InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Torastudie 188: beloning en straf Leviticus 26:6-14

Torastudie 188: beloning en straf Leviticus 26:6-14

Torastudie 188: beloning en straf  Leviticus 26:6-14 In deze Torastudie behandelen we Leviticus 26:6-14. Bijzondere aandacht schenken we aan vers 14 waarin gesproken wordt over het naleven van Gods geboden. We kijken op welke manier de Joodse wijzen straf en beloning interpreteren. Op welke wijze straft of beloont God de mens? Vindt de beloning of straf in deze wereld plaats of de Komende Wereld?

Tekst Leviticus 26:6-14

En zal Ik vrede geven in uw land, zodat gij zult nederliggen en er geen verschrikker zal zijn; en zal Ik verscheurend gedierte verwijderen uit het land en zal geen zwaard trekken door uw land. En zult gij uw vijanden achterna jagen en zullen zij vóór u vervallen aan het zwaard.
..
..
En zal Ik gaan in uw midden en zal Ik u tot God zijn en zult gij Mij tot volk zijn. Ik ben de Eeuwige, uw God, die u gevoerd hebt uit het land Egypte, opdat gij hun niet tot slaven zou zijn; en die verbrak de stangen van uw juk en u rechtop deed gaan. Maar indien gij niet naar Mij luisteren zult en niet doen zult al deze geboden.

Tekst in het Hebreeuws

ו וְנָתַתִּי שָׁלוֹם בָּאָרֶץ וּשְׁכַבְתֶּם וְאֵין מַחֲרִיד וְהִשְׁבַּתִּי חַיָּה רָעָה מִן-הָאָרֶץ וְחֶרֶב לֹא-תַעֲבֹר בְּאַרְצְכֶם. ז וּרְדַפְתֶּם אֶת-אֹיְבֵיכֶם וְנָפְלוּ לִפְנֵיכֶם לֶחָרֶב. ח וְרָדְפוּ מִכֶּם חֲמִשָּׁה מֵאָה וּמֵאָה מִכֶּם רְבָבָה יִרְדֹּפוּ וְנָפְלוּ אֹיְבֵיכֶם לִפְנֵיכֶם לֶחָרֶב. ט וּפָנִיתִי אֲלֵיכֶם וְהִפְרֵיתִי אֶתְכֶם וְהִרְבֵּיתִי אֶתְכֶם וַהֲקִימֹתִי אֶת-בְּרִיתִי אִתְּכֶם. י וַאֲכַלְתֶּם יָשָׁן נוֹשָׁן וְיָשָׁן מִפְּנֵי חָדָשׁ תּוֹצִיאוּ. יא וְנָתַתִּי מִשְׁכָּנִי בְּתוֹכְכֶם וְלֹא-תִגְעַל נַפְשִׁי אֶתְכֶם. יב וְהִתְהַלַּכְתִּי בְּתוֹכְכֶם וְהָיִיתִי לָכֶם לֵאלֹהִים וְאַתֶּם תִּהְיוּ-לִי לְעָם. יג אֲנִי יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם אֲשֶׁר הוֹצֵאתִי אֶתְכֶם מֵאֶרֶץ מִצְרַיִם מִהְיֹת לָהֶם עֲבָדִים וָאֶשְׁבֹּר מֹטֹת עֻלְּכֶם וָאוֹלֵךְ אֶתְכֶם קוֹמְמִיּוּת. {פ}

יד וְאִם-לֹא תִשְׁמְעוּ לִי וְלֹא תַעֲשׂוּ אֵת כָּל-הַמִּצְו‍ֹת הָאֵלֶּה.

Leviticus 26:6

En zal Ik vrede geven in uw land.

zonder vrede is er niets

Volgens Rashi weegt vrede tegen alles op. Zonder vrede is er niets, geen voedsel en geen drinken.

Leviticus 26:6

en zal geen zwaard trekken door uw land

zwaard

Het is niet nodig te zeggen dat men niet ten strijde [tegen u] zal optrekken; maar zelfs het doortrekken [van een leger] door uw land van [het ene] gewest tot [het andere] gewest.

Leviticus 26:8

En zullen vijf van u achterna jagen honderd, en honderd van u tienduizend achterna jagen.

vervullen van de geboden

Is dit de juiste verhouding? De uitleg hierbij is dat weinigen de wetten van de Tora vervullen niet vergeleken kan worden met velen die de Torawetten nakomen.

Leviticus 26:13

En die verbrak de stangen van uw juk en u rechtop deed gaan.

verschil dier-mens

Een dier loopt met zijn gezicht richting de aarde omdat deze alleen het aardse en materiële kent. De mens loopt rechtop, omdat hij geboren is te staren naar de Hemelen.

Leviticus 26:14

Maar indien gij niet naar Mij luisteren wilt...

beloning en straf

  • Volgens Nachmanides zijn alle beloningen en straffen voor het wel of niet nakomen van de mitswot wonderen. Ze vinden in het verborgene plaats zodat de waarnemer denkt dat het volgens de natuurlijke weg is.
  • Andere kabbalisten handhaven dat het een natuurlijk proces is. De hogere werelden antwoorden op de handelingen in de lagere wereld en van daaruit verspreidt de zegen zich tot degene die het veroorzaakt heeft. Het is geen wonder omdat de mens God moet dienen. Het gaat om een soort wetten van oorzaak en gevolg.
  • Een derde benadering is dat zonde gezien wordt als onvermijdelijk deel van het genezend proces.

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

Een nadere toelichting op het concept van belonen en straffen aan de hand van andere Joodse bronnen (het Chabad Jodendom).

Zo schrijft Rabbijn Yanki Tauber zes redenen waarom God ons beloont. Het zijn zes verschillende lagen van dezelfde waarheid. De zes verschillen ontstaan doordat een honderd generaties van Joodse wijzen zich bezighouden met het concept van beloning en straf.

Waarom beloont God ons?

  1. Het is een fase waar we doorheen moeten zoals een kind steeds weer beloond wordt zodat het op latere leeftijd weet hoe het moet handelen.
  2. Het is een versterkend middel door te belonen stelt God ons in staat om meer goed te doen. Wanneer we het materieel goed hebben kunnen we ons meer toewijden aan Torastudie.
  3. Het is de (geestelijke) aard van dingen de al eerder genoemde wetten van oorzaak en gevolg.
  4. Het leven is wat je er van maakt goede mensen ervaren goede dingen en slechte mensen ervaren slechte dingen.
  5. Omdat het waar is de Tora en de mitswot zijn waar en dus vindt het haar uitdrukking op alle niveaus van realiteit.
  6. Het werkt.

Rabbijn Baruch Epstein meldt verder nog dat het belonen van de mens God dient. Beloning is dus in Gods eigen belang: Hij wil het. God is de Bron van het goede. Het instinct van het goede is om goed te doen. Het is dus Gods aard.

Tot slot nog een visie van Rabbijn Tali Loewenthal die ingaat op de vraag of we hier op aarde beloond worden of in de Komende Wereld. Soms wil God dat we in vrede en voorspoed de Tora naleven maar soms ook in tegenspoed. Alleen God weet waarom dat zo is. Daarom is de echte beloning in de Komende Wereld en niet op aarde.

Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Wat is het verschil tussen mens en dier?
  2. Noem een aantal redenen waarom God ons beloont?
  3. Waarom is belonen ook in Gods belang?
  4. Wanneer vindt de echte beloning plaats?

Lees verder

© 2013 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Opvoeden, hoe doe ik het goed?Opvoeden is niet makkelijk. Het is een ingewikkeld proces met allerlei verschillende deelaspecten. Bij opvoeden beïnvloe…
Hemel, Hel, Reïncarnatie, Komende Wereld - een Joodse visieHemel, Hel, Reïncarnatie, Komende Wereld - een Joodse visieWanneer we overlijden gaat de ziel naar de Hemel of de Hel waar het beloning krijgt of straf. Het Jodendom gelooft hieri…
Dertien geloofspunten Maimonides 10-11: Gods alwetendheidDitmaal worden twee geloofspunten van Maimonides behandeld die veel met elkaar gemeen hebben: Gods alwetendheid en belon…
Clicker voor hondenDe zogenaamde "clickermethode" is een manier van training geven aan je hond welke alsmaar aan populariteit wint.
Het behaviorismePavlov is een van de grondleggers van het behaviorisme. Iedereen kent wel zijn onderzoek naar conditionering, waar hij h…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tdjgordon / Pixabay
  • Rashi
  • Torat Kohanim
  • Rabbi DovBer of Mezerich
  • Does G-d give us candies? Six reasons why Yanki Tauber (rabbijn)
  • Reward?! Baruch Epstein (rabbijn)
  • Where is the reward? Tali Loewenthal (rabbijn)

Reageer op het artikel "Torastudie 188: beloning en straf Leviticus 26:6-14"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 11-12-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Torastudie
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!