InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Torastudie: Het enige Pesachoffer – Numeri 9:1-21

Torastudie: Het enige Pesachoffer – Numeri 9:1-21

Torastudie: Het enige Pesachoffer – Numeri 9:1-21 Het Joodse volk mag van G'd slechts één keer het Pesachoffer brengen tijdens hun veertigjarige verblijf in de woestijn. G'd stond niet toe dat een ander Paschaoffer gebracht zou worden. In Exodus 12:25 staat dat het Pesachoffer alleen in het Land Israël nagekomen mag worden. De Pesachviering in Egypte en het jaar daarop in de woestijn zijn de uitzonderingen. Een groep Joden weigeren zich hierbij neer te leggen. Ze kunnen G'd overtuigen een “Tweede Pascha” in te stellen om alsnog een offer te brengen. Dit geldt voor hen en voor toekomstige generaties.

Numeri 9:1-21

In de eerste maand van het tweede jaar na de Uittocht uit Egypte richtte de Eeuwige zich in de Sinaïwoestijn tot Mozes.
…..
…..
Soms ook bleef de wolk alleen van de avond tot de morgen. Als hij zich dan 's morgens verhief, trokken ze verder. Zodra de wolk zich verhief, of dat nu overdag gebeurde of 's nachts, trokken ze verder.

Tekst in het Hebreeuws

א וַיְדַבֵּר יְהוָה אֶל-מֹשֶׁה בְמִדְבַּר-סִינַי בַּשָּׁנָה הַשֵּׁנִית לְצֵאתָם מֵאֶרֶץ מִצְרַיִם בַּחֹדֶשׁ הָרִאשׁוֹן לֵאמֹר. ב וְיַעֲשׂוּ בְנֵי-יִשְׂרָאֵל אֶת-הַפָּסַח בְּמוֹעֲדוֹ. ג בְּאַרְבָּעָה עָשָׂר-יוֹם בַּחֹדֶשׁ הַזֶּה בֵּין הָעַרְבַּיִם תַּעֲשׂוּ אֹתוֹ בְּמֹעֲדוֹ כְּכָל-חֻקֹּתָיו וּכְכָל-מִשְׁפָּטָיו תַּעֲשׂוּ אֹתוֹ. ד וַיְדַבֵּר מֹשֶׁה אֶל-בְּנֵי יִשְׂרָאֵל לַעֲשֹׂת הַפָּסַח. ה וַיַּעֲשׂוּ אֶת-הַפֶּסַח בָּרִאשׁוֹן בְּאַרְבָּעָה עָשָׂר יוֹם לַחֹדֶשׁ בֵּין הָעַרְבַּיִם בְּמִדְבַּר סִינָי כְּכֹל אֲשֶׁר צִוָּה יְהוָה אֶת-מֹשֶׁה כֵּן עָשׂוּ בְּנֵי יִשְׂרָאֵל. ו וַיְהִי אֲנָשִׁים אֲשֶׁר הָיוּ טְמֵאִים לְנֶפֶשׁ אָדָם וְלֹא-יָכְלוּ לַעֲשֹׂת-הַפֶּסַח בַּיּוֹם הַהוּא וַיִּקְרְבוּ לִפְנֵי מֹשֶׁה וְלִפְנֵי אַהֲרֹן בַּיּוֹם הַהוּא. ז וַיֹּאמְרוּ הָאֲנָשִׁים הָהֵמָּה אֵלָיו אֲנַחְנוּ טְמֵאִים לְנֶפֶשׁ אָדָם לָמָּה נִגָּרַע לְבִלְתִּי הַקְרִיב אֶת-קָרְבַּן יְהוָה בְּמֹעֲדוֹ בְּתוֹךְ בְּנֵי יִשְׂרָאֵל. ח וַיֹּאמֶר אֲלֵהֶם מֹשֶׁה עִמְדוּ וְאֶשְׁמְעָה מַה-יְצַוֶּה יְהוָה לָכֶם. {פ}

ט וַיְדַבֵּר יְהוָה אֶל-מֹשֶׁה לֵּאמֹר. י דַּבֵּר אֶל-בְּנֵי יִשְׂרָאֵל לֵאמֹר אִישׁ אִישׁ כִּי-יִהְיֶה-טָמֵא לָנֶפֶשׁ אוֹ בְדֶרֶךְ רְחֹקָה לָכֶם אוֹ לְדֹרֹתֵיכֶם וְעָשָׂה פֶסַח לַיהוָה. יא בַּחֹדֶשׁ הַשֵּׁנִי בְּאַרְבָּעָה עָשָׂר יוֹם בֵּין הָעַרְבַּיִם יַעֲשׂוּ אֹתוֹ עַל-מַצּוֹת וּמְרֹרִים יֹאכְלֻהוּ. יב לֹא-יַשְׁאִירוּ מִמֶּנּוּ עַד-בֹּקֶר וְעֶצֶם לֹא יִשְׁבְּרוּ-בוֹ כְּכָל-חֻקַּת הַפֶּסַח יַעֲשׂוּ אֹתוֹ. יג וְהָאִישׁ אֲשֶׁר-הוּא טָהוֹר וּבְדֶרֶךְ לֹא-הָיָה וְחָדַל לַעֲשׂוֹת הַפֶּסַח וְנִכְרְתָה הַנֶּפֶשׁ הַהִוא מֵעַמֶּיהָ כִּי קָרְבַּן יְהוָה לֹא הִקְרִיב בְּמֹעֲדוֹ חֶטְאוֹ יִשָּׂא הָאִישׁ הַהוּא. יד וְכִי-יָגוּר אִתְּכֶם גֵּר וְעָשָׂה פֶסַח לַיהוָה כְּחֻקַּת הַפֶּסַח וּכְמִשְׁפָּטוֹ כֵּן יַעֲשֶׂה חֻקָּה אַחַת יִהְיֶה לָכֶם וְלַגֵּר וּלְאֶזְרַח הָאָרֶץ. {ס} טו וּבְיוֹם הָקִים אֶת-הַמִּשְׁכָּן כִּסָּה הֶעָנָן אֶת-הַמִּשְׁכָּן לְאֹהֶל הָעֵדֻת וּבָעֶרֶב יִהְיֶה עַל-הַמִּשְׁכָּן כְּמַרְאֵה-אֵשׁ עַד-בֹּקֶר. טז כֵּן יִהְיֶה תָמִיד הֶעָנָן יְכַסֶּנּוּ וּמַרְאֵה-אֵשׁ לָיְלָה. יז וּלְפִי הֵעָלוֹת הֶעָנָן מֵעַל הָאֹהֶל וְאַחֲרֵי-כֵן יִסְעוּ בְּנֵי יִשְׂרָאֵל וּבִמְקוֹם אֲשֶׁר יִשְׁכָּן-שָׁם הֶעָנָן שָׁם יַחֲנוּ בְּנֵי יִשְׂרָאֵל. יח עַל-פִּי יְהוָה יִסְעוּ בְּנֵי יִשְׂרָאֵל וְעַל-פִּי יְהוָה יַחֲנוּ כָּל-יְמֵי אֲשֶׁר יִשְׁכֹּן הֶעָנָן עַל-הַמִּשְׁכָּן יַחֲנוּ. יט וּבְהַאֲרִיךְ הֶעָנָן עַל-הַמִּשְׁכָּן יָמִים רַבִּים וְשָׁמְרוּ בְנֵי-יִשְׂרָאֵל אֶת-מִשְׁמֶרֶת יְהוָה וְלֹא יִסָּעוּ. כ וְיֵשׁ אֲשֶׁר יִהְיֶה הֶעָנָן יָמִים מִסְפָּר עַל-הַמִּשְׁכָּן עַל-פִּי יְהוָה יַחֲנוּ וְעַל-פִּי יְהוָה יִסָּעוּ. כא וְיֵשׁ אֲשֶׁר-יִהְיֶה הֶעָנָן מֵעֶרֶב עַד-בֹּקֶר וְנַעֲלָה הֶעָנָן בַּבֹּקֶר וְנָסָעוּ אוֹ יוֹמָם וָלַיְלָה וְנַעֲלָה הֶעָנָן וְנָסָעוּ.

Numeri 9:1

In de eerste maand van het tweede jaar na de Uittocht uit Egypte richtte de Eeuwige zich in de Sinaïwoestijn tot Mozes.

Tora verloopt niet chronologisch

De gebeurtenissen die in dit hoofdstuk 9 zijn gerelateerd, vonden plaats in de eerste maand van dat jaar, terwijl de gebeurtenissen van de eerste hoofdstukken van Numeri in de tweede maand optraden. Dit leert ons dat de Tora niet noodzakelijkerwijs een chronologische volgorde aanhoudt.

Waarom wordt Bijbelboek Numeri niet geopend met dit hoofdstuk? Omdat het een schande is voor Israël. Want het Joodse volk was veertig jaar in de woestijn, terwijl dit het enige Pesachoffer was dat zij brachten.
(Sifri; Rashi (Rabbi Shlomo Yitzchaki; 1040-1105))

Waarom was het een schande dat slechts één Pesachoffer is gebracht?

G'd stond niet toe dat een ander Pesachoffer gebracht zou worden. In Exodus 12:25 staat dat het Pesachoffer alleen in het Land Israël nagekomen mag worden. De Pesachviering in Egypte en het jaar daarop in de woestijn zijn de uitzonderingen. Waarom wordt dan toch gesproken over een schande voor Israël?

Het antwoord ligt in het verhaal van de 'Tweede Pascha' zelf. Een groep Joden bevond zich in een toestand die volgens de wet van Tora hen vrijgemaakt van de plicht om het Pesachoffer te brengen. Toch weigerden ze zich hiermee te verzoenen. Hun gepassioneerde pleidooi en vraag: “Waarom zouden we beroofd worden?” overtuigde G'd om een nieuwe instelling, de 'Tweede Pascha' in te stellen om hen in staat te stellen - en iedereen die zich in een soortgelijke situatie in de toekomstige generaties bevindt - een offer te brengen.

Sinds de Tempel vernietigd is kunnen de Joden geen offer meer brengen en is Pascha incompleet. De les van het negende hoofdstuk van Numeri is duidelijk: G'd verlangt van de Joden dat ze zichzelf niet neerleggen bij het decreet van de Galoet (Diaspora). Hij verlangt dat ze de poorten van de hemel bestormen met de eis: “Waarom zouden we beroofd worden?”
(The Lubavitcher Rebbe, (1902-1994), Rabbi Menachem Mendel Schneerson was de zevende leider van Chabad-Lubavitch, woonde in Nikolayev en Dnieperptrosk (Oekraïne), Leningrad, Berlijn, Warschau, Parijs en New York; bouwde op en breidde uit het werk van zijn voorgangers om het Joodse leven over de hele wereld te revolutioneren; hij staat bekend als "de Rebbe")

Numeri 9:6

Nu waren sommigen onrein doordat ze met een lijk in aanraking waren geweest.

Onreine mensen

Er is verschil van mening onder Joodse wijzen wie deze mensen waren. Waren het degenen die de kist van Jozef droegen of waren het Mishael en Eltzafan die in aanraking waren geweest met de lichamen van Nadav en Avihoe (Levticus 10)? In beide gevallen hadden ze weinig mogelijkheden om zichzelf te reinigen. Dus wie waren ze? Mensen die zich verontreinigd hebben ter wille van een 'met mitzvah' (een 'liefdadigheidszaak' voor iemand die niemand bij zich heeft).
(Sifri)

Numeri 9:10-11

Zeg tegen de Israëlieten: “Wanneer iemand van u of van uw nakomelingen onrein is doordat hij met een lijk in aanraking is geweest of wanneer iemand een verre reis maakt, en hij wil toch ter ere van de Eeuwige het Pesachoffer bereiden, dan moet hij dat doen in de tweede maand, op de veertiende dag, in de avondschemer. Hij moet er ongedesemd brood en bittere kruiden bij eten.

Tweede kans

De betekenis van de “Tweede Pascha” is dat het nooit te laat is; er is altijd een tweede kans.
(Rabbi Yosef Yitzchak of Lubavitch, Zesde leider van Chabad-Lubavitch; 1880-1950; Woonde in Lubavitch, Warschau en New York; leidde de actieve weerstand van de beweging tegen de communistische onderdrukking van religie in Rusland en verplaatste de beweging naar de VS tijdens de Tweede Wereldoorlog.)

Tesjoeva (berouw)

Waarom werd de mitzvah van het 'Tweede Pascha' vanaf het begin niet rechtstreeks door G'd in de Tora geboden geplaatst, evenals vrijwel alle andere mitzvot? Omdat het tweede Paasfeest de kracht van tesjoeva (berouw) vertegenwoordigt - de kracht om terug te keren en de achterblijvende gebeurtenissen te corrigeren en hen terugwerkend in verdiensten te transformeren. Dit kan niet van de Tora zelf afkomstig zijn, aangezien Tora, die bepaalt wat wenselijk en ongewenst is in de ogen van G'd, niet kan worden beschouwd als een niet-nakoming van een goddelijk bevel als iets 'positief'. De mitzvah van het Tweede Pascha zou alleen kunnen komen als het g'ddelijke antwoord op de diepgaande verlangen van een ziel die "Tora" vervangt, zoals het was, schreeuwend naar de gehechtheid aan G'd vanaf een plek die zo diep in zichzelf is dat het overschrijdt en mislukt en kan dus terugkomen om de mislukking in verdienste te transformeren.
(The Lubavitcher Rebbe)

Numeri 9:21

Soms ook bleef de wolk alleen van de avond tot de morgen. Als hij zich dan 's morgens verhief, trokken ze verder. Zodra de wolk zich verhief, of dat nu overdag gebeurde of 's nachts, trokken ze verder.

Heiligdom

Het heiligdom was een formidabele structuur, bestaande uit honderden fundamenten, wanddelen, pijlers, wandtapijten en meubels. Een werkpersoneel van enkele duizend Levieten verzamelde het heiligdom bij elk kamp en ontmantelde en vervoerde het zodra het goddelijke bevel zou komen om verder te gaan. Toch is de tent van ontmoeting in elke kamp opgericht - al was het maar voor een enkele dag!

Dit leert ons dat elk van onze 'stations' in het leven voor zichzelf significant is. Een persoon kan zich op een bepaalde plaats of in een bepaalde situatie voor een zeer korte periode vinden, en het lijkt voor hem misschien dat hij gewoon "op weg" is naar een andere plaats. Toch is er altijd iets in die plaats of situatie om geheiligd te worden - iets dat kan dienen als een "tent van ontmoeting" tussen hemel en aarde.
(The Lubavitcher Rebbe)

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

Pesach Sheni

De “Tweede Pesach” (Pesach Sheni) wordt op de 14de Iyar gevierd, een maand na Pesach. Iedereen die geen Pesach offer heeft gebracht omdat hij onrein is of omdat hij opzettelijk G'ds wil heeft overtreden, krijgt een tweede kans tijdens Pesach Sheni. Dit geldt voor iedereen en het betekent dat er niets verloren is; het is nooit te laat.

Waarom is Pesach Sheni pas in de maand Iyar en niet in de maand Nissan?

Waarom is Pesach Sheni pas in de maand Iyar en niet in de maand Nissan? Nissan is de maand waarin G'd zich openbaarde aan het Joodse volk. Iyar is de maand van persoonlijke inspanning; het gaat om verfijning van het karakter. Dus tijdens Pesach Sheni kan een individu zichzelf verheffen. Om die reden wordt Pesach Sheni tijdens Iyar gevierd en niet tijdens Nissan.

Verschillen tussen Pesach Rishon en Pesach Sheni

Tijdens Pesach Rishon (Eerste Pesach) is chameets (gedesemde producten afgeleid van tarwe, gerst, haver, spelt of rogge) verboden, tijdens Pesach Sheni niet. Chameets stelt egoïsme voor en dat is verboden tijdens de maand Nissan. In de maand Iyar moet juist gewerkt worden aan individuele spirituele verheffing en is chameets dus wel geoorloofd.

Pesach Rishon is een gebod van G'd afkomstig. Pesach Sheni komt niet van bovenaf maar is een verlangen van de mens om zich met G'd te verbinden door berouw te tonen.

Pesach Rishon wordt zeven dagen gevierd (acht in de Diaspora), terwijl Pesach Sheni slechts één dag duurt. De spirituele ervaring van Pesach Rishon vereist een volledige week, omdat het de hele cyclus van groei en verandering omvat, die in het kader van ons wereldse bestaan moet plaatsvinden. Bij berouw is sprake van het overstijgen van de numerieke waarde en is dus niet gebonden aan een week. De Misjna wijze Rabbi Jehoeda haNasi zei ooit dat er mensen zijn die na jaren van G'ddelijke dienst in de Komende Wereld komen en er zijn mensen die door één moment (van berouw) in de Komende Wereld komen.

Ook Joden die Pesach Rishon gevierd hebben moeten Pesach Sheni vieren omdat er sprake moet zijn van constante spirituele groei. Het G'ddelijke potentieel is namelijk oneindig.



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Waarom wordt Bijbelboek Numeri niet geopend met hoofdstuk 9?
  2. Waarom wordt gesproken over een schande voor Israël?
  3. Wat is de betekenis van de Tweede Pascha?
  4. Waarom werd de mitzvah van het 'Tweede Pascha' vanaf het begin niet rechtstreeks door G'd in de Tora geboden geplaatst, evenals vrijwel alle andere mitzvot?
  5. Waarom is Pesach Sheni pas in de maand Iyar en niet in de maand Nissan?
  6. Wat zijn de verschillen tussen Pesach Rishon en Pesach Sheni?

Lees verder

© 2017 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Speciale Sjabbatot (Sjabbats)De periode tussen het einde van de joodse maand sjewat en het begin van de maand niesan bevat vier speciale sjabbatot. H…
Pesach: Avadiem hajinoe – "slaven waren wij voor Farao"Tijdens de ballingschap in Egypte waren de Joden slaven voor Farao. Een slaaf heeft geen eigen doel in het leven. Hij mo…
Pesachlam: Symbool Egyptische god geofferd aan GodPesach is het lentefeest. In Deuteronomium 16:1 staat: “Ieder jaar in de lentemaand moet u voor de Eeuwige, uw God, het…
Torastudie 192: God spreekt tot Mozes – Numeri 1:1-2Torastudie 192: God spreekt tot Mozes – Numeri 1:1-2De Tora is in de Sinaï woestijn -die aan niemand toebehoorde- aan het Joodse volk gegeven. Opvallend is dat de Tora niet…
De eerste vijf boeken van de bijbelDe eerste vijf boeken van de bijbelWie de bijbel leest, begint meestal bij het begin. Om deze reden hier een korte inhoud van de eerste vijf boeken van de…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tdjgordon, Pixabay
  • Sifri; Rashi (Rabbi Shlomo Yitzchaki; 1040-1105)
  • The Lubavitcher Rebbe, (1902-1994), Rabbi Menachem Mendel Schneerson was de zevende leider van Chabad-Lubavitch, woonde in Nikolayev en Dnieperptrosk (Oekraïne), Leningrad, Berlijn, Warschau, Parijs en New York; bouwde op en breidde uit het werk van zijn voorgangers om het Joodse leven over de hele wereld te revolutioneren; hij staat bekend als "de Rebbe"
  • Rabbi Yosef Yitzchak of Lubavitch, Zesde leider van Chabad-Lubavitch; 1880-1950; Woonde in Lubavitch, Warschau en New York; Leidde de actieve weerstand van de beweging tegen de communistische onderdrukking van religie in Rusland en verplaatste de beweging naar de VS tijdens de Tweede Wereldoorlog
  • http://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/470876/jewish/Pesach-Sheni.htm
  • http://www.chabad.org/parshah/default_cdo/aid/36744/jewish/Behaalotecha.htm

Reageer op het artikel "Torastudie: Het enige Pesachoffer – Numeri 9:1-21"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Gepubliceerd: 24-07-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Torastudie
Bronnen en referenties: 6
Schrijf mee!