InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Jodendom: Tora alleen bestuderen met klassiek Joodse bronnen

Jodendom: Tora alleen bestuderen met klassiek Joodse bronnen

Jodendom: Tora alleen bestuderen met klassiek Joodse bronnen Om de Tora goed te kunnen bestuderen mogen alleen erkende klassiek Joodse bronnen gebruikt worden, zoals de Mishna, Tosefta, Baraita, Talmoed, Kabbala, Pirkei Avot, Misneh Tora, etc. Deze na-Bijbelse literatuur, die zijn oorsprong vindt in de Tora (Tenach), wordt in de regel aangeduid als Rabbijnse literatuur. Daar deze literatuur voor weinigen toegankelijk is omdat er een gedegen kennis van Hebreeuws en Aramees voor is vereist, wordt het door velen vaak weggewuifd of zelfs verketterd. Dit gebeurt vooral door niet-Joden die het Nieuwe Testament of de Koran als leidraad in hun leven hebben. Zij beweren dat deze Joodse Mondelinge Leer niet door G'd zou zijn geopenbaard op de Berg Sinaï en dat het om menselijke leringen gaat. In werkelijkheid is de Mondelinge Leer wel degelijk door G'd aan Mozes geopenbaard en zijn het juist het Nieuwe Testament en de Koran die niet conform de doelstellingen en norm van de Tora zijn.

Waarom is de Mondelinge Leer zo belangrijk?

De Mondelinge Leer wordt wel de echte Tora genoemd. Aan de hand van het voorwoord en de inleiding uit het boekje 'De echte Tora' van rabbijn mr. Drs. R. Evers en het Everything Tora book van Rabbi Jakob Menken zal duidelijk worden gemaakt waarom dit zo is.

Schriftelijke Tora kan niet zonder Mondelinge Tora
Zonder Mondelinge Tora kan de Schriftelijke Tora niet nageleefd worden. Wie de Tora leest zal namelijk al snel ontdekken dat bepaalde schakels ontbreken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de rituele slacht. Deze wordt wel genoemd in de Schriftelijke Tora maar er wordt niet uitgelegd hoe dat dan moet. Ook lijken bepaalde zaken elkaar tegen te spreken, zoals Exodus 34:18 (“Eet dan zeven dagen lang ongedesemd brood, zoals Ik je heb opgedragen.”) en Deuteronomium 16:18 (“Zes dagen lang moet u ongedesemd brood eten, en de zevende dag is er een feestelijk samenkomst voor de Eeuwige, uw G'd.”). Daarnaast is een toelichting nodig voor woorden die onduidelijk zijn. Wat wordt bijvoorbeeld verstaan onder niet werken op Shabbat? Wat is wel werk en wat niet?

Tekst en uitleg
Voor al deze problemen bestaat de Mondelinge Tora die tekst en uitleg geeft bij de Schriftelijke Tora en hoe deze in de praktijk van alle dag geïnterpreteerd moet worden. Er komen ook steeds weer nieuwe leefsituaties voor waarbij gekeken moet worden hoe daarmee om te kunnen gaan “in het licht van de doelstellingen en normen van de Tora.” Dit is een levenslange arbeid voor de Jood om zo de juiste levenswandel te gaan. Het Joodse volk wordt hierbij gesteund en geleid door een “Onzichtbare Hand” van G'ddelijke inspiratie.

G'ds Openbaring is een organisch proces dat niet na Sinaï stopte
G'd gaf de Tora aan het Joodse volk en die moet “ermee en ernaar leven.” De Joodse wijzen hebben hierbij een voortrekkersrol en bepalen de levenswandel van het Joodse volk bij meerderheid van stemmen. Het Joodse volk is zelf verantwoordelijk voor naleving van de Tora sinds de Sinaï. De Tora is sindsdien niet meer in de Hemel en Joden mogen daarom geen acht meer slaan op stemmen uit de Hemel. Joden moeten iedere levenssituatie toetsen aan de Tora, zoals G'd die destijds openbaarde en in latere generaties werd uitgewerkt onder G'ddelijke inspiratie. G'ds openbaring is een organisch proces dat constant doorgaat en niet stopte na de Sinaï. G'd 'bouwde' in de Tora een dynamiek die “de statische tekst verbond met de altijd stromende Bron van inspiratie.” De Tora functioneert als medium tussen de levenspraktijk en de bedoeling van G'd.

Kritiek niet-Joden: de Mondelinge Tora betreft menselijke leringen

De meest gehoorde kritiek van niet-Joden op de Mondelinge Tora is dat deze menselijke (Rabbijnse) leringen betreft en niet van G'd afkomstig zou zijn. Met deze opmerking laten ze zien niet door te hebben dat G'd het hele Scheppingsproces bepaalt. G'd bepaalt alles in het leven tot in de kleinste details. De enige vrijheid die de mens heeft is zich tegen G'd te keren of G'd te dienen. Voor het overige wordt alles door God bepaald. Met deze wetenschap in het achterhoofd is het G'd die de Joodse wijzen G'ddelijk inspireert om steeds weer nieuwe leefsituaties aan te gaan in het licht van de doelstellingen en normen van de Tora. Juist omdat christenen en moslims niet tot het uitverkoren Joodse volk behoren en niet de taak hebben de Tora na te leven (wel de Noachidische geboden) missen zij de G'ddelijke inspiratie hoe de Tora na te leven in nieuwe leefsituaties. Het Nieuwe Testament en de Koran zijn dan ook geen boeken die conform de doelstellingen en norm van de Tora zijn.

Voorbeeld van christelijke theologen die Nieuwe Testament gebruiken om Tora uit te leggen: ds. Bart Trouwborst

Binnen de christelijke theologie is het schering en inslag om aan de hand van het Nieuwe Testament de Tora te analyseren. Dit gebeurt feitelijk iedere zondag in de kerk waarbij in de preek steevast een verband wordt gelegd tussen de Joodse Bijbel en het Nieuwe Testament. Volgens Joodse theologen is het Nieuwe Testament echter geen boek dat conform de doelstellingen en norm van de Tora is ondanks dat het NT door Joden is geschreven.

Aan de hand van een voorbeeld wordt duidelijk hoe christelijke theologen te werk gaan. Het gaat om een inleidende exegese van de teksten voor Israëlzondag 7 oktober 2018 door ds. Bart Trouwborst. In Marcus 10:1-16 is Jezus in gesprek met de Farizeeën (en later ook met zijn leerlingen), naar aanleiding van de Hem gestelde vraag of het een man vrij staat zijn vrouw los te laten. Volgens dominee Trouwborst komen in dit gesprek drie teksten uit de Tenach aan de orde: Genesis 1:27, Genesis 2:24 en Deuteronomium 24:1. Vervolgens gaat Trouwborst uitleggen hoe een discussie verloopt tussen Jezus en de Farizeeën inzake de vraag of een man zijn vrouw mag loslaten. Jezus verwijt deze groep Farizeeën hardheid van het hart. "En Hij maakt déze groep mannen duidelijk dat Mozes, gegeven deze zo harde willekeur van de man, hem opdracht had gegeven om, ter wille van de toekomst van de door hem heengezonden vrouw, haar een scheidbrief mee te geven: een document waarmee zij kon hertrouwen." Jezus probeert deze groep Farizeeën de les te lezen: "wees als man (en in dit geval dus als dominante partij) niet bezig met het opzoeken van de grenzen van je macht over je vrouw, maar zoek het beginsel voor je handelen juist in de onderlinge band en eenheid met je vrouw. Want zo heeft God de mens geschapen: om samengevoegd te worden in plaats van uiteen te gaan."

Opvallend is dat dominee Trouwborst in zijn exegese helemaal geen melding maakt van het Joodse huwelijkscontract, de Ketoeba.1 Daarin staan de plichten die de man tegenover zijn vrouw heeft. Het belangrijkste punt van het document is de financiële compensatie die de vrouw verschuldigd is in geval van ontbinding van het huwelijk door middel van echtscheiding of weduwschap. Er is dus helemaal geen sprake van hardheid van het hart. Door deze omissie ontstaat een vertekend beeld bij de uitleg van Bart Trouwborst. Hij toont daarmee indirect aan dat de Tora helemaal niet uit te leggen valt aan de hand van het Nieuwe Testament.

Voetnoot

1 Hoewel verschillende versies van Joodse huwelijkscontracten dateren uit Bijbelse tijden, werd de Ketoebah-tekst gecodificeerd in de eerste eeuw, en beschrijft een heel boek of tractaat van de Talmoed-Ketubot (het meervoud van Ketoeba) het doel en de vereisten.

Lees verder

© 2016 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Boekrecensie: De echte Tora - rabbijn mr. drs. R. EversrecensieBoekrecensie: De echte Tora - rabbijn mr. drs. R. Evers'De echte Tora, de geschiedenis van de Talmoed,' is een cultuurhistorisch boek over de Talmoed, de Mondelinge Leer. 'De…
Wat is de Tora? - de Geschreven en Mondelinge ToraDe Tora is de as waar omheen het Jodendom draait. Als je wilt weten wat de Joodse benadering is inzake een bepaalde kwes…
Bijbel (Tenach) - Halacha & HaggadaBijbel (Tenach) - Halacha & HaggadaDe Bijbel is de bron en uitgangspunt van het Jodendom. In de loop der eeuwen is er enorme Joodse literatuur ontstaan die…
Kabbala: theoretische, meditatieve en praktische KabbalaDe studie van Kabbala kan onderverdeeld worden in drie basis gebieden: de theoretische, de meditatieve en de praktische.…
Joodse wijsheden 14: De Mondelinge Tora als gids voor levenJoodse wijsheden 14: De Mondelinge Tora als gids voor levenDe meeste mensen zijn bekend met de Schriftelijke Tora (Bijbel). Maar de Joden kregen ook de Mondelinge Tora op de berg…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipartVectors, Pixabay
  • http://mens-en-samenleving.infonu.nl/religie/79791-geschiedenis-tora-3-de-mondelinge-tora.html
  • De echte Tora – Rabbijn mr. Drs. R. Evers
  • Everything Tora book – Jakob Menken
  • Wat na de Tora kwam – Drs. R.C. Musaph-Andriesse
  • https://www.klaasvanderkamp.nl/toerusting/materiaal-over-israel/exegese-bart-trouwborst
  • https://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/477326/jewish/The-Ketubah.htm

Reageer op het artikel "Jodendom: Tora alleen bestuderen met klassiek Joodse bronnen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 04-02-2019
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Bijbelse geschiedenis/personen
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!