de ziel, die de substantie van de Schepping vult met een onafhankelijke bewustzijn van de Goddelijke alomtegenwoordigheid er binnenin. Chayut correspondeert met het systeem van de Ari dat direct handelt met het proces van omhullen en de mogelijkheid van zielen te transmigreren van 'vat' naar 'vat' binnen de schepping.

relatie tijd en Schepping: bri'ah yesh m'ayin (schepping ex-nihilio)

Volgens dit model (van de Ari) gaat het proces waarbij God continue het bestaan regenereert 'op elk en ieder moment' door het nietig verklaren van de werkelijkheid en dan het opnieuw omhullen van een straal van Zijn oneindig licht binnen het resulterend existentieel vacuüm. Deze continue herschepping is verantwoordelijk voor het leven dat terugkaatst door de kosmos, tussen Goddelijk 'niets' en geschapen 'iets.'

Kabbala van Baal Shem Tov (Besht)

Hij werkte de ziel uit als een allegorisch model voor het begrijpen van de diepste mysteries van het universum. Als de Kabbala de ziel is van de Tora dan is Kabbala de ziel binnen een ziel.

hashra'ah (almachtigheid) van de Besht

Dit gaat uit van het concept 'God is alles en alles is God'. Hoewel de systemen van Ramak en Ari een belangrijke rol spelen in het bewust worden van het Goddelijke element binnen de Schepping, zijn het slechts stenen op het pad naar een volledig bevrijd bewustzijn God te zien binnen alle realiteit en dus getuige zijn van Zijn absolute exclusiviteit van het Zijn. De gehele Kabbala wordt nu begrepen in termen van deze openbaring.

Goddelijke kracht: Ohr

Vertegenwoordigt het geheel omgeven oneindige 'licht' dat elk element binnen de Schepping inspireert om de grenzen te overschrijden van zijn eigen aard en absoluut één te worden met God. Volgens de Baal Shem Tov raken we, hoe dichter we bij de Messiaanse tijd komen, meer afgestemd op Gods aanwezigheid binnen de Schepping.

relatie tijd en Schepping: Ki mimcha hakol (voor alle voortgekomen uit U)

Volgens dit model (van Besht) komt alles voort uit God. Verleden, heden en toekomst bestaan allemaal tegelijk in de Schepping.

Vier niveaus van Goddelijk prijzen

Nu we de drie Kabbalot hebben beschreven kunnen we beter het idioom van het Sjabbat morgengebed begrijpen, Hakol Yoducha ("Alle willen U danken")
  • Eyn aroch lecha ("Er is geen gelijke aan U"): deze relateert aan de Kabbala van Ramak die het systeem schets van de glijdende schaal van het bestaan van de oneindige God naar het eindige rijk waarin we leven.
  • Eyn zulatecha ("Er is geen andere naast U"): deze reflecteert het centrale thema van de Ari waarin er andere realiteiten bestaan zelfs alleen door deugd van Gods constante aanwezigheid er binnenin.
  • Efes bilt'cha ("Er is niets behalve U"): drukt het idee van Baal Shem Tov uit dat er geen andere realiteit naast God bestaat. We ontkennen ons eigen bestaan en verklaren dat het hele spectrum van de schepping niets meer is dan een manifestatie van Gods eigen essentie.
  • Eyn domeh lecha ("Er is geen zoals U"): de Chassidische gedachte. Het is een antwoord op de vorige uitdrukking dat de basis intuïtie lijkt tegen te spreken door het ontkennen van de Scheppings eigen autonome bestaan. God betuigt zijn eigen essentiële eenheid.

Lees verder

© 2008 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kabbala 6: Baal Shem Tov en de KabbalaNa de aardbeving in Safed kwam de opleving van het Joodse leven tot een einde. Maar literaire werken zoals de Sjoelchan…
Kabbala: de noodzaak Kabbala te bestuderenOver de noodzaak Kabbala te bestuderen is door veel Kabbalisten geschreven. In dit artikel geef ik kort weer wat Kabbali…
Kabbala en chassidoet: een introductieIn dit artikel een korte introductie van de Kabbala en chassidoet. Aan de orde komen de definitie en de oorsprong van Ka…
Kabbala: geschiedenis van Joodse mystiekGod openbaarde zichzelf op de Berg Sinaï voor de hele Joodse gemeenschap. De Geschreven en Mondelinge Tora werd voor ied…
Kabbala 5: De Zohar - Shimon bar Yochai & ArizalDe Zohar (uitstraling, schittering) is geschreven door Rabbijn Shimon Bar Yochai (Rashbi). De Zohar is gebaseerd op de v…
Bronnen en referenties
  • Jitschak Ginsburgh
  • Simcha H. Benyosef

Reageer op het artikel "Kabbala: drie stadia in openbaring van de Kabbala"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 08-07-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Kabbala
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!