InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Torastudie 186: Supra-rationeel – Leviticus 26:3

Torastudie 186: Supra-rationeel – Leviticus 26:3

Torastudie 186: Supra-rationeel – Leviticus 26:3 Voor de 613 ge- en verboden zijn een aantal synoniemen: mitswa, dibboer (woord), misjpat (wet), ed (getuigenis) en chok (supra-rationele verordening), etc. In feite is de hele Tora chok, omdat het de onzichtbare wil van God is. Een toelichting op Leviticus 26:3 “Als jullie Mijn bepalingen opvolgen, je aan Mijn geboden houden en ze naleven.” De Lubavitcher Rebbe haalt hierbij Exodus 32:15-16 aan. In deze verzen staat: “Mosjee keerde zich om en ging de berg af. De twee platen met de verbondstekst droeg hij bij zich. Aan beide kanten waren ze beschreven, aan de voorkant en aan de achterkant. De platen waren Gods eigen werk en het schrift dat erin geschreven was, was Gods eigen schrift.”

Chok – supra-rationele verordening

Chok verwijst naar supra-rationele verordening – een wet waarbij we onderworpen zijn aan een autoriteit waar we noch het recht noch het vermogen hebben om vragen te stellen. Ze hoort bij de choekiem mitswot waarbij de menselijke geest deze niet kan rationaliseren. Denk bijvoorbeeld aan het niet mengen van vlees en melk.

Chok – gegraveerd

De letterlijke betekenis van chok is 'gegraveerd'. Het verschil tussen supra-rationele en rationele wetten is het verschil tussen gegraveerd en geschreven, zo stelt Rabbi Schneur Zalman van Liadi. De geschreven Tora was voor de Schepping geschreven in zwart op wit vuur. De geschreven Tora is volgens de Zohar (kabbalistisch boek) voorafgegaan door de gegraveerde Tora (de Tien geboden op de Stenen Tafelen) – het is het begin van de Goddelijke wil. Bij schrijven is sprake van twee dingen: de inkt en het perkament. Bij graveren zijn woorden steen en de steen is woorden. Begrip en gevoel zijn inkt op de ziel – er is iets aan toegevoegd. Bij gegraveerd (chok) gaat het om onze ziel zelf.

Het vernis van de reden

De rode koe (para adoema) wordt gezien als het prototype van chok (Numeri 19-21/parsja Chukat). Dit is de chok van de Tora. Maar in feite is de hele Tora chok, omdat het de onzichtbare wil van God is. Elke mitswa is een uitdrukking van Gods wil. De Tora bestaat dus niet uit een geschreven en een gegraveerde deel, maar het heeft twee dimensies als geheel. Elke mitswa bevat een geschreven element naast de gegraveerde essentie. De gegraveerde Tien Geboden (die overigens allemaal rationeel zijn) belichamen de hele Tora, terwijl de choekiem opgeschreven zijn. Rationele mitswot moeten gehoorzaamd worden aan de onzichtbare Goddelijke wil, terwijl choekiem met gevoel en intellectuele betrokkenheid nageleefd moeten worden.

Waarom worden de mitswot niet loyaal nageleefd?

Waarom leven we de mitswot niet alleen loyaal na zonder intellectueel onderzoek en emotionele empathie? God gaf niet alleen de opdracht Zijn wil uit te voeren, maar ook om het te bestuderen, analyseren en er over te debatteren. Denken en voelen zijn ook een Goddelijk gebod. Dit is de echte betekenis van “Dit is de chok van de Tora”.

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

Feitelijk gaat het bovenstaande om geloof en rede, de beide menselijke eigenschappen waarmee we God ervaren. “Ik ben de Eeuwige Uw God” – het eerste gebod. Dit betekent een gebod om in God te geloven en een gebod om God te erkennen. Waarom heeft God dit gebod gegeven? Omdat God de meest complete en de meest perfecte vorm van bestaan is.

Via geloof komen we met de essentie van God in contact. Dit geloof moet zuiver en krachtig zijn. Het moet de rede samensmelten en in ons leven geïntegreerd worden. Met de rede kunnen we de essentie van God uitdrukking geven. Door het gebruik van de rede wordt het geloof een permanent deel van ons leven. Geloof komt tot uitdrukking in handelen: God dienen. Geloven betekent ook vertrouwen hebben dat wat God verricht ALTIJD goed en juist is. We mogen hierbij twijfelen – het gaat niet om het blinde geloof van onwetendheid maar om het onvoorwaardelijke geloof in de Absolute Waarheid.

Geloof en rede zijn geen tegengestelde polen. Rede leidt tot geloof en geloof leidt tot rede.
  • Rede doet ons inzien dat de menselijke kennis begrensd is. “De hoogste kennis is weten dat gij God niet kunt kennen”, zeggen de Joodse wijzen. Geloof benadert de waarheid die buiten onze kennis ligt. De rede helpt ons dus te geloven.
  • Geloof dwingt om de rede te gebruiken om het geloof in God in ons op te nemen. God heeft opdracht gegeven om Hem te leren kennen met ons verstand. Dit is een levenslange reis waarbij niet alleen onze rede optimaal benut wordt maar we ook inzien dat onze rede perkt is.

Geloof en reden zijn samen zeer dynamisch. Geloof kan ons brengen naar hoogten die zelfs voor de meest intelligente geest onbereikbaar is. We moeten VOELEN dat we God in ons leven ervaren. Dit proces moet gevoed worden door Torastudie. En hierbij komen we bij de mitswot die we intellectueel onderzoeken en met gevoel naleven. Het kan niet alleen op basis van geloof. Anderzijds geeft geloof een diepere dimensie dan het verstand alleen. Omdat God buiten alle definities en beperkingen staat kan dit alleen via geloof bereikt worden.

Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Waar verwijst chok naar?
  2. Wat is een supra-rationele verordening?
  3. Noem een voorbeeld van een chok.
  4. Wat is de letterlijke betekenis van chok?
  5. Wat ging aan de Geschreven Tora vooraf?
  6. Wat is het verschil tussen de Gegraveerde Tora en de Geschreven Tora?
  7. Waarom wordt de hele Tora als chok beschouwd?
  8. Uit hoeveel dimensies bestaat een mitswa?
  9. Waarom leven we de mitswot niet alleen loyaal na?
  10. Wat wil God meer dan dat we alleen Zijn wil uitvoeren?
  11. Hoe ervaren we God?
  12. Waarom zijn geloof en rede geen tegengestelde polen?
  13. Wat is de hoogste kennis?

Lees verder

© 2013 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Joodse rituele spijsbereiding - reine en onreine dierenJoodse rituele spijsbereiding - reine en onreine dierenDe Tora maakt een onderscheid tussen 'reine' en 'onreine' dieren en geeft hierbij aan wat de kenmerken en eigenschappen…
Rationeel-Emotieve TherapieRationeel-Emotieve TherapieIedereen komt in zijn leven hindernissen tegen. De reactie hierop verschilt echter van mens tot mens. Deze reactie kan r…
Jodendom en voeding: insecten en ongedierte in de BijbelJodendom en voeding: insecten en ongedierte in de BijbelDe Tora verbiedt het eten van insecten. Het gaat niet alleen om het insect zelf maar ook de etenswaren die de ongedierte…
Joods medische ethiek: staken van artsen en verplegersJoods medische ethiek: staken van artsen en verplegersIn Nederland bestaat het stakingsrecht. Ook voor artsen is het wettelijk niet verboden te staken. Toch wordt volledig st…
Joods medische ethiek: menselijke waardigheidMenselijke waardigheid, in het Hebreeuws 'kevod haberijot', vormt de uitgangspositie van veel denken en handelen in de m…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tdjgordon / Pixabay
  • Reasoning the Stone – Yanki Tauber
  • Zinvol leven – Menachem Mendel Schneerson
  • What we believe - Rabbi Eliyahu Tauger

Reageer op het artikel "Torastudie 186: Supra-rationeel – Leviticus 26:3"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 11-12-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Torastudie
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!