Torastudie: Belofte God aan Abram - Genesis 15-16:1

Torastudie: Belofte God aan Abram - Genesis 15-16:1 In Genesis 15-16:1 belooft God aan Abram hem nageslacht te geven. God sloot een verbond met Abram wanneer God vertelt dat het nageslacht van Abram het land zal krijgen tussen de Nijl en de Eufraat. Omdat Sarai geen kinderen kon krijgen zei ze tegen Abram kinderen te baren uit Hagar zodat het nageslacht verzekerd zou zijn. In dit artikel de commentaren van Joodse wijzen.

Genesis 15-16:1

Hierna kwam het woord van de Heren tot Abram in een gezicht: Vrees niet, Abram, Ik ben uw schild: uw loon zal zeer groot zijn. En Abram zei: Here Here, wat zult gij mij geven, daar ik kinderloos heenga en de bezitter van mijn huis, dat zal deze Damaskener Eliëzer zijn...En Hij zei tot hem: Ik ben de Here, die u uit Ur der Chaldeeën heb geleid om u dit land in bezit te geven...Het vierde geslacht echter zal hierheen wederkeren, want eerder is de maat van de ongerechtigheid der Amorieten niet vol...Aan uw nageslacht zal Ik dit land geven, van de rivier van Egypte tot de grote rivier de Eufraat...Sarai nu, de vrouw van Abram, schonk hem geen kinderen, en zij had een Egyptische slavin, wier naam was Hagar.

De volledige tekst in het Hebreeuws luidt:

א אַחַר הַדְּבָרִים הָאֵלֶּה הָיָה דְבַר-יְהוָה אֶל-אַבְרָם בַּמַּחֲזֶה לֵאמֹר אַל-תִּירָא אַבְרָם אָנֹכִי מָגֵן לָךְ שְׂכָרְךָ הַרְבֵּה מְאֹד. ב וַיֹּאמֶר אַבְרָם אֲדֹנָי יְהוִה מַה-תִּתֶּן-לִי וְאָנֹכִי הוֹלֵךְ עֲרִירִי וּבֶן-מֶשֶׁק בֵּיתִי הוּא דַּמֶּשֶׂק אֱלִיעֶזֶר. ג וַיֹּאמֶר אַבְרָם הֵן לִי לֹא נָתַתָּה זָרַע וְהִנֵּה בֶן-בֵּיתִי יוֹרֵשׁ אֹתִי. ד וְהִנֵּה דְבַר-יְהוָה אֵלָיו לֵאמֹר לֹא יִירָשְׁךָ זֶה כִּי-אִם אֲשֶׁר יֵצֵא מִמֵּעֶיךָ הוּא יִירָשֶׁךָ. ה וַיּוֹצֵא אֹתוֹ הַחוּצָה וַיֹּאמֶר הַבֶּט-נָא הַשָּׁמַיְמָה וּסְפֹר הַכּוֹכָבִים אִם-תּוּכַל לִסְפֹּר אֹתָם וַיֹּאמֶר לוֹ כֹּה יִהְיֶה זַרְעֶךָ. ו וְהֶאֱמִן בַּיהוָה וַיַּחְשְׁבֶהָ לּוֹ צְדָקָה. ז וַיֹּאמֶר אֵלָיו אֲנִי יְהוָה אֲשֶׁר הוֹצֵאתִיךָ מֵאוּר כַּשְׂדִּים לָתֶת לְךָ אֶת-הָאָרֶץ הַזֹּאת לְרִשְׁתָּהּ. ח וַיֹּאמַר אֲדֹנָי יְהוִה בַּמָּה אֵדַע כִּי אִירָשֶׁנָּה. ט וַיֹּאמֶר אֵלָיו קְחָה לִי עֶגְלָה מְשֻׁלֶּשֶׁת וְעֵז מְשֻׁלֶּשֶׁת וְאַיִל מְשֻׁלָּשׁ וְתֹר וְגוֹזָל. י וַיִּקַּח-לוֹ אֶת-כָּל-אֵלֶּה וַיְבַתֵּר אֹתָם בַּתָּוֶךְ וַיִּתֵּן אִישׁ-בִּתְרוֹ לִקְרַאת רֵעֵהוּ וְאֶת-הַצִּפֹּר לֹא בָתָר. יא וַיֵּרֶד הָעַיִט עַל-הַפְּגָרִים וַיַּשֵּׁב אֹתָם אַבְרָם. יב וַיְהִי הַשֶּׁמֶשׁ לָבוֹא וְתַרְדֵּמָה נָפְלָה עַל-אַבְרָם וְהִנֵּה אֵימָה חֲשֵׁכָה גְדֹלָה נֹפֶלֶת עָלָיו. יג וַיֹּאמֶר לְאַבְרָם יָדֹעַ תֵּדַע כִּי-גֵר יִהְיֶה זַרְעֲךָ בְּאֶרֶץ לֹא לָהֶם וַעֲבָדוּם וְעִנּוּ אֹתָם אַרְבַּע מֵאוֹת שָׁנָה. יד וְגַם אֶת-הַגּוֹי אֲשֶׁר יַעֲבֹדוּ דָּן אָנֹכִי וְאַחֲרֵי-כֵן יֵצְאוּ בִּרְכֻשׁ גָּדוֹל. טו וְאַתָּה תָּבוֹא אֶל-אֲבֹתֶיךָ בְּשָׁלוֹם תִּקָּבֵר בְּשֵׂיבָה טוֹבָה. טז וְדוֹר רְבִיעִי יָשׁוּבוּ הֵנָּה כִּי לֹא-שָׁלֵם עֲו‍ֹן הָאֱמֹרִי עַד-הֵנָּה. יז וַיְהִי הַשֶּׁמֶשׁ בָּאָה וַעֲלָטָה הָיָה וְהִנֵּה תַנּוּר עָשָׁן וְלַפִּיד אֵשׁ אֲשֶׁר עָבַר בֵּין הַגְּזָרִים הָאֵלֶּה. יח בַּיּוֹם הַהוּא כָּרַת יְהוָה אֶת-אַבְרָם בְּרִית לֵאמֹר לְזַרְעֲךָ נָתַתִּי אֶת-הָאָרֶץ הַזֹּאת מִנְּהַר מִצְרַיִם עַד-הַנָּהָר הַגָּדֹל נְהַר-פְּרָת. יט אֶת-הַקֵּינִי וְאֶת-הַקְּנִזִּי וְאֵת הַקַּדְמֹנִי. כ וְאֶת-הַחִתִּי וְאֶת-הַפְּרִזִּי וְאֶת-הָרְפָאִים. כא וְאֶת-הָאֱמֹרִי וְאֶת-הַכְּנַעֲנִי וְאֶת-הַגִּרְגָּשִׁי וְאֶת-הַיְבוּסִי.
א וְשָׂרַי אֵשֶׁת אַבְרָם לֹא יָלְדָה לוֹ וְלָהּ שִׁפְחָה מִצְרִית וּשְׁמָהּ הָגָר.

Genesis 15:5

En hij voerde hem naar buiten en zeide: zie toch naar den hemel en tel de sterren, indien gij hen kunt tellen; en Hij zeide tot hem: zoo zal uw kroost zijn.

stijgen en vallen

Wanneer zij stijgen, zullen zij zo hoog als de hemelen stijgen; wanneer zij vallen, zullen zij zo laag als stof vallen.

Genesis 15:10

En hij nam Hem al dezen en Hij sneed hen midden door.

twee helften

Rashi legt uit dat het in deze tijden de gewoonte was dat wanneer twee mensen hun eeuwigdurende vriendschap en toewijding aan elkaar beloofden, een ceremonie werd gehouden waarin zij samen tussen twee gesneden helften van een geslacht dier passeerden. Hiermee symboliseren ze dat de twee helften in werkelijkheid één enkel schepsel zijn. Zo ook worden de personen, hoewel twee verschillende wezens, beschouwd als een enkele entiteit. Dus een "rokende oven en een vlammende fakkel", vertegenwoordigen de Goddelijke Aanwezigheid die "tussen de delen" samen met Abraham passeert.

Daarnaast verklaren onze wijzen het symbolisme in de dieren die God aan Abraham vertelde over te nemen. Op één niveau corresponderen ze met de verschillende offers gebracht door het Joodse volk in de Heilige Tempel. Op een ander niveau vertegenwoordigen zij de diaspora van Israël in zijn verschillende incarnaties -de machten waaraan het Joodse volk onderworpen zal zijn in de loop van hun geschiedenis (Egypte, Babylonië, Perzië, Griekenland, Rome, etc.). De adelaar die kwam om de karkassen te consumeren maar werd weggejaagd vertegenwoordigt de Masjiach, die voorkomen wordt om het volk Israël te bevrijden totdat de tijd van de Verlossing is gekomen.

Galoet (diaspora) wordt dus niet slechts geopenbaard als een straf voor het falen van het Joodse volk, maar als een integraal deel van ons lot, voorspelt aan de eerste Jood bij het smeedwerk van ons verbond met God.

Genesis 15:13

Dat uw kroost vreemdeling zal zijn in een land niet van hen; en zij zullen hen dienen, en men zal hen onderdrukken vierhonderd jaar.

vreemdeling in Egypte

De vierhonderd jaar refereren naar de periode vanaf de geboorte van Isaac (in het jaar 2048 vanaf de Schepping -1713 voor de gewone jaartelling), tot aan de Exodus vanuit Egypte (in 2448), gedurende welke tijd Abrahams kroost vreemdelingen zijn in een land dat niet van hen is. Het feitelijke verblijf in Egypte was voor 210 jaar, waarvan de laatste 68 jaar een tijd waren dat de kinderen van Israël slaaf waren.

Genesis 16:1

En Sarai, de vrouw van Abram, had hem niet gebaard; maar zij had een Egyptische dienstmaagd, wier naam was Hagar.

Hagar de slavin

Hagar was de dochter van de Farao. Toen Farao zag wat werd gesmeed namens Sara's wil, nam hij zijn dochter en gaf haar aan haar, zeggende: "Beter dat Mijn dochter een slavin is in dit huis, dan een meesteres in een ander huis."



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Beschrijf de ceremonie over de twee helften zoals Rashi deze verklaart.
  2. Verklaar het symbolisme in de dieren.
  3. Waarom wordt de diaspora niet alleen gezien als een straf voor de Joden?
  4. Hoe lang verbleven de Joden in Egypte?
  5. Hoe lang waren ze slaaf?
  6. Hoe lang duurde de periode vanaf de geboorte van Izaäk tot aan de exodus uit Egypte?
  7. Waarom gaf Farao zijn dochter Hagar aan Abraham tot diens vrouw?

Lees verder

© 2007 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Tora lezing - Parasha: GenesisDe Tora lezing in de synagoge begint met het Bijbelboek Genesis. De volgende parashot komen aan de orde: Parsha Bereishi…
God: Adam - Abraham - Mozes - wij - Joodse visieGod: Adam - Abraham - Mozes - wij - Joodse visieNa de blunder van Adam maakt God een nieuw Verbond met zijn schepsel in de persoon van Abraham. Nog weer later schenkt G…
Tora en Masjiach: Gen. 32:4/36:40/38:27 - Joodse uitlegOpnieuw kijken we in de Tora (Genesis) naar teksten die verwijzen naar de Masjiach (Messias). We bestuderen Genesis 32:4…
Symboliek van getallen in het verhaal van de ark van NoachSymboliek van getallen in het verhaal van de ark van NoachHet geschiedenis van Noach die van God de opdracht kreeg om een ark te bouwen is een bekend verhaal. Minder bekend is da…

Torastudie: Verbond Abraham - Genesis 16:7-11 en 17:5Torastudie: Verbond Abraham - Genesis 16:7-11 en 17:5Abrams naam verandering, tezamen met zijn besnijdenis en verbond met God, markeerde een duidelijk keerpunt in zijn leven…
Torastudie: Noach, Sem, Cham en Jafet - Genesis 9:20-23Torastudie: Noach, Sem, Cham en Jafet - Genesis 9:20-23In Genesis 9:20-23 wordt een stukje behandeld dat gaat over Noach en zijn zonen Sem, Cham en Jafet. Noach plantte een wi…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tdjgordon, Pixabay
  • Pesikta Zutrati
  • Rashi
  • Midrash Rabbah
Jehoeda (1.615 artikelen)
Laatste update: 14-06-2021
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Bronnen en referenties: 4
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.