InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Satmar Chassidisch Jodendom

Satmar Chassidisch Jodendom

De Satmar (Satmar Chassidiem) is een Chassidische gemeenschap die ontstaan is in Hongarije en werd op gericht door Rebbe Yoel Teitelbaum (1887-1979), die de officiële rabbi was van de stad Satu Mare in Roemenië (destijds Hongarije). De leden worden Satmarer Chassidiem genoemd. Zij staan bekend om hun anti-zionistische standpunt en het zich afzijdig houden van de seculiere cultuur. Dit in tegenstelling tot de Lubavitcher Chassidiem die zionistisch en opener zijn.

Geschiedenis

De dynastie werd gevestigd door rabbi Moshe Teitelbaum (1759-1841). Hij bracht het Chassidisme naar Hongarije. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden veel Satmar Chassidiem vermoord, hoewel de vernietiging minder groot was dan bij vele andere Chassidische groepen. Na de Tweede Wereldoorlog verzette de Satmar Chassidiem zich tegen de staat Israël. Rabbi Teitelbaum werd de vierde Hoofd Rabbijn van Jeruzalems anti-zionistische Edah haChareidische gemeenschap. Teitelbaum bleef echter in New York wonen.

Met ruim honderdduizend leden is het één van de grootste Chassidische groeperingen. De Satmar volgelingen wonen voornamelijk in Kiryas Yoël in de buurt van New York. Maar er zijn ook gemeenschappen in Noord-Amerika Europa, Argentinië en Israël. Al vóór het overlijden van de laatste Rebbe, Moshe Teitelbaum (1914-2006) ontstond er een strijd tussen twee zonen over de opvolging. De oudste zoon, Aäron Teitelbaum, woont met zijn aanhangers in Kiryas Yoël. De derde zoon, Zalman Leib Teitelbaum, woont met zijn volgelingen in Williamsburg. De onenigheid wordt veroorzaakt door het testament. Daarin staat dat de derde zoon de opvolger moet worden. Maar dat testament wees aanvankelijk eerst de oudste zoon aan. De andere zonen kiezen voor één van beide zonen partij. Of het tot een schisma gaat leiden binnen de beweging is momenteel nog onduidelijk.

Wa-Yoël Moshe

Beroemd en berucht is de Satmar beweging om het anti-zionistische boek Wa-Yoël Moshe. Dit boek is afkomstig van de Rebbe Yoël Teitelbaum (1887-1979) en geschreven in 1959. Het is een toespeling op de eigen naam Yoël en het verwijst naar Exodus 2:21. Bij veel Chassidische bewegingen geldt dit anti-zionistische boek als gezaghebbend. In het boek wordt het zionisme en de Staat Israël verworpen. De idee hierachter is dat God via de Masjiach (Messias) de Joden zal terugbrengen naar het Land Israël. Dit houdt in dat de Joden niet zelf stappen mogen ondernemen om een staat op te richten. Alleen God kan verlossing brengen.

Wa-Yoël Moshe is gebaseerd op een Tamoedpassage over drie bezweringen. In Hooglied 2:7,3:5 en 5:8 staan passages waarin Israël verzocht wordt te wachten tot God naar hen verlangt. Dit houdt drie zaken in:
  • niet als groep en met geweld het Land Israël bevolken;
  • de regeringen accepteren in de landen waar Joden wonen;
  • geen zonden begaan waardoor de komst van de Masjiach wordt vertraagd.

In het boek krijgen de Zionisten de schuld van al het geweld in het Midden-Oosten alsook van de Sjoa (Holocaust).

Veel chassidische groeperingen onderschrijven Wa-Yoël Moshe. Maar er zijn ook veel tegenstanders, zoals de Lubavitcher Chassidiem. Zij zien de Talmoedpassage als folklore. Zij vinden dat de Tamoedpassage geen Joodse wettelijk (halachische) bindende kracht heeft. Voor een Bijbels standpunt van de Lubavitcher Joden inzake het zionisme verwijs ik naar het volgende artikel over Pikoeach Nefesj (het redden van levens). Klik hier.

Neturei Karta

De Satmar Chassidiem worden nog al eens verward met de anti-zionistische Neturei Karta beweging. Maar de Neturei Karta is een Mitnagdistische beweging, dus niet Chassidisch.

Lees verder

© 2008 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Boekrecensie: Chassidisme - Sjef LaenenrecensieBoekrecensie: Chassidisme - Sjef LaenenIn het boek chassidisme wordt door drs. J.H. (Sjef) Laenen een beschrijving gegeven van het chassidisme, een charedische…
Boekrecensie: De revolutie der vromen - Daniël MeijersrecensieBoekrecensie: De revolutie der vromen - Daniël MeijersDe revolutie der vromen (1989) gaat over het ontstaan en de ontwikkeling van het chassidisme. Het behandelt de instituti…
Geschiedenis Jodendom: Het chassidismeGeschiedenis Jodendom: Het chassidismeIn het midden van de 18de eeuw ontstond in de Oekraïne het chassidisme. Het was geen revolutionaire beweging. Het tracht…
Boekrecensie: De wanhoop verdreven - Elie WieselrecensieBoekrecensie: De wanhoop verdreven - Elie WieselDe titel van het boek 'De wanhoop verdreven' van Elie Wiesel is een zeer toepasselijke. Het boek handelt over de periode…
Jodendom: Stichting van het ChassidismeJodendom: Stichting van het ChassidismeIn 1734 (Joodse jaar 5494) werd door de Baal Shem Tov het Chassidisme gesticht. In die dagen was de leer van de Tora het…
Bronnen en referenties
  • Wikipedia
  • Sjef Laenen - Chassidisme

Reageer op het artikel "Satmar Chassidisch Jodendom"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 09-07-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Chassidisme
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!