InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Torastudie: Schepping hemel en aarde - Genesis 1:1

Torastudie: Schepping hemel en aarde - Genesis 1:1

Torastudie: Schepping hemel en aarde - Genesis 1:1 'In den beginne schiep G'd de hemel en de aarde'. Zo begint de Tora. Over G'd en de schepping is en wordt veel gediscussieerd. Vaak gaat het om de vraag of G'd daadwerkelijk de Schepper is. In het Jodendom wordt die vraag niet gesteld; G'd is de Schepper. In het Jodendom gaat het meer over de vraag hoe en waarom G'd de hemel en de aarde geschapen heeft. De Tora zegt: "Ik was het gereedschap van G'ds vakmanschap". Een architect die een paleis bouwt doet dit niet alleen; hij heeft lijsten en aantekeningenboekjes die hij raadpleegt hoe de kamers te plaatsen en waar de deuren. Zo was het ook met G'd: Hij keek in de Tora en schiep de wereld. De mens kijkt in de Tora en onderhoudt de wereld.

Genesis 1:1

In den beginne schiep G'd de hemel en de aarde.

In het Hebreeuws luidt de tekst:

בְּרֵאשִׁית בָּרָא אֱלֹהִים אֵת הַשָּׁמַיִם וְאֵת הָאָרֶץ

Architect

De Tora zegt: "Ik was het gereedschap van G'ds vakmanschap". Een architect die een paleis bouwt doet dit niet alleen; hij heeft lijsten en aantekeningenboekjes die hij raadpleegt hoe de kamers te plaatsen en waar de deuren. Zo was het ook met G'd: Hij keek in de Tora en schiep de wereld.
(Midrash Rabbah, een compilatie van Midrashische interpretaties van de Pentateuch en bepaalde andere Bijbelse boeken, samengesteld in de vierde eeuw)

Tora

G'd keek in de Tora en schiep de wereld. De mens kijkt in de Tora en onderhoudt de wereld.
(Zohar, klassieke tekst van de Kabbala; samengesteld door 2e eeuwse Misjna wijze Rabbi Shimon bar Yochai)

Twee eersten

Het Tora's eerste woord, bereishit, is een acroniem voor Bet reishit (twee eersten). Dit betekent dat de wereld werd geschapen voor twee zaken die 'eerst' worden genoemd: de Tora (Spreuken 8:22) en het volk Israël (Jeremia 2:3).
(Rashi (Rabbi Shlomo Yitzchaki; 1040-1105); Midrash Rabbah)

Dieven

Rabbi Izak zei: De Tora moest beginnen met "Deze maand zij u..." (Exodus 12:2), dat is het eerste gebod opgedragen aan het volk Israël. Waarom begint het dan met "In den beginne..." Zodat als de naties van de wereld tot Israël zeggen "jullie zijn dieven, want gij hebt de landen der zeven volkeren veroverd", zij hen zouden antwoorden: "De gehele wereld behoort aan G'd; Hij schiep het en haar gegeven aan hen dien het Hem goed dacht. Het was Zijn wil om het hen te geven en het was Zijn wil het van hen te nemen en het ons te geven."
(Rashi, Genesis 1:1)

De Jood dient G'd op twee manieren

De dialoog tussen de natiën van de wereld en het volk Israël vindt ook plaats in het miniatuur universum binnen het hart van de mens. De Jood dient G'd op twee manieren:
  • door het vervullen van de G'ddelijke geboden van de Tora;
  • door een gewoon leven te leiden als een oefening in het ervaren van het G'ddelijke en dienende G'ds doel in de schepping.

Dien G'd op de manier die Hij uitdrukkelijk vraagt om Hem te dienen en laat de rest over aan hun juiste wereldse eigenaars! Om dit argument te beantwoorden, begint de Tora niet met de eerste plicht maar met de uitspraak: "In het begin schiep G'd den hemel en de aarde." De gehele wereld is van G'd; Hij schiep het. Met deze uitspraak stelt de Tora dat het niet slechts een boek met regels is. Het is G'ds blauwdruk voor de schepping, onze gids voor het realiseren van het doel waarvoor alles in de hemel en op aarde werd gemaakt. Elk schepsel, object en element, elke kracht, elk tijdstip werd geschapen door G'd met een doel. Onze missie in het leven is het veroveren van het land van de zeven natiën en het te transformeren in een Heilig Land - een wereld met de goedheid en perfectie van zijn Schepper.
(The Lubavitcher Rebbe, (1902-1994), Rabbi Menachem Mendel Schneerson was de zevende leider van Chabad-Lubavitch, woonde in Nikolayev en Dnieperptrosk (Oekraïne), Leningrad, Berlijn, Warschau, Parijs en New York; bouwde op en breidde uit het werk van zijn voorgangers om het Joodse leven over de hele wereld te revolutioneren; hij staat bekend als "de Rebbe")

In den beginne

"In den beginne" refereert aan het begin van de tijd, het eerste, ondeelbare moment voordat er tijd bestond. (Sforno (circa 1475-1550))

Tijd

Daarin ligt het antwoord op de vraag, gesteld door bepaalde filosofen, waarom schiep G'd de wereld pas toen Hij het deed. Waarom niet één jaar, honderd jaren of miljoenen jaren eerder, want welke reden Hij had voor de schepping waren deze juist toen waardevol? Maar tijd is zelf deel van G'ds schepping. We kunnen niet vragen waarom de wereld niet eerder was geschapen, omdat er geen tijd was voor de schepping.
(Rabbi Schneur Zalman of Liadi (1745–1812), stichter van de Chassidische Chabad beweging)

Op de vraag of in de Komende Wereld (Olam Haba) sprake is van tijd, mogen we niet speculeren. Een Chabad rabbijn verwijst hierbij naar Mishnah Chagigah 2:1: "One may not expound the laws of forbidden sexual relations before three people, nor the account of Creation before two, nor the Divine Chariot before one, unless he is wise and understanding from his own knowledge. Anyone who looks into four things would be better off if he had not come into this world: what is above, what is below, what is before, and what is after. And anyone who has no consideration for the honor of his Maker would be better off if he had not come into the world."

Heiliging van tijd

Tijd was de eerste schepping; dus de eerste mitswa is de heiliging van tijd door het maken van maanden en seizoenen van de Joodse kalender.
(The Lubavitcher Rebbe)

Bara

Het Hebreeuwse werkwoord 'bara' (geschapen) betekent de schepping van iets uit niets.
(Ibn Ezra (circa 1092-1167); Nachmanides (1195-1270))

Shammai en Hillel

  • De School van Shammai zegt: " Eerst werden de hemelen geschapen en dan de aarde, zoals staat geschreven (Genesis 1:1)
  • De School van Hillel zegt: "Eerst de aarde werd geschapen en dan de hemelen, zoals staat geschreven (Genesis 2:4)

Hillel (Misjna wijze) zegt tegen Shammai (Misjna wijze, eerste eeuw voor begin gewone jaartelling): Volgens jouw interpretatie bouwt men eerst een zolder en dan pas een huis? Er staat geschreven in Amos 9:6: "Wie bouwt Zijn bovenkamers in de hemel en heeft Zijn trap naar de aarde gevonden."

Shammai zegt tegen Hillel: Volgens jouw interpretatie zou men eerst een voetenbankje maken en dan pas de stoel? Want in Jesaja 66:1 staat: "Zo zegt G'd: de Hemel is mijn troon en de aarde is mijn voetenbank."

De Joodse wijzen zeggen: Beiden werden samen geschapen omdat er in Jesaja 48:13 staat: "Mijn hand stichtte de aarde en mijn rechter hand spande de hemelen; wanneer ik ze roep, staan ze beiden op." (Talmoed, Chagigah 12a)

Twee paleizen

Waarom begint de Tora met de letter beth (dat ook twee betekent)? Omdat G'd zei: Ik bouw twee paleizen: één boven en één beneden. Ik vormde de wetten van de natuur en ik zal het leven van de Komende Wereld vestigen.
(Otiyot d’Rabbi Akiva (circa 50-135), Talmoed wijze)



Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

Naleving van de Tora

Het Joodse volk is door niet-Joden altijd veracht om de naleving van de Tora. De Joden zouden te veel bezig zijn met wetten en zo de liefde uit het oog verloren hebben. Los van het feit dat dit tot enorm veel ellende heeft geleid, moet geconstateerd worden dat veel niet-Joden eigenlijk de betekenis van de Tora voor de Schepping niet kennen. Zij zien het als een stelletje onbegrijpelijke rigide wetsregels die zeker in deze moderne tijd totaal geen waarde meer zouden hebben. Zij weten echter niet dat de Tora G'ds blauwdruk voor de Schepping is. Zonder Tora zou de Schepping niet hebben bestaan. Zonder naleving van de Tora weet de mens niet hoe de Schepping te vervolmaken c.q. de wereld goddelijk te maken.

Waarom schonk G'd de Joden de Tora en de niet-Joden de Noachidische geboden?

Waarom schonk G'd de Joden de Tora en de niet-Joden de Noachidische geboden? Dit zijn richtlijnen van G'd aan de mens die nodig zijn om de vrije wil, die de mens sinds de zondeval van Adam en Eva bezit, in goede banen te leiden. G'd schonk de mens de vrije wil zodat deze zelf kan bepalen of hij voor G'd (het goede) of tegen G'd (het kwade) kiest. Echter zonder richtlijnen weet de mens niet hoe G'd te dienen en dus hoe het goede te kiezen. Zoals de Joodse wijzen opmerken keek G'd in de Tora en schiep de wereld en de mens kijkt in de Tora om zo de wereld te onderhouden c.q. de Schepping te vervolmaken. G'd heeft dus de Tora geschonken zodat de mens partner kan zijn van G'd in het Scheppingsproces. Het Joodse volk dient hierbij als voorbeeldfunctie voor de rest van de wereld. De taak van Joden is om Israël te transformeren in een Heilig Land. De niet-Joden volgen het Joodse voorbeeld op, door naleving van de Noachidische geboden, en zo kan de wereld goddelijk worden met de goedheid en perfectie van Zijn Schepper.

Waarom heeft G'd de wereld geschapen?

Tot slot willen we nog aangeven waarom G'd de wereld geschapen heeft. De Tenach is hier heel duidelijk over. Het gaat om twee zaken die 'eerst' genoemd worden.
  • Zo verwijst Spreuken 8:22 naar de Tora: ”De Eeuwige heeft mij vóór al het andere verworven, toen Hij Zijn Scheppingswerk begon, schiep Hij eerst mij.” Dus eerst kwam de Tora en pas daarna de Schepping.
  • Daarnaast verwijst Jeremia 2:3 naar het volk Israël. ”Israël is aan de Eeuwige gewijd, het is de eerste vrucht van Zijn oogst. Wie het verslindt, laat schuld op zich, hij wordt door onheil getroffen, spreekt de Eeuwige.

Dus in het Scheppingsproces spelen de Tora en Israël de belangrijkste rol. Opvallend zijn de woorden van Jeremia waarin G'd via hem aangeeft dat degenen die Israël proberen te vernietigen door onheil getroffen zullen worden. Dit komt geheel overeen met wat de Eeuwige tot Abram zei toen deze de opdracht kreeg naar het Beloofde Land te gaan. In Genesis 12:2-3 zegt G'd: ”Ik zal je tot een groot volk maken, Ik zal je zegenen, Ik zal je aanzien geven, een bron van zegen zul je zijn. Ik zal zegenen wie jou zegenen, wie jou bespot, zal Ik vervloeken. Alle volken op aarde zullen wensen gezegend te worden als jij.” Rashi meldt: There are many aggadoth, but this is its simple meaning: A man says to his son, May you be like Abraham. And so is every instance of [the words] “shall be blessed with you” in Scripture. And the following [text] proves this (below 48:20):“With you, Israel shall bless, saying: May G'd make you like Ephraim and like Manasseh.” - [from Sifrei, Naso 18]
(citaat overgenomen van de Chabad website)

Waarom spelen de Tora en Israël de belangrijkste rol in het Scheppingsproces?

Waarom wil G'd dat de Tora en Israël de belangrijkste rol spelen in het Scheppingsproces? Israël heeft als Uitverkoren volk de taak de Tora na te leven en dat is, zoals we reeds eerder hebben opgemerkt, van essentieel belang om de wereld g'ddelijk te maken c.q. de Schepping te vervolmaken. Door naleving van de Noachidische geboden kunnen niet-Joden ook aan dit proces deelnemen. Zo dienen zowel Joden als niet-Joden beiden G'd en zal G'ds zegen op alle mensen rusten. Het Joodse volk zegenen betekent derhalve haar de gelegenheid geven de Tora na te leven en zelf de zeven wetten van Noach na te komen.

Een uitgebreide en zeer waardevolle uitleg over de rol van Joodse volk is te lezen in Overview for Parshah Bereishit van de Lubavitcher Rebbe: "Yet, if we carefully examine all Five Books of Moses, we see that G'd's explicit instructions are addressed exclusively to the Jews, and, more specifically, to the Jews as they constitute a people, that is, a collective entity formed for a specific purpose and sharing common responsibilities. True, the Torah does also contain G'd's instructions to the rest of humanity, but these instructions are presented solely in the context of the Jewish people's responsibility to impart them to the non-Jewish world. It is thus clear that the Torah is a book of instruction addressed primarily to the Jewish people."



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Met behulp waarvan schiep G'd de aarde?
  2. Welk hulpmiddel heeft de mens bij het onderhouden van de Tora?
  3. Voor welke twee zaken heeft G'd de aarde geschapen?
  4. Waarom begint de Tora met het scheppingsverhaal en niet met de geboden?
  5. Op welke twee manieren dient de Jood G'd?
  6. Waarom schiep G'd de Schepping niet eerder?
  7. Waarom is het eerste gebod de heiliging van tijd?
  8. Wat betekent het Hebreeuwse werkwoord 'bara'?
  9. Wat werd eerder geschapen: de hemelen of de aarde?
  10. Waarom begint de Tora met de letter beth?

Lees verder

© 2007 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Noachieden: de hemel op aarde brengenNoachieden: de hemel op aarde brengenTerwijl voor christenen de nieuwe hemel en nieuwe aarde het doel is (Openbaringen 21:1-22:5), redeneren Joden en Noachie…
Wat is het doel van het leven? - de schepping van de mensWaarom leven we en wat doen we in deze wereld? Het antwoord kunnen we vinden in de Tora. Tora betekent instructie. De To…
Wat is het doel van het leven? - beloning Komende WereldWanneer iemand overlijdt keert zijn/haar ziel terug naar zijn bron. Hij/zij geeft verslag van zijn/haar leven. Hij/zij w…
Birkat HaChama: God prijzen voor de zonBirkat HaChama: God prijzen voor de zonElke 28 jaar wordt God geprezen voor de schepping van de zon die het leven op aarde mogelijk maakt. In de Talmoed (Brach…
Is het beter voor de mens niet geschapen te zijn dan wel?Is het beter voor de mens niet geschapen te zijn dan wel?Voor 2,5 jaar was er een debat gaande tussen de School van Shammai en de School van Hillel. Deze zeiden respectievelijk:…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tdjgordon / Pixabay
  • Midrash Rabbah, een compilatie van Midrashische interpretaties van de Pentateuch en bepaalde andere Bijbelse boeken, samengesteld in de vierde eeuw
  • Zohar, klassieke tekst van de Kabbala; samengesteld door 2e eeuwse Misjna wijze Rabbi Shimon bar Yochai
  • Rashi
  • Lubavitcher Rebbe (1902-1994), Rabbi Menachem Mendel Schneerson was de zevende leider van Chabad-Lubavitch, woonde in Nikolayev en Dnieperptrosk (Oekraïne), Leningrad, Berlijn, Warschau, Parijs en New York; bouwde op en breidde uit het werk van zijn voorgangers om het Joodse leven over de hele wereld te revolutioneren; hij staat bekend als "de Rebbe"
  • Sforno (circa 1475-1550)
  • Rabbi Schneur Zalman of Liadi (1745–1812), stichter van de Chassidische Chabad beweging
  • Ibn Ezra (circa 1092-1167)
  • Nachmanides (1195-1270)
  • Shammai (eerste eeuw voor het begin van de gewone jaartelling, Misjna wijze)
  • Hillel, Misjna wijze
  • Otiyot d’Rabbi Akiva (circa 50-135), Talmoed wijze
  • Amos
  • Jesaja
  • Spreuken
  • Jeremia
  • Talmoed
  • http://www.chabad.org/parshah/article_cdo/aid/1010242/jewish/Overview.htm
  • Informatie gevraagd over 'tijd in de Komende Wereld' aan Ask the Rabbi van de Chabad site; antwoord: (http://www.sefaria.org/Mishnah_Chagigah.2.1?lang=bi&with=all&lang2=en)

Reageer op het artikel "Torastudie: Schepping hemel en aarde - Genesis 1:1"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 23-07-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Torastudie
Bronnen en referenties: 19
Schrijf mee!