InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Geschiedenis Tora 13: jesjivot en moessar

Geschiedenis Tora 13: jesjivot en moessar

Geschiedenis Tora 13: jesjivot en moessar Volgens de Joodse traditie bestond het studiehuis (jesjiva) reeds voordat de Tora aan Mozes werd gegeven. De tegenwoordige jesjiva is een meer recente innovatie van zo'n 200 jaar oud. Naast Torastudie vindt Moessar studie (Joodse ethische ontwikkeling) plaats.

Een nieuw studie systeem

Joodse jongens leerden aanvankelijk niet veel. Al op tien- of dertienjarige leeftijd moesten ze werken. Alleen de jongens die uitblonken in hun studie studeerden door. De studie werd verzorgd door de lokale rabbijn. Soms trok een beroemde rabbijn studenten uit andere steden. Vanwege de Verlichting gingen steeds minder jongens studeren. Het chassidische antwoord hierop was de gewone Jood te inspireren met vreugde de Tora te leren. De Vilna Gaon pleitte voor Tora- en Talmoedstudie in een geheel nieuwe omgeving.

Vilna Gaon

Rabbijn Elijahoe Kramer werd de Vilna Gaon (genie) genoemd. Hij was briljant en vroom. Hij werd in 1720 geboren. Hij kende de Tora op zijn vierde al uit zijn hoofd. Op elfjarige leeftijd studeerde hij al 's nachts in de Talmoed. Als volwassen persoon sliep hij slechts twee uur per dag en was constant met Torastudie bezig. Naast Torastudie was hij goed in wiskunde, astronomie, biologie en medicijnen.

nieuwe teksten, nieuwe systemen

De Vilna Gaon veranderde de studie van Tora voor de volgende generaties. Hij standaardiseerde accurate teksten van zowel de Misjna als de Talmoed. Na zijn dood richtte zijn beroemdste student, rabbijn Chayim Itzkowitz, de eerste moderne jesjiva in Volozhin (Litouwen).

De moeder van alle jesjivot

Rabbijn Itzkowitch leerde van de Vilna Gaon dat Torastudie de sleutel is voor de Joodse toekomst. Er was een nieuwe methode vereist om de Torastudie op te bouwen zodat meer jongemannen geleerden zouden worden en de Tora kennis zouden kunnen verspreiden in hun gemeenschappen.

In de Etz Chayim jesjiva kregen briljante studenten zes dagen per week les. Er waren korte onderbrekingen voor gebed en maaltijden. Torastudie (eeuwig leven) werd al belangrijkste gezien met gebed (tijdelijk leven) op de tweede plek.

De Moessar beweging

Naast de chassidische beweging is de Moessar beweging een ander antwoord op het revitaliseren van het Tora leven.

de filosofie van Moessar

Moessar is meer dan de studie van ethiek. Het vereist een persoonlijke toewijding aan morele waarden en het verbeteren van het gedrag om aan de toewijding tegemoet te komen. Het gaat om zelfcontrole. Het doel van de Tora is de individu te helpen goddelijk te worden in gedachte, woord, en daad.

Rabbijn Jisraeel Salanter is de verspreider geweest van de Moessar beweging. Het werd zowel populair onder geleerden als de gewone mensen. In veel van de beste Litouwse jesjivot werd Moessar gedoceerd.

Grote Moessar werken

Er zijn talloze boeken over Moessar geschreven. Er zijn een aantal grote werken.

Chovos Halevavos

Chovos Halevavos (plichten van het hart) geschreven door Rav Bachya ibn Pakudah van Zaragossa. In dit boek worden de ethische onderwijzingen van de Tora uitgelegd alsook haar fundamentele geloven. Op tien gebieden moet de mens zich focussen, zoals de Eenheid van God, het observeren van Gods handelingen in de wereld, de dienst van God, vertrouwen in God, etc.

Shaarei Tesuvah

Shaarei Tesuvah (poorten van berouw) werd geschreven door Rabbijn Jona van Gerona. Het gaat om het doen van berouw en terugkeren naar het pad van de Tora.

Mesillas Yesharim

Mesillas Yesharim (pad van de rechtvaardige) geschreven door Rabbijn Moshe Chayim Luzzato (1707-1747). Dit boek beschrijft goede karakter eigenschappen zoals voorzichtigheid, enthousiasme, etc.

Cheshbon Hanefesh

Cheshbon Hanefesh werd geschreven door Rabbijn Menachem Mendel Lefin van Satanow (1749-1829). Hij behandelde dertien karaktereigenschappen om te verbeteren zoals: rust, geduld, orde, ijver, bescheidenheid, etc.

Groei van de jesjivot

Tot aan de Eerst Wereldoorlog nam het aantal jesjivot toe. Bekende jesjivot waren: Volozhin, de Mirrer jesjiva, Slabodka.

Lees verder

© 2014 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Geschiedenis Jodendom: Moderne stromingen–jesjivot/moesarGeschiedenis Jodendom: Moderne stromingen–jesjivot/moesarEr ontstond de behoefte om voordrachten te houden in de landstaal. Dit leidde tot de oprichting van rabbijnenseminaria d…
Geschiedenis Tora 15: Tora overleeft HolocaustGeschiedenis Tora 15: Tora overleeft HolocaustZo'n 1000 jaar waren in Europa centra van de Tora. Tijdens de Holocaust werd alles vernietigd door de Nazi's. Europa wer…
Geschiedenis Jodendom: De tsaddiekGeschiedenis Jodendom: De tsaddiekHet chassidisme is groot geworden dankzij de tsaddiekiem (heiligen en mystici). Naast de Baal Shem Tov was zijn leerling…
Torastudie 56: Studiehuis in Egypte - Genesis 46Torastudie 56: Studiehuis in Egypte - Genesis 46In Genesis 46 wordt verteld dat Jakob naar Egypte verhuist en Juda vooruit stuurt om een studiehuis te vestigen voor het…
Kabbala: de noodzaak Kabbala te bestuderenOver de noodzaak Kabbala te bestuderen is door veel Kabbalisten geschreven. In dit artikel geef ik kort weer wat Kabbali…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Geschiedenis Tora 13: jesjivot en moessar"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 25-06-2015
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Bijbelse geschiedenis/personen
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!