InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Kabbala - de Tanya: Dierlijke ziel van de Jood

Kabbala - de Tanya: Dierlijke ziel van de Jood

Kabbala - de Tanya: Dierlijke ziel van de Jood In het artikel 'Wat is een beinoni/tzaddiek?' (hoofdstuk 1 van de Tanya (Likutei Amariem)) wordt besproken dat de definitie van beinoni erg complex is. In dit artikel aandacht voor de dierlijke ziel van de Jood zoals besproken in hoofdstuk 1 van de Tanya (Likutei Amariem).

Chabad website

Bij de volgende links kunt u tekst en uitleg horen van de Rabbijn betreffende het derde deel van hoofdstuk 1:

Elke Jood bezit twee zielen

Elke Jood heeft twee zielen ongeacht wie hij is. Het verschil ligt in hoe deze zielen zichzelf manifesteren: uitdrukking in iemands bewustzijn en gedrag op welk niveau en op wat voor manier hij dat doet. De (goede en slechte) neigingen (jetsariem) zijn feitelijk de karaktertrekken, drijfveren en verlangen (middot) van hun respectievelijke zielen.

Neshama en nefesh

De ziel wordt aangeduid als neshama en nefesh. Hoewel deze in de Tenach door elkaar worden gebruikt hebben ze in Kabbala en Chassidisme een verschillende betekenis.

Nefesh heeft een algemene en bijzondere betekenis. In algemene zin verwijst het naar de ziel (de spirituele essentie van de mens en van alles wat geschapen is) die in het lichaam zit. Nefesh bestaat uit vijf niveaus: nefesh, roeach, neshama, chaya en yechida. De nefesh in de bijzondere betekenis is een bemiddelaar tussen materie en geest. Het is het laagste niveau van de ziel.

De Alter Rebbe spreekt eerst over twee neshamot en "corrigeert" het meteen door over nefashot te spreken. Neshamot komt van het vers uit Jesaja waaruit Rabbijn Chaim Vital concludeerde dat er twee zielen zijn. In de Bijbel wordt de ziel vaak in algemene zin gebruikt. De Tanya gebruikt de terminologie van de Kabbala waar de neshama een bijzonder niveau is van de ziel. Daarom kan niet iedere Jood hetzelfde spirituele niveau bereiken waarop het neshama aspect van zijn ziel in zijn leven gemanifesteerd is. Echter elke Jood bezit twee nefashot in de algemene zin van het woord: twee levenskrachten.

Kelipa en sitra achra

Eén van de twee zielen stamt af van de negatieve elementen van de schepping, geheten kelipa ("schil") en sitra achra ("andere zijde").

De wereld is verdeeld in twee "kanten": de kant van de heiligheid en de sitra achra. De kant van de heiligheid is gerelateerd aan God, de andere kant is NIET gerelateerd aan heiligheid. Iemand die zich kleeft aan God is in de kant van de heiligheid; iemand die zich niet kleeft aan God plaatst zichzelf aan de andere kant. Men kan niet neutraal zijn. Dit geldt ook voor de beinoni. Er is geen middenweg tussen rechtvaardigheid en slechtheid. Degene die slecht is (de rasha) behoort tot de andere kant. De beinoni kan vrijwillig kiezen voor de kant van heiligheid of de andere kant. Dit is de kabbalistische conceptie van de werkelijkheid.

Bij de Halacha (de Joodse wet) is het tegenovergestelde het geval. Daar spreekt men van een heilig domein (objecten of daden van een mitswa), een verboden terrein (issoer) en een optioneel domein (reshoet). Dat laatste domein bestaat niet bij Kabbala. Wel bestaat binnen de andere kant (sitra achra) een verbeterbare onheiligheid en een niet verbeterbare onheiligheid. De verbeterbare elementen van de sitra achra behoren tot het reshoet domein en de niet verbeterbare elementen behoren tot het issoer domein.

Kelipa en sitra achra zijn twee perspectieven op kwaad. Sitra achra is de contrast tussen de twee kanten (de heilige kant en de andere kant). Kelipa is de relatie tussen beide kanten. De taak van de mens is het vernietigen en onderwerpen van de kelipah en sitra achra om binnenin licht te openbaren.

Dierlijke ziel van de Jood

De dierlijke ziel zit in het bloed van de mens. Het houdt zich verborgen in het bloed en manifesteert zichzelf in het bloed en geeft het lichaam levenskracht. Het bloed is het medium waardoor de dierlijke ziel zichzelf manifesteert. Alle negatieve karaktereigenschappen van een persoon komen voort uit de dierlijke ziel dat uit vier elementen bestaat (vuur, water, lucht en aarde).

Trots en woede stammen af van het element vuur; verlangen naar plezier stamt af van het element water; frivoliteit, sarcasme, opscheppen en kletspraatjes stammen af van het element lucht; luiheid en melancholie stammen af van het element aarde (luister naar het derde deel van hoofdstuk 1 voor een uitgebreide uitleg - zie bovenaan dit artikel).

De dierlijke ziel is niet noodzakelijkerwijs het "kwade" element in de mens. De nefesh is zeer ontwikkeld en complex. De Joodse dierlijke ziel heeft een natuurlijke samenstelling dat onderscheidende positieve karaktereigenschappen heeft. Deze eigenschappen zijn instinctief. Het gaat om medeleven en liefdadigheid. Dit betekent niet dat de Jood per se een goed mens is maar deze eigenschappen vormen zijn aard. Ook verlegenheid is een karaktereigenschap van de Jood maar deze komt niet voort uit de dierlijke ziel.

Vier kelipot

Er zijn vier basis kelipot (schillen): drie profane kelipot en kalipat nogah ("lichtgevende" kelipat). Deze kelipot zinspelen op de beschrijving van de "strijdwagen" door de profeet Ezechiël: "een stormwind", "een grote wolk", "een intens vuur" en "een helderheid". Kelipat noga is verlichte duisternis. Zelfs de profane kelipot kennen wat licht. Er bestaat niets zonder een vonk van goedheid. Het verschil tussen de profane kelipot en kelipat noga is de toegankelijkheid van het goede tot de kern en de mogelijkheid om "vrij te laten".

De niet-Joden kennen alleen profane kelipot, terwijl de Joden ook nog de kelipat noga hebben (sommige niet-Joden hebben ook een kelipat noga - degenen die de Noachidische geboden naleven en de rechtvaardigen onder de gojiem worden genoemd). In dat opzicht is de Jood dus uniek en uitverkoren.

In de praktijk houdt dit in dat de meeste niet-Joden goede dingen doen uit eigen belang omdat de essentie van kelipah egocentrisch is en de natuurlijke ziel van de niet-Jood geheel kelipah is. De Joden doen goede dingen NIET uit eigen belang (ook Noachieden doen goede dingen NIET uit eigen belang) vanwege kelipat noga.

Lees verder

© 2014 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kabbala: vijf niveaus van zielsbewustzijnDe Goddelijke ziel is onlosmakelijk met God verbonden. In Deuteronomium 32:9 staat: "Want des Heren deel is Zijn volk."…
Kabbala - de Tanya: Goddelijke ziel van de JoodKabbala - de Tanya: Goddelijke ziel van de JoodIn het eerste hoofdstuk van de Tanya (Likutei Amariem) wordt de dierlijke ziel van de Jood besproken. Deze stamt af van…
Torastudie 153: Dierlijke en goddelijke ziel – Leviticus 11Torastudie 153: Dierlijke en goddelijke ziel – Leviticus 11De Lubavitcher Rebbe heeft een interessante studie geschreven over de menselijke biosfeer op basis van Leviticus 11. In…
Kabbala - de Tanya: intellect en emotiesKabbala - de Tanya: intellect en emotiesIn hoofdstuk 2 van de Tanya wordt de goddelijke ziel van de Jood als “deel van God” beschreven. De Jood is heilig vanaf…
Kabbala - de Tanya: De Tanya en ChassidismeKabbala - de Tanya: De Tanya en ChassidismeDe Tanya is een klein spiritueel boek gebaseerd op de Kabbala en richt zich op het oplossen van problemen waar de mensel…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Onbekend, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Opening of the Tanya - Rabbi Aldin Steinsaltz
  • Chabad website

Reageer op het artikel "Kabbala - de Tanya: Dierlijke ziel van de Jood"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 08-07-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Kabbala - de Tanja
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!