InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Torastudie: Verspieders en de vrije keuze Numeri 13:2

Torastudie: Verspieders en de vrije keuze Numeri 13:2

Torastudie: Verspieders en de vrije keuze  Numeri 13:2 Op initiatief van G'd werden 12 verspieders naar Kanaän gestuurd, zoals beschreven in Numeri 13. Maar in Deuteronomium 1:22-23 staat dat het het initiatief van het volk was. Zo was de missie van de spionnen, terwijl ze goddelijke toestemming kregen, een menselijk streven, geboren uit het verlangen van het volk door de vrije keuze. G'd bood de Joden de keuze om zelf te bepalen wat te doen. Het was voor het eerst dat G'd dit deed. G'd gaf een nog grotere betekenis aan menselijke acties door niet te vertellen wat ze moesten doen. Dit maakt het kiezen reëler. De kans op fouten is dan evenwel ook groter. Maar wanneer de Joden slaagden was de daad oneindig veel waardevoller en belangrijker.

Numeri 13:2

Stuur voor jezelf mannen.

spionnen

"Stuur voor jezelf", zoals je verstand je voorschrijft. Ik instrueer je niet; als je dat wilt, stuur. Want het volk van Israël was naar Mozes gekomen en zei: "Laten wij mannen voor ons zenden", zoals het geschreven staat (Deuteronomium 1:22): "U hebt mij allen benaderd. . .; en Mozes overlegde met G'd. G'd zei: Ik heb gezegd dat het een goed land is. . . . In uw leven zal Ik u nu de mogelijkheid geven om fouten te maken. . . (Rasji; Talmoed)

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

Verspieders een menselijk streven met goddelijke toestemming

Op initiatief van G'd werden spionnen naar Kanaän gestuurd, zoals beschreven in Numeri 13. Maar in Deuteronomium 1:22-23 staat dat het het initiatief van het volk was. Zo was de missie van de spionnen, terwijl ze goddelijke toestemming kregen, een menselijk streven, geboren uit het verlangen van het volk.

Demoraliserend rapport

Het verhaal van de spionnen is een tragische tegenvaller in de Joodse geschiedenis. Ze brengen een zeer demoraliserend rapport uit en het volk verliest het vertrouwen in de belofte van G'd dat het land Israël hun eeuwige erfenis is. De hele generatie mag voor straf het land niet in en moet de rest van hun leven in de woestijn wonen. Pas 40 jaar later leidde de opvolger van Mozes, Jozua, een nieuwe generatie over de Jordaan en het Beloofde Land binnen. (Jozua en Kaleb waren de enige twee spionnen om te spreken ten gunste van het veroveren van het land, en de enige twee mannen van die hele generatie om het te betreden.)

G'd geeft Mozes geen advies

Het is voor het eerst dat G'd Mozes geen richtlijnen geeft. Mozes voelt nattigheid en zendt Jozua daarom met de zegen: "Moge G'd u bevrijden van de samenzwering van de verspieders" (Rashi over Numeri 13:16). Het is duidelijk dat Mozes zich heel goed bewust was van de risico's die gepaard gaan met het volgen van een koers van 'doen wat je wilt'. Zonder hulp van bovenaf betreedt de mens een mijnenveld bezaaid met mogelijkheden voor fouten en falen. Toch wist Mozes ook dat G'd een nieuwe arena van menselijk potentieel opende.

Vrije keuze

G'd heeft de wereld zo geschapen dat de mens zelf kan kiezen tussen goed en kwaad. Door voor het goede te kiezen helpt de mens mee aan het vervolmaken van de schepping. Het is precies de mogelijkheid voor fouten die betekenis verleent aan de prestaties van de mens.

De mens kan G'ds bevel tarten maar diep van binnen heeft de ziel slechts één verlangen: het doen van G'ds wil. De enige keuze die de mens heeft is of hij zijn aangeboren wil wil onderdrukken of die in zijn dagelijks leven wil uiten. Tot de komst van de spionnen was dit de enige keus die het Joodse volk werd aangeboden. G'd gaf eenduidige richtlijnen voor elke kwestie die hun leven aangaan. Ze hadden de keuze om ongehoorzaam te zijn, maar dat zou in strijd zijn met hun diepste instincten.

Het tweede keuzevlak werd geïntroduceerd met het antwoord van G'd aan Mozes met betrekking tot de spionnen. G'd gaf een nog grotere betekenis aan menselijke acties door niet te vertellen wat ze moesten doen. Dit maakt het kiezen reëler. De kans op fouten is dan evenwel ook groter. Maar wanneer de Joden slaagden was de daad oneindig veel waardevoller en belangrijker.

Het hele punt was dat zowel Mozes (bij het beslissen om ze te sturen) als de spionnen (bij het uitvoeren van hun missie) volledig op zichzelf zijn, alleen geleid en gemachtigd door hun eigen begrip en menselijkheid. Gewapend echter met de zegen van Mozes was Jozua waarlijk en volledig in zijn eentje dit was zijn essentie en ego, eerder dan iets dat hem van buitenaf werd opgelegd. Dus was het Jozua, die met succes had onderhandeld over de arena van ware en onafhankelijke keuze, die het volk Israël naar het land Kanaän leidde. Want de verovering van Kanaän en zijn transformatie tot een 'heilig land' vertegenwoordigt de Joodse intrede in een plaats waar er geen duidelijk omschreven goddelijke richtlijnen zijn om goed van kwaad te onderscheiden, en de onafhankelijke ontdekking van hoe deze omgeving als een huis te heiligen voor G'd.



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Waarom liet G'd toe dat het Joodse volk spionnen stuurde naar het Heilige Land?
  2. Waar leidde het demoraliserende rapport van de spionnen toe?
  3. Waarom voelde Mozes nattigheid en wat deed hij er tegen?
  4. Welk enige verlangen heeft de ziel?
  5. Wat is het verschil tussen de situatie voor en na de spionnen?

Lees verder

© 2018 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De eerste vijf boeken van de bijbelDe eerste vijf boeken van de bijbelWie de bijbel leest, begint meestal bij het begin. Om deze reden hier een korte inhoud van de eerste vijf boeken van de…
Rachab van Jericho, stammoeder van Jezus volgens MatteüsRachab van Jericho, stammoeder van Jezus volgens MatteüsRachab is de tweede vrouw die genoemd wordt in het geslachtsregister van Jezus. In totaal noemt de evangelist Matteüs vi…
Joodse Bijbel: de twaalf verspieders in KanaänJoodse Bijbel: de twaalf verspieders in KanaänTerwijl de kinderen van Israël hun kamp hebben opgeslagen bij Kadesh Barnea en het land Kanaän niet ver weg is, eisen ze…
Torastudie 194: de Levieten  Numeri 3:1-4:6Torastudie 194: de Levieten Numeri 3:1-4:6In deze Torastudie bespreken we Numeri 3:1-2 (de generaties van Aharon en Mozes); Numeri 3:12 en 3:39 (de Levieten); Num…
Grenzen van Israël: vanaf Abraham tot rijk van SalomoDe klassieke Joodse bronnen (de Joodse Bijbel en de Talmoed) onderscheiden drie grenzen. (1) De grenzen van de Aartsvade…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tdjgordon, Pixabay
  • Rasji; Talmoed
  • https://www.chabad.org/kabbalah/article_cdo/aid/1544424/jewish/Who-Sent-Whom-and-Why.htm
  • https://torah.org/torah-portion/beyond-pshat-5763-shelach/
  • https://torah.org/torah-portion/hamaayan-5759-shlach/

Reageer op het artikel "Torastudie: Verspieders en de vrije keuze Numeri 13:2"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 04-09-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Torastudie
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!