InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Kabbala - de Tanya: Goddelijke ziel van de Jood

Kabbala - de Tanya: Goddelijke ziel van de Jood

Kabbala - de Tanya: Goddelijke ziel van de Jood In het eerste hoofdstuk van de Tanya (Likutei Amariem) wordt de dierlijke ziel van de Jood besproken. Deze stamt af van de kelipa (schil). De dierlijke ziel is wel gerelateerd aan het kwade maar staat daar voor niet synoniem. De negatieve karaktereigenschappen van een persoon stammen uit de dierlijke ziel. Er zitten ook positieve karaktereigenschappen in deze ziel maar die hebben niets van doen met heiligheid. Daarvoor moeten we bij de tweede ziel zijn die de Jood heeft: de Goddelijke ziel.

Chabad website

Bij de volgende links kunt u tekst en uitleg horen van de Rabbijn betreffende hoofdstuk 2 van de Likutei Amariem van de Tanya:

De Goddelijke ziel van de Jood

De tweede ziel is letterlijk (mamash) verbonden met God. Dit is feitelijk de eerste ziel qua grootheid en verhevenheid. Maar het is de tweede ziel omdat de goede neiging pas na de slechte neiging kwam bij de geboorte. De Goddelijke ziel moet de dierlijke ziel verfijnen en verheffen en daarom wordt het de tweede ziel genoemd. Bij een Joods meisje komt de Goddelijke ziel met 12 jaar (Bat Mitswa) en bij een Joodse jongen met 13 jaar (Bar Mitswa)

”Adem” van God

De ziel wordt vaak beschreven als de “adem” van God. Het woord ziel is 'neshama' dat dezelfde stam heeft als neshima (adem). God blies de adem in de neusgaten van de mens (zie Genesis). Dit verschilt bij alle andere schepsels die geschapen zijn door het Goddelijk woord. Zowel “adem” als “Goddelijk woord” zijn metaforen. Maar adem vereist een grotere krachtinspanning dan spreken. Vandaar dat God bij de schepping van de ziel van de Jood meer van zichzelf geeft en de Goddelijke ziel letterlijk een deel van God is. Allegorisch gesproken komen de zielen van Israël voort uit de Goddelijke gedachte.

Allegorisch gesproken is de Jood een kind van God

In de Tora staat dat Israël de eerst geboren zoon is. De Joden worden de kinderen van God genoemd. Net zoals een kind voortkomt uit de hersenen van zijn vader (dus ze zijn één in essentie), zo komt de ziel van elke Jood voort uit Gods gedachte en wijsheid (een integraal deel van de Goddelijke manifestatie zelf). Op dit niveau wordt de ziel 'jechida' (enkelvoud) genoemd, het punt waarop alle zielen van Israël een eenheid vormen. D'veikut (gehechtheid) is het proces waarbij een persoon de fase van zijn eigen schepping naloopt tot hij het punt bereikt waarop hij ophoudt een gescheiden identiteit te zijn en één is met de Goddelijke essentie.

God en Zijn wijsheid zijn één

In tegenstelling tot de wijsheid van de mens is God één met Zijn wijsheid. Er bestaat niets naast God. Bij de mens is de wijsheid een toegevoegde waarde. Maimonides schrijft dat God de kennis, de kenner en het verstand is. Dit is voor de mens nauwelijks te begrijpen. In Jesaja 55:8 staat dat Gods gedachten niet onze gedachten zijn. Maimonides' uitspraak is echter alleen correct -volgens de Luriaanse Kabbala- op een bepaald niveau van de Goddelijke realiteit (de wereld van Atziloet – uitstraling). Immers God is ondefinieerbaar en kan dus niet gedefinieerd worden als perfecte intellect. God is Heilig. God staat boven onze definities. Toch gebruikt Rabbijn Schneur Zalman de definitie van Maimonides omdat de Joodse ziel geworteld is in Gods essentie. God is zowel oneindig als eindig. Via tzimtzum trekt God zich terug. God is zowel aanwezig als afwezig.

Verschillen tussen de zielen

Hoewel alle Goddelijke zielen van de Joden geworteld zijn in de uiterste essentie van God zijn de belichaamde zielen verschillend. Net zoals een vader verschillende kinderen heeft. De zielen worden al in een vroeg stadium onderverdeeld in oneindige gradaties van heiligheid en spiritualiteit.

De voetstappen van de Messias

De voetstappen van de Messias verwijzen naar de laatste generaties voor de komst van de Messias. De Alter Rebbe ziet meer in deze uitspraak. Het verwijst ook naar de essentiële kwaliteit van het leven en de zielen die erin verblijven.

De ziel is een complete structuur die de organisatie van het lichaam weerspiegelt waarin het zich bevindt. Het heeft een “hoofd” dat bestaat uit cognitieve functies en “matrixen” die geboorte geven aan emoties. Het heeft -om zo te spreken- armen, een torso en benen (hielen). Omdat alle zielen van Adam afstammen vormen ze een deel van dat complete organisme in elke generatie. De generatie van Abraham, Izaäk en Jacob verwijst naar het “hoofd”. De laatste generatie verwijst naar de hielen van de Messias. Deze generatie heeft een grotere loyaliteit dan de eerste generatie die meer Goddelijkheid ervoer. De verschillende zielen tussen individuen en tussen generaties hebben niets met intelligentie te maken. Een individu die niet slim of geleerd is kan een heel heilige ziel hebben en omgekeerd. In elke generatie zijn leiders van Israël wier zielen in de categorie “hersenen” en “hoofd” zijn in vergelijking tot de massa's en onwetenden.

Onderscheid tussen de zielen

De ziel bestaat uit vijf niveaus: nefesh, roeach, neshama, chaya en jechida. De eerste drie behoren tot de lagere niveaus van de ziel die duidelijker in het lichaam aanwezig zijn. Individuen verschillen op het niveau van neshama (intellect: perceptie, wijsheid, kennis, begrip), roeach (emoties: liefhebben, medelijden, etc.) en nefesh (actieve krachten: doen, spreken en denken).

Alle zielen komen van de “gedachte” van God, elk is een uitdrukking van de bovennatuurlijke wijsheid. Eén ziel komt van een dieper niveau en een andere ziel van een oppervlakkig niveau. Hoe komt het dat er diversiteit bestaat onder de zielen ondanks dat God één is? Net zoals de vele organen en ledematen van het kind voortkomen uit de zaadcel van de vader door transformatie in de baarmoeder zo komen ook alle zielen, zowel de hoogste als de laagste ziel, letterlijk voort uit een deel van God via de vier werelden: Atziloet (uitstraling), Beriah (Schepping), Yetsirah (formatie), Assija (actie). Zo kunnen verschillen bestaan tussen de hoge zielen (erg gevoelig) van de generatie van Mozes en de lage zielen (weinig gevoelig) van onze generatie. Ze verblijven verbonden met de Bron (God), net zoals de hersenen in het lichaam van het kind de bron vormen voor alle organen en ledematen in het lichaam. De hersenen van het kind zijn weer verbonden met de vader. De band met de vader kan niet verbroken worden. Zo kan de laagste ziel de band met God niet verbreken.

Eenheid – Klal Jisraeel

Net zoals alle organen en ledematen tezamen een eenheid vormen (het lichaam), zo vormen zielen tezamen ook een eenheid (Klal Jisraeel). De hoge en lage zielen van Joden vormen dus een eenheid ondanks dat ze ieder een unieke functie hebben. Joden hebben dezelfde realiteit op hun eigen unieke wijze. De Rebbe (de leider van Israël) zorgt voor verbinding tussen de individuele Joden (Klal Jisraeel) en wijst op ieders verantwoordelijkheid. Als één Jood verzaakt dan tast dit de hele Joodse gemeenschap aan. Dus zowel de hele gemeenschap is van belang als ook het individu (dat een hele wereld vertegenwoordigt). Het individu wordt niet opgeofferd voor de gemeenschap. En omgekeerd wordt de gemeenschap niet opgeofferd voor het individu. Via de Rebbe (de “hersenen” van de Joden) zijn de Joden weer verbonden met de Shechina (Goddelijke inwoning). Let wel dat de Rebbe géén bemiddelaar is omdat de Jood rechtstreeks contact heeft met God – de Rebbe heeft geen ego; hij is één met God. Hij wordt diep geraakt door wat gebeurt bij de “voet” van de generatie. De tzaddiek (Rebbe) is verbonden met Goddelijkheid. Wanneer een lage ziel zich kleeft aan de tzaddiek krijgt hij vitaliteit door hem wat voortkomt uit Gods wijsheid. De tzaddiek kan voor de Jood bidden omdat hij geen ego heeft. God handelt via de tzaddiek, zo meldt de Talmoed. De tzaddiek weet ook wat de uitdaging is voor zijn generatie. Contact met de Rebbe gaat via zijn leringen. Door die te bestuderen heeft de Jood direct contact met God.

Zondaars – berouw

Wat gebeurt er met degenen die niet kleven aan de “hoofden” van hun generatie? Of die zelfs de leiders van Israël haten? Een Joodse ziel kan nooit los raken van God. Het betreft alleen de kwaliteit van de verbinding. Degenen die niet kleven aan de leiders staan met hun rug naar God toegekeerd. God keert op Zijn beurt Zijn “rug” naar hen toe. Zij worden via de achterkant gevoed. Via berouw kunnen zij tot God “terugkeren”.

Intimiteit

De Zohar, een kabbalistisch boek, meldt dat de kwaliteit van iemands ziel voornamelijk bepaald wordt door zijn ouders. Zijn de ouders tijdens de seksuele gemeenschap heilig dan krijgt het kind een heilige ziel en zal het niet snel zondigen. Zijn de ouders vulgair en wreed dan wordt de ziel van het kind ook vulgair en wreed. Het gaat niet om de essentie van de ziel (die letterlijk van God afkomstig is), maar om de “gewaden” van de ziel die de persoonlijkheid van het kind bepalen. Deze laatste worden bepaald door de ouders bij de intieme daad, door opvoeding en onderwijs. Daarom is kindermishandeling zo enorm schadelijk. Dat is een persoonlijke Holocaust. Toch kan de ziel van een mishandeld kind heel puur zijn omdat ze van God afkomstig is en niet van de ouders. Door het doen van mitswot worden de gewaden van de ziel verfijnd.

Lees verder

© 2015 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Torastudie 153: Dierlijke en goddelijke ziel – Leviticus 11Torastudie 153: Dierlijke en goddelijke ziel – Leviticus 11De Lubavitcher Rebbe heeft een interessante studie geschreven over de menselijke biosfeer op basis van Leviticus 11. In…
Torastudie 195: twee zielen – Numeri 5:12-28Torastudie 195: twee zielen – Numeri 5:12-28Elke Jood, rechtvaardig of goddeloos, heeft twee zielen. Een dierlijke ziel in het bloed van een persoon om het lichaam…
Waarom de ziel van elk mens verschilt en we niet gelijk zijnWaarom wordt er gesproken over een Joodse en een niet-Joodse ziel? Waarom hebben mannen andere zielen dan vrouwen? Waaro…
Persoonlijke groei: gelukkiger door verandering gedachtenmijn kijk opPersoonlijke groei: gelukkiger door verandering gedachtenUit recent onderzoek blijkt dat geluk een keuze is. Het zit binnen onze eigen controle en is ongeacht de omstandigheden…
Ziel: uw wezen dat wijsheid en perspectief geeftZiel: uw wezen dat wijsheid en perspectief geeftUw innerlijk wezen is een puur Goddelijke vonk: uw ziel. Dat wezen geeft uw wijsheid en perspectief dat u nodig heeft in…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Onbekend, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Opening of the Tanya - Rabbi Aldin Steinsaltz
  • Chabad website

Reageer op het artikel "Kabbala - de Tanya: Goddelijke ziel van de Jood"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Marina Verfaille, 20-12-2017 18:15 #1
Is het boek te koop en waar is het verkrijgbaar? Reactie infoteur, 21-12-2017
Te koop bij Amazon: https://www.amazon.com/Lessons-Tanya-Shnuer-Zalman-Liadi/dp/082660546X/ref=sr_1_4?ie=UTF8&qid=1513837834&sr=8-4&keywords=tanya+zalman

Te koop bij Kehot: http://store.kehotonline.com//prodinfo.asp?number=EAR-LESS.SB

Je kan de tekst ook gratis online lezen: http://www.chabad.org/library/tanya/tanya_cdo/aid/1028862/jewish/Tanya.htm

Infoteur: Etsel
Laatste update: 08-07-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Kabbala - de Tanja
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 1
Schrijf mee!