InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Torastudie: Schepping door tien uitspraken - Genesis 1:2-5

Torastudie: Schepping door tien uitspraken - Genesis 1:2-5

Torastudie: Schepping door tien uitspraken - Genesis 1:2-5 De wereld werd geschapen door tien uitspraken. Wat leert dit ons? Zeker, het kon geschapen worden in één enkele uitspraak, Echter, dit is om de slechten aansprakelijk te stellen voor de vernietiging van een wereld die werd geschapen door tien uitspraken, en de rechtvaardigen te belonen voor het handhaven van een wereld die werd geschapen door tien uitspraken. Een toelichting op Genesis 1:2-5.

Genesis 1:2-5

De aarde nu was woest en ledig, en duisternis lag op de vloed, en de Geest G'ds zweefde over de wateren. En G'd zei: Er zij licht; en er was licht. En G'd zag dat het licht goed was, en G'd maakte scheiding tussen het licht en de duisternis. En G'd noemde het licht dag, en de duisternis noemde Hij nacht. Toen was het avond geweest en het was morgen geweest: de eerste dag.

In het Hebreeuws luidt de tekst:

וְהָאָרֶץ הָיְתָה תֹהוּ וָבֹהוּ וְחֹשֶׁךְ עַל-פְּנֵי תְהוֹם וְרוּחַ אֱלֹהִים מְרַחֶפֶת עַל-פְּנֵי הַמָּיִם. ג וַיֹּאמֶר אֱלֹהִים יְהִי אוֹר וַיְהִי-אוֹר. ד וַיַּרְא אֱלֹהִים אֶת-הָאוֹר כִּי-טוֹב וַיַּבְדֵּל אֱלֹהִים בֵּין הָאוֹר וּבֵין הַחֹשֶׁךְ. ה וַיִּקְרָא אֱלֹהִים לָאוֹר יוֹם וְלַחֹשֶׁךְ קָרָא לָיְלָה וַיְהִי-עֶרֶב וַיְהִי-בֹקֶר יוֹם אֶחָד

Genesis 1:2

De aarde nu was woest en ledig.

Tien dingen geschapen op de eerste dag

Zei rabbi Judah in naam van de rav: Tien dingen werden op de eerste dag geschapen: hemel en aarde, woest en ledig, licht en donker, wind en water, de omvang van de dag en de omvang van de nacht.
(Talmoed, Chagigah 12a)

Eerst de duisternis en dan het licht

En de aarde was woest en ledig en duisternis boven de oppervlakte van den afgrond. Eerst komt duisternis, dan licht.
(Talmoed, Shabbat 77b)

Genesis 1:2

De Geest van God.

Dit is de geest van de Masjiach.
(Midrash Rabbah, een compilatie van Midrashische interpretaties van de Pentateuch en bepaalde andere Bijbelse boeken, samengesteld in de vierde eeuw)

Genesis 1:3

En G'd zei: Er zij licht; en er was licht.

Tien uitspraken

De wereld werd geschapen met tien uitspraken.
(Pirkei Avot 5:1, Het traktaat van de Misjna die de ethische leringen van Joodse wijzen bevat)

Uitspansel van de hemel

Er staat geschreven: "Voor altijd, O G'd, staat uw woord vast in de hemelen" (Psalm 119:89). Rabbi Israel Baal Shem Tov, verklaarde het vers aldus: Uw woord welke U uitsprak, "Laat er een uitspansel zijn", deze woorden en letters staan voor altijd vast in het uitspansel van de hemel en worden voor altijd bekleed binnen de hemelen om hun leven een bestaan te geven...Want als deze letters zelfs voor een kort ogenblik vertrekken en terugkeren naar hun bron, dan zouden al de hemelen niets meer waard zijn en het zou zijn alsof zij nooit bestaan hadden, als voor de uitspraak "Laat er een uitspansel zijn".

En zo is het met alle geschapen dingen. Als de letters van de 'tien uitspraken', waardoor de aarde werd geschapen gedurende zes dagen van schepping, zouden vertrekken zou het niets meer zijn.

Deze zelfde gedachte werd uitgedrukt door de Ari (meester Kabbalist Rabbi Isaac Luri), toen hij zei dat zelfs in levenloze dingen, zoals aarde, stenen en water, een ziel is en een spirituele levenskracht.
(Tanya, het fundamentele werk van de Chabad filosofie)

Niet in één uitspraak

De wereld werd geschapen door tien uitspraken. Wat leert dit ons? Zeker, het kon geschapen worden in één enkele uitspraak, Echter, dit is om de om de slechten aansprakelijk te stellen voor de vernietiging van een wereld die werd geschapen door tien uitspraken, en de rechtvaardigen te belonen voor het handhaven van een wereld die werd geschapen door tien uitspraken.
(Pirkei Avot 5:1)

Ethiek

Wanneer de Ethiek zegt dat de wereld in één uitspraak kon worden geschapen, dan spreekt men niet van een theoretische mogelijkheid, maar van een aspect van onze huidige realiteit- een aspect ontleend aan de oorspronkelijke potentie van G'ds scheppende kracht.

In andere woorden er zijn twee dimensies aan ons bestaan:
  1. Zijn essentiële wezen. G'd schiep alles vanuit het niets zodat zij samen de wereld zouden vormen die Hij wenste. Dit is de essentie van hun 'iets' - een kenmerk dat zij alle gelijkelijk delen. Dit is de meest basale dimensie van schepping ontleent aan het G'ddelijke 'zou kunnen'.
  2. De individuele kwaliteiten en kenmerken van de verschillende schepsels. Deze zijn het product van de tien uitspraken (corresponderend met de tien Sefirot die bestaat uit de spirituele bouwblokken van de schepping).

Natuurlijk, G'd zou onze wereld hebben geschapen, in al zijn oneindige details, met een enkele uitdrukking van zijn verlangen voor een wereld. Maar als hij zo had gedaan, dan zou het enige waardevolle aspect van ons bestaan de gemeenschappelijk breuk van alle realiteit zijn, het feit dat het bestaat om de uiteindelijke realisatie van G'ds bedoeling met de schepping. De delen van elk bestaan zou geen enkele betekenis van henzelf bezitten. Dat G'd zich zorgen maakte om de wereld te scheppen met tien verschillende uitspraken betekent dat de onderdelen van elk wezen van betekenis zijn, niet slechts als een middel tot het uiterste einde, maar als waardevolle dingen in hun eigen recht.
(The Chassidic Masters)

'Licht' is het ware doel van het bestaan

De Midrasj vergelijkt G'ds schepping van het universum met het werk van een architect. Wanneer een persoon iets wenst te bouwen, bedenkt hij het eerst in zijn gedachte. Dan begint hij met het werk. "Laat er licht zijn" was de eerste uitspraak in de Schepping, omdat 'licht' het ware doel van het bestaan is: door de studie van de Tora en de vervulling van de mitswot, wordt de G'ddelijke straling geopenbaard. 'Licht' is het doel van bestaan als een geheel. Verder, elk individu is een microkosmos van de wereld. 'Licht' is daarom het doel van elke Jood: dat hij of zij zijn of haar situatie en omgeving transformeert van duisternis en slechtheid in licht en goedheid.
(The Lubavitcher Rebbe, (1902-1994), Rabbi Menachem Mendel Schneerson, zevende leider van Chabad-Lubavitch, woonde in Nikolayev en Dnieperptrosk (Oekraïne), Leningrad, Berlijn, Warschau, Parijs en New York; bouwde op en breidde uit het werk van zijn voorgangers om het Joodse leven over de hele wereld te revolutioneren; hij staat bekend als "de Rebbe")

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

Tien uitspraken, tien kwaliteiten, tien sefirot

Volgens Joodse mystici corresponderen de tien uitspraken en tien kwaliteiten van de Schepping met de tien sefirot. Andere bronnen spreken over zeven sefirot. Hoe zit dat nou precies?

Er zijn tien sefirot:
  1. Chochmoh (Wisdom)
  2. Binah (Understanding)
  3. Da'at (Knowledge)
  4. Chesed (Kindness)
  5. Gevurah (Severity)
  6. Tiferet (Beauty)
  7. Netzach (Perseverance)
  8. Hod (Splendor)
  9. Yesod (Foundation)
  10. Malchut (Royalty)

Tien sefirot verwijst naar een 'compleet' getal. Een voorbeeld daarvan is een minjan (tien volwassen mannen) dat nodig is voor een volwaardige synagogedienst. Het verwijst ook naar de Tien Geboden waarin de Tora geworteld is. Zeven sefirot verwijst naar de zeven scheppingsdagen. Elke sefirot verwijst naar een scheppingsdag dat die dag overheerste.

Er is een basaal verschil tussen de eerste drie sefirot en de zeven sefirot die daarop volgen. De eerste drie sefirot worden beschouwd als G'ds intellect (mochin), terwijl de laatste zeven sefirot gezien worden als emotionele attributen (midot).

Het menselijk intellect en emoties geven inzicht in de aard van het g'ddelijke intellect en de emoties. Intellect heeft geen directe invloed op de andere persoon en heeft de andere ook niet nodig. Bij emoties geldt dat wel. Zij beïnvloeden de andere persoon direct. Intellect heeft echter wel indirecte gevolgen op de ander. Zo leiden positieve gedachten tot positieve emoties en vice versa.

Zo geldt hetzelfde voor de g'ddelijke sefirot. De zeven emotionele sefirot zijn direct betrokken bij de schepping van de wereld. G'ds wijsheid (chochmah), begrip (binah) en kennis (da'at) zijn indirect betrokken bij de schepping.



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Welke tien zaken werden op de eerste dag geschapen?
  2. Wat was eerder licht of duisternis?
  3. Wie is de Geest van G'd?
  4. Welke woorden en letters staan voor altijd vast?
  5. Wat gebeurt er als de letters van de 'tien uitspraken' zouden vertrekken?
  6. Waarom werd de wereld in ten uitspraken geschapen en niet in één?
  7. Welke twee dimensies heeft ons bestaan?
  8. Wat betekent dat 'licht' het doel is van elke Jood?

Lees verder

© 2007 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Torastudie 100: dames ontvingen Tora eerst - Exodus (19:3)Torastudie 100: dames ontvingen Tora eerst - Exodus (19:3)Het is heel beleefd om dames voor te laten gaan. Of het nu gaat om de toegang tot een danszaal of het verlaten van een z…
Kabbala: sefira - Chesed, Gevoera en TiferetChesed (Barmhartigheid) is de vierde van de tien sefirot, en de eerste van de gevoels attributen binnen de Schepping. Ge…
God: een kabbalistische kijk op God ("licht") - Joodse visieGod: een kabbalistische kijk op God ("licht") - Joodse visieKabbala is de diepste dimensie van de Tora. Hier kunnen de fijnste subtiliteiten van Gods wijsheid gevonden worden. De w…
Torastudie 156: Eenheid in verscheidenheid  Leviticus 11:47Torastudie 156: Eenheid in verscheidenheid Leviticus 11:47De Shabbat wordt afgesloten met een speciale ceremonie: Havdala. Hierin wordt God gezegend Die onderscheid maakt tussen…
Tora en Masjiach: Genesis 1:2/5:1-2 Joodse uitlegHet Joodse concept van de Masjiach (Messias) bestaat al van vóór de Schepping. Het bevat niet alleen het basis principe…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tdjgordon / Pixabay
  • Talmud, Chaggigah 12a
  • Talmud, Shabbat 77b
  • Midrash Rabbah, een compilatie van Midrashische interpretaties van de Pentateuch en bepaalde andere Bijbelse boeken, samengesteld in de vierde eeuw
  • Pirkei Avot 5:1, Het traktaat van de Misjna die de ethische leringen van Joodse wijzen bevat
  • Tanya, het fundamentele werk van de Chabad filosofie
  • The Chassidic Masters
  • The Lubavitcher Rebbe, (1902-1994), Rabbi Menachem Mendel Schneerson, zevende leider van Chabad-Lubavitch, woonde in Nikolayev en Dnieperptrosk (Oekraïne), Leningrad, Berlijn, Warschau, Parijs en New York; bouwde op en breidde uit het werk van zijn voorgangers om het Joodse leven over de hele wereld te revolutioneren; hij staat bekend als "de Rebbe"
  • http://www.chabad.org/parshah/article_cdo/aid/1010242/jewish/Overview.htm
  • How Many Sefirot are Involved in Creation? Naftali Silberberg (http://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/836862/jewish/How-Many-Sefirot-are-Involved-in-Creation.htm)

Reageer op het artikel "Torastudie: Schepping door tien uitspraken - Genesis 1:2-5"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 21-08-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Torastudie
Bronnen en referenties: 10
Schrijf mee!