InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Joodse Bijbel (de Schriftelijke en Mondelinge Tora)

Joodse Bijbel (de Schriftelijke en Mondelinge Tora)

Joodse Bijbel (de Schriftelijke en Mondelinge Tora) De Joodse Bijbelboeken bestaan uit de Schriftelijke en Mondelinge Tora. De Schriftelijke Tora komt overeen met de Bijbelboeken zoals bekend uit de Tenach: Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri, Deuteronomium, Jozua, Richteren, Samuël, Koningen, Jesaja, Jeremia, Ezechiël, de twaalf kleine profeten (Hosea, Joël, Amos, Obadja, Jona, Micha, Nahum, Habakkuk, Zefanja, Chagai, Zecharia, Maleachi), Psalmen, Spreuken, Job, Hooglied, Ruth, Klaagliederen, Prediker, Esther, Daniël, Ezra, Nehemia en Kronieken. De Mondelinge Tora bestaat uit de Misjna en de Talmoed.

De Schriftelijke Tora

De Choemasj (Pentateuch-Vijf Boeken van Mozes)

Mozes schreef al de Vijf Boeken van de Tora; zoals gedicteerd aan hem door God. De Tora vertelt over hoe God het universum schiep, hoe het menselijk ras tot stand kwam vanaf Adam en Eva, hoe onze vaders -Abraham, Izaäk en Jakob- leefden, en hoe het Joodse Volk een natie werd, gekozen door God om een 'koninkrijk van priesters en een heilige natie' te zijn door het ontvangen en naleven van de Tora.

Vijf boeken van Mozes (Tora)
  1. Genesis (Bereishit)
  2. Exodus (Shemot)
  3. Leviticus (Wajikra)
  4. Numeri (BaMidbar)
  5. Deuteronomium (Dvariem)

De 613 geboden

De Tora bestaat uit 613 geboden waarvan er 248 positief zijn (wat te doen) en 365 negatief zijn (wat niet te doen). De voorschriften en geboden beslaan elke fase van een Joods leven, zowel de plichten tegenover de naaste als de manier waarop God te dienen, om zo de hoogste morele standaards te verkrijgen.

Masora (traditie)

Aanvullend op de voorschriften, geboden en verboden geschreven in de Tora, onderwees God veel meer wetten, en veel verklaringen van de wetten geschreven in de Tora, die hij moest herinneren en mondeling doorgeven aan zijn opvolgers, die het weer aan de volgende generaties moesten doorgeven. Veel wetten en gewoonten zijn door ons traditioneel uitgevoerd, alsof ze feitelijk in de Tora waren opgeschreven.

De profeten (Nevi'iem)

  1. Jozua (Jehoshua)
  2. Richteren (Sjoftiem)
  3. Samuël (Shmuël)
  4. Koningen (Melachiem)
  5. Jesaja (Jeshajahoe)
  6. Jeremia (Jirmiyahoe)
  7. Ezechiël (Jechezkel)
  8. De twaalf kleine profeten (Trei Assar): (Hosea, Joël, Amos, Obadja, Jona, Micha, Nahum, Habakkuk, Zefanja, Chagai, Zecharia, Maleachi)

De heilige geschriften (Ketoeviem)

Al deze boeken zijn geschreven door één van onze profeten met Goddelijke inspiratie.
  1. Psalmen (Tehilliem)
  2. Spreuken (Mishlei)
  3. Job (Ijov)
  4. De vijf Megillot (Hooglied, Ruth, Klaagliederen, Prediker, Esther)
  5. Daniël (Doniël)
  6. Ezra en Nehemia
  7. Kronieken (Divrei HaJamim)

Er waren 42 profeten en 7 profetessen die van eeuwig belang waren. Andere profeten waren alleen belangrijk voor hun eigen tijd en staan niet in de Bijbel.

De Mondelinge Tora

De Mondelinge Wet is alles wat Mozes uit het hoofd geleerd heeft van God en mondeling heeft doorgegeven aan zijn opvolgers. Het bevat tevens gegevens van wijzen door de generaties heen en wetten en leerstellingen die uit de Toraverzen zijn gehaald (met een methode voorgeschreven door Mozes zoals God hem had geleerd).

Misjna

Oorspronkelijk werd de Mondelinge Tora dus mondeling doorgegeven. Maar vanwege moeilijke tijden en vervolgingen realiseerde Rabbi Juda de Prince dat Joden dit niet lang zouden kunnen volhouden. Daarom besloot hij tezamen met grote geleerden alles op te schrijven. Er werden zes secties gemaakt:
  1. Zaden (behandelt landbouw in Israël)
  2. Feestdag (met betrekking tot sjabbat en feestdagen)
  3. Vrouwen (huwelijks- en scheidingswetten)
  4. Schade (burgerlijk en strafrecht)
  5. Heilige Zaken (over offerwetten en Tempelritueel)
  6. Reiniging (persoonlijke en godsdienstige reiniging)

Elke sectie werd verder onderverdeeld in tractaten "Mesichtot," elk traktaat in hoofdstukken en elk hoofdstuk in Misjnot (sub-secties).

Talmoed (Gemara)

De Misjna was erg bondig zonder veel discussie en achtergrondinformatie. Later werden de 'Toseftot' en de 'Beraitot' toegevoegd. De grote geleerden, die leefden na de redactie en afronding van de Misjna, die de Misjna bestudeerden, onderzochten, bediscussieerden en interpreteerden, werden 'Amoraiem' (leraren) genoemd.

De Misjna werd bestudeerd in de grote Jesjivot in Israël en Babylonië. Alle discussies en interpretaties werden uiteindelijk opgeschreven en vormden de Talmoed (Gemara). Er kwamen twee Talmoeds: de Babylonische Talmoed en de Palestijnse (Jeruzalemse) Talmoed.

Genesis (Beresjiet)

In het Hebreeuws wordt in plaats van het woord Genesis, de term Beresjiet gebruikt. Bersjiet betekent 'in het begin'.

Aantal voorbeelden hoe verhalen uit Genesis geïnterpreteerd moeten worden

Het feit dat de mens werd geschapen als laatste kan ons een aantal dingen tegelijk leren:
  • Het leert ons dat de mens hét doel is van de schepping (het podium moest klaar gezet worden voor de ster arriveerde, Rashi).
  • Het maakt ons nederig (zelfs het kleinste insect was eerder dan de mens, Gemara Sanhedrin 38a).

De mens werd alleen geschapen (we stammen er allemaal vanaf). Dit leert ons het volgende:
  • Iemand die een ander doodt heeft de hele wereld gedood.
  • Niemand kan zeggen dat hij belangrijker is dan de ander vanwege zijn voorouders. Uiteindelijk stammen we af van één bron.
  • De grootheid van God. In dat ruw materiaal van de eerste mens, werd al het genetische materiaal gestopt om de immense variëteit te scheppen van het menselijk leven (Sanhedrin 37a).

Genesis is het boek over de manier waarop de wereld werd gebouwd; haar regels en doel; haar mensen

Genesis is veel meer dan een verhalenboek over de eerste moord, de eerste overstroming, de eerste georganiseerde revolutie tegen God, of de eerste generaties van het Joodse Volk. Die verhalen zijn er, maar dat is niet de kern waar het omdraait.

Dit is het boek over de manier waarop de wereld werd gebouwd; haar regels en doel; haar mensen, groot en klein. Dit, samen met de Tenach als geheel, is het boek over God zelf. Alles dat we ooit over God weten staat op deze pagina's. Maar het zou vele levens kosten om het allemaal te zien en te leren. Misschien is het belangrijkste doel wanneer we de Tenach leren het simplistische middelbare school verstand van deze grote mensen en gebeurtenissen te overstijgen en ze te onderzoeken door volwassen ogen.

Genesis op 'Bijbelverhaal' niveau

Genesis beschrijft de schepping, de vroege generaties (Abraham, Izaäk, Jakob en de geboorte van Jakobs 12 zonen en 1 dochter), en uiteindelijk de afdaling van deze kleine familie naar de spirituele leegheid van Egypte.

Genesis begint bij het begin dat het jaar 0 was volgens de Joodse kalender (het jaar 3760 voor de gewone jaartelling). Het boek eindigt met de dood van Jozef in het Joodse jaar 2309 (1451 voor de gewone jaartelling).

Vele verborgen passages in Genesis

Veel passages van de Tora werden op een manier geschreven dat veel meer verbergt dan dat het openbaart. Als je de simpele versie van het verhaal van Jakob die zijn broer Ezau ontmoet (Genesis 32), vergelijkt met het verhaal volgens de mondelinge traditie (zie het commentaar van Rashi), dan zie je twee erg verschillende benaderingen. Natuurlijk, er zijn geen verhalen of beschrijvingen in de vijf boeken (Choemasj) die niet waar zijn, maar wat de mondelinge Tora toevoegt is meer dan een extra detail. Het is een hele benadering, het is een drie-dimensionaal begrip. De Choemasj zonder de klassieke commentatoren (wier woorden gebaseerd zijn op de Talmoed en de Midrasjiem), is niet meer dan Bijbelverhalen. Zij lijken mooi...maar bij een tweede gedachte zijn ze niet erg logisch.

Voorbeelden van passages. Kijk of je enige logica kan vinden in waarom God wil dat we die passages lezen.
  • Genesis 15:8-17 (vraag: wat hebben de dieren en de zonsondergang en het vuur te maken met de conversatie?)
  • Exodus 4:24-26 (vraag: wat heeft alles hier met alles te maken?)
  • Deuteronomium 22:12 (vraag: waar verwijst deze passage naar?)

Waarom die geheimzinnigheid?

Waarom die geheimzinnigheid? Waarom kon God niet directer zijn? Als antwoord kan gezegd worden dat de Geschreven Tora een beetje 'mondeling' is, het heeft ook haar eigen sleutel nodig. Waarom? Zodat zelfs als een kopie van de Joodse Bijbel in handen komt van andere naties, zij niet echt zouden weten wat er speelt zonder het commentaar van de mondelinge wet. Met andere woorden, het is nog steeds het eigendom van het Volk dat aan de Berg Sinaï stond.

Exodus (Sjemot)

In het Hebreeuws wordt in plaats van Exodus het woord Sjemot gebruikt. Sjemot betekent 'namen'. Exodus kan in twee delen worden verdeeld:
  1. Opbouw van een Goddelijke natie
  2. Bouw van Tabernakel

Exodus: opbouw van een Goddelijke natie

Het is eerlijk te zeggen dat -het verslag van de Egyptische slavernij van de familie van Jakob; de Tien Plagen; de exodus uit Egypte; het rondzwerven door de woestijn; het geven van de Tora op de Berg Sinaï -allemaal ingrediënten waren voor de opbouw van een Joodse natie.

Net zoals vaak de identiteit van een persoon vaak gevormd wordt door tragedie -en vaak op een positieve manier- zo werd de natie van Jakob gevormd en volwassen gemaakt door hun verschrikkelijke ervaringen in Egypte. Het waren deze generaties die de nauwe, vertrouwde relatie die het volk met God zou genieten, aanscherpte...omdat er simpelweg niemand anders was op wie ze konden vertrouwen.

Het was in de leegheid dat God zei: "Ik ben de Here, uw God, die u uit het land Egypte, uit het diensthuis, geleid heb. Gij zult geen andere goden voor mijn aangezicht hebben." (Exodus 20:1-3)

God Zelf sprak tegen ons. Tegen ons allemaal. Dat is absoluut glashelder uit de woorden van de Bijbel. Er is geen dubbelzinnigheid in het lezen van dit. Of deze openbaring gebeurde en alles is het Woord van God, of het hele boek van start tot finish is een leugen.

Het waren deze jaren in de leegheid, een plaats waar geen mensen natuurlijk zouden kunnen hopen zo lang te overleven, dat de Joden op God vertrouwden. In deze jaren bouwden de Joden de grootste jesjiva in de geschiedenis van de wereld. Er was niets anders te doen in de woestijn dan de Tora te bestuderen die hun leraar Mozes hen had geleerd.

Dit is hoe een natie wordt gebouwd.

Exodus: bouw van Tabernakel

Wat is een Tabernakel? In een notendop, een plaats apart voor God in het midden van het Joodse kamp. De tijdelijke, draagbare versie gebouwd in de woestijn die de 'Misjkan' (Tabernakel) werd genoemd. In latere jaren bouwden de Joden in het Land Israël een permanente structuur de 'Beit Hamikdasj' (Tempel).

Het boek Sjemot eindigt op het moment van de bouw van de Tabernakel, in het jaar 2449 (1311 voor de gewone jaartelling.)

Leviticus (Wajikra)

In het Hebreeuws wordt in plaats van Leviticus de term Wajikra gebruikt. Dit betekent 'En Hij riep.' Van de 613 geboden in de Tora, staan er 246 in Leviticus.

Leviticus: mitswot voornamelijk gericht op de Tempeldienst

Talloze mitswot lijken erg vreemd omdat de meeste onmogelijk kunnen worden uitgevoerd in onze generatie. De mitswot zijn voornamelijk gericht op de Tempeldienst, de wetten handelen over Tzara'as, en het proces van purificatie van de spirituele onreinheid die zij achterlaten.

Waarom zoveel ruimte voor deze wetten in de Tora die relevant is voor elke generatie?

Voor een periode van 1400 jaren ten tijde van de Tabernakel en de Tempel, waren deze wetten essentieel. Daarnaast geeft de studie van deze wetten, vanwege de afwezigheid van de Tempel, een toegevoegde waarde. De studie ervan staat bijna in de plaats voor de uitvoering ervan.

Leviticus eindigt met een sterke waarschuwing aan het Joodse Volk om de geboden na te komen...anders.

Numeri (Bamidbar)

In het Hebreeuws wordt in plaats van Numeri de term Bamidbar gebruikt. Dit betekent 'in de woestijn.' Numeri begint met een gedetailleerde volkstelling onder de Joden. Er waren zo'n 600.000 Joodse mannen tussen de 20 en 60 jaar.

Numeri: rebellie

In dit boek komen nog 56 wetten aan de orde. Het boek Numeri is echter in één woord samen te vatten: rebellie. Voorbeelden:
  • Sommige mensen eisten vlees (hoofdstuk 11).
  • Tegen Gods wensen in, wanhoopten velen Israël binnen te gaan na het valse rapport van de spionnen (hoofdstuk 13 en 14).
  • Korach en zijn volgelingen rebelleerden tegen het leiderschap van Mozes (hoofdstuk 16).
  • Er waren die klaagden over het gebrek aan water (hoofdstuk 20).
  • Er was een groep die ontucht pleegde met de dochters van het volk Moab (hoofdstuk 25).

Wanneer we kijken naar de klachten van een volk van meer dan 600.000 man, dan zien we een nieuw perspectief. Denk ook aan de onderwerpen waarover men klaagde: gebrek aan water of vlees, angst om gedood te worden door een machtige Kanaänietische natie, etc. Iedereen zou klagen.

Maar de meerderheid van de Joden bleef trouw aan God. Een ander punt is dat de Joden erg kritisch waren ten aanzien van hun leiders. Men had de geschiedenis veel mooier op kunnen schrijven, maar deed dit niet. Joden leren nog steeds van hun falen en hun zonden. Geeft dit de Tora niet veel geloofwaardigheid?

Het boek Numeri eindigt in het jaar 2488 (1272 voor de gewone jaartelling).

Deuteronomium (Dvariem)

In het Hebreeuws wordt in plaats van Deuteronomium het woord Dvariem gebruikt. Dit betekent 'woorden.' Het is het laatste boek van de Choemasj. Het is het verslag van het laatste testament van onze leraar Mozes.

Deuteronomium: vast blijven houden aan de wet

Het boek begint in de laatste weken van het leven van Mozes, dat het veertigste jaar van de Joden in de woestijn was, net voor de binnenkomst in het land Israël. Mozes geeft een liefdevolle, maar soms felle afscheidsspeech. Mozes dringt er bij zijn volk op aan zich aan de geboden te blijven houden. De speech leert ons hoe makkelijk het is om van het goede pad af te dwalen, zelfs een pad gekozen en bevolen door God. In Deuteronomium 8:11 staat: "Neem u er voor in acht, dat gij de Here, uw God, niet vergeet door zijn geboden, zijn verordeningen en zijn inzettingen..."

Dit thema wordt steeds weer herhaald in Deuteronomium. Het toont ook de liefde die Mozes voor ons had en het respect en ontzag dat we voor hem hadden

Deuteronomium: Misjne Tora

Deuteronomium wordt ook wel Misjne Tora genoemd. Dit betekent letterlijk 'de herhaling van de Tora. Hoewel er 199 nieuwe mitswot worden genoemd, zijn er velen een herhaling van eerder genoemde wetten. De hele schenking van de Tora en Gods verklaring ons te houden aan de Tien geboden wordt hier ook herhaald (hoofdstuk 5). Het lijkt geen doel te hebben.

De waarheid is echter dat, volgens Joodse traditie, er geen extra woord, letter, of klinker in de hele Tenach is. Zelfs deze passages met niet meer dan een lijst namen bevatten vrachten vol informatie. Nader onderzoek van Deuteronomium (vooral met de klassieke commentatoren en de vele bronnen van de Mondelinge Tora), zullen gehele nieuwe dimensies aan de Mitswot geven waarvan we dachten dat we ze al kenden.

Tora blijft ongewijzigd en is moeilijk te bestuderen

Denk niet dat het makkelijk is de Tora te bestuderen. Het vereist lijden en hard werken. Zelfs voor doorgewinterde geleerden neemt het veel tijd in beslag alles te begrijpen en te ordenen. Maar als men hard werkt dat ziet men de betekenis.

We kunnen geen woorden toevoegen of wegnemen van de Tora. De Choemasj eindigt met de woorden dat de hele Tora in de context plaatst. "Er stond nergens een profeet in Israël op zoals Mozes die God van aangezicht tot aangezicht kende, al de tekenen en wonderen die God naar hem gezonden had en naar alle dienaren en naar het land."

Wie bracht de Tora naar ons? Mozes de profeet die dichter bij God was dan enig ander mens. Waarom kan de Tora niet veranderd worden? Omdat niemand het niveau van Mozes kan bereiken. Daarom zal een andere versie niet beter zijn. Waarom zouden we Mozes geloven? Vanwege al deze dingen, alle wonderen en tekenen. Hij deed ze, niet privé, maar voor de ogen van heel Israël! De hele natie zag het. En zij leerden aan hun kinderen wat ze gezien hadden...

Jozua (Jehoshua)

Het Boek Jozua gaat verder waar de Vijf boeken van Mozes (Choemasj) eindigen, en gaat verder tot de dood van Jozua in het jaar 2516 (1244 voor de gewone jaartelling). Het boek begint wanneer Jozua de leiders rol van Mozes overneemt. Zijn eerste missie was de Joden te hergroeperen na het verlies van Mozes, de grootste profeet in de geschiedenis, en het volk te leiden over de Rivier de Jordaan in het land Israël.

Hier begint de Joodse geschiedenis pas echt. De 40 jaar in de woestijn waren 40 jaar van intensieve Tora-studie, 40 jaar voorbereiding voor de veeleisende taak om te leven volgens de Tora in een uitdagend land.

Naast de terugkeer van de Joden, woonden een aantal andere naties in Israël in die tijd. Deze waren niet blij met de claim van de Joden. Het proces van omgaan met deze naties zou 500 jaar duren. Een groot deel van het Boek Jozua is gewijd aan het veroveren van het land, en het te verdelen onder de twaalf stammen.

De Joden, die tot nu toe slaaf waren geweest (en later 'woestijn' geleerden) moesten boeren en landeigenaren worden. Niet zomaar boeren en landeigenaren, maar boeren en landeigenaren met een hoog spiritueel niveau na 40 jaar studie. Jozua moest het volk helpen bij deze nieuwe uitdagingen. De ultieme taak van Jozua en de leiders die na hem zouden volgen was het grondwerk te leggen voor de eerste Joodse gemeenschap wier centrum de Tempel in Jeruzalem zou zijn.

Het verhaal van Jozua is het verhaal van de tweede stap van het Joodse volk in haar lange reis naar perfectie.

Richteren (Shoftiem)

De perioden van de Richteren (rechters) dateert van 2516 tot 2830. Het boek heeft twee parallelle sporen: het eerste spoor vertelt wat er met de natie gebeurt en het tweede spoor beschrijft elke generatie-leider (de rechters: Gideon, Simson, Debora, etc).

Er is een duidelijke regelmatige cyclus waarneembaar:
  1. De mensen vervallen in afgoderij.
  2. God wordt boos en geeft geen bescherming meer waardoor buren (zoals de Filistijnen of Midianieten) Israël aanvallen.
  3. De mensen schreeuwen om Gods hulp die een rechter stuurt om het volk terug te brengen naar de Goddelijke dienst en om de vijand uit het gebied te weren.

Dit patroon is in de hele Joodse geschiedenis (3500 jaar) waarneembaar. Het traditionele Jodendom gelooft dat de hand van God actief is in de zaken die de wereld aangaan en Hij maakt zich druk om de handelingen van de individuele mensen. Als we rechtvaardig zijn (door te te doen wat God wil), dan zal God ons er min of meer voor belonen. Het geluk van Israël hangt af van haar spirituele leven. Er zijn natuurlijk uitzonderingen, maar de regel gaat meestal op.

Wat was een rechter? De rechter was de grootste politieke, (vaak) religieuze, morele leider van zijn generatie. Het belangrijkste was dat de meesten schakels waren in de ketting van onze mondelinge traditie.

Samuël (Shmuel)

Er bestaan twee boeken Samuël. Dit onderscheid is echter door christenen gemaakt en komt niet in de Joodse Bijbel voor.

Waar gaat het boek over? Het boek handelt over de geschiedenis van de stichting van het Koninkrijk Israël waarin Samuël het instrument was. Tot Samuël kende de Joden geen koningen. Er waren alleen rechters. De Joden wilden echter een koning zoals alle naties die hen zou leiden in de strijd.

God wilde ook dat de Joden een koning kregen, maar alleen als ze er klaar voor waren. De Joden mochten niet worden zoals alle ander naties. Ze moesten een natie van God zijn.

Toch gaf God aan Samuël de instructie om een ware grote koning te zalven: Saul. Koning Saul kreeg de opdracht om de natie van Amalek te verslaan -een noodzakelijke voorbereiding voor de bouw van Jeruzalem en de Tempel. Saul, uit medemenselijkheid, liet de koning van Amalek in leven en ving het kleinvee (I Samuël vers 15). Deze fout kostte Saul zijn koningschap en uiteindelijk zijn leven (zelfmoord). Er is tijd voor gevoeligheid en genade...maar niet wanneer God hem vertelt anders te doen.

God koos een andere opvolger: David. deze kwam van de stam Juda. Koning David maakte Jeruzalem tot de hoofdstad van Israël en legde het grondwerk voor de Tempel. De zoon van David, Koning Salomo, zou de Tempel bouwen in een tijd van vrede en welvaart. Hun nakomelingen zouden heersen (over ten minste een deel) van het Volk Israël tot de vernietiging van de Eerste Tempel. Deze periode besloeg bijna 500 jaar.

De balans van het Boek Samuël is het verhaal van Koning David, zijn relatie met zijn schoonvader Saul, zijn strijd met de vijanden van Israël en met wat leden van zijn eigen familie. Het boek begint met de geboorte van Samuël in 2832 (928 voor de gewone jaartelling) en eindigt kort voor de dood van Koning David in 2924 (836 voor de gewone jaartelling).

Koningen (Melachiem)

Vanaf het begin van Davids koningschap in 2884 (876 voor de gewone jaartelling) tot de vernietiging van de Eerste Tempel en de dood van de laatste koning van Jehoeda (Juda) in 3338 (422 voor de gewone jaartelling) waren er 21 koningen in Jeruzalem. Elk van de noordelijke koningen (Israël) waren afgodendienaars en een groot deel van de bevolking van de noordelijke tien stammen volgden het voorbeeld van hun leiders. Bijna de helft van de koningen van Juda waren afgodendienaars (Achaz, Menashe, Amon, etc.). De rest diende God wel trouw.

De koning was verantwoordelijk voor het religieuze leven van zijn volk. Wanneer een koning slecht was volgden de meeste mensen zijn voorbeeld. Wanneer de koning goed was volgden de mensen zijn voorbeeld. Daarin lag het gevaar van de monarchie. Want alles rustte op de schouder van één man. Onder de richteren was er meer individuele vrijheid.

Het Boek Koningen spant de jaren van grootste periode tot de tragedie die een eind aan het Jodendom leek te brengen. De 40 jaren van koning Salomo waren het hoogtepunt met vrede en welvaart. De bevolking diende God in de Tempel. Maar vanaf de zoon van Salomo, Rehabeam, ging het bergafwaarts met Israël. Rehabeam koos er voor onduidelijke redenen voor om zijn bevolking te onderdrukken. De tien noordelijke stammen rebelleerden tegen Rehabeam en vormden een nieuw land onder Jerobeam ben Nebat. Het tien stammen rijk verviel in afgoderij vanwaar zij nooit herstelden. Na 250 jaar gingen de tien stammen in ballingschap en kwamen terecht in Assyrië.

Wat maakte Rehabeam om zo stom te handelen? Hij handelde niet anders dan de Farao die er voor koos om een zelfmoord oorlog te voeren tegen de Almachtige God. "De harten van de koningen zijn in de hand van God." Er zijn tijden dat God Zelf intervenieert in de geschiedenis, soms ten koste van de vrije wil van de mens. Dit was één van de perioden. Hoe weten we dit? Lees I Koningen 12 vers 15: "Dus luisterde de koning niet naar het volk, want het was een beschikking van 's Heren wege, om het woord waar te maken, dat de Here door de dienst van de Siloniet Ahia, tot Jerobeham, de zoon van Nebat, gesproken had."

Het was deze realiteit -een realiteit van twee tegengestelde Joodse naties- die de setting was voor de rest van het Boek Koningen. Het Noordelijke Koninkrijk volgde de afgodendienst. En hoe werd het Zuidelijke Koninkrijk geleid? Dat hing er vanaf wie er aan de macht was. Het was de morele houding van een bepaalde koning die de morele houding van de hele natie bepaalde. Profeten als Jesaja en Jeremia waarschuwden vele malen voor de vernietiging van het koninkrijk. Maar er werd niet naar geluisterd. Ze werden soms vervolgd of gedood. Toen de natie de wetten van God niet meer volgde, werd het uiteindelijk vernietigd. Hier werd de natie al in Deuteronomium 8 voor gewaarschuwd.

Het Boek Koningen eindigt met de grootste tragedies, de vernietiging van de heilige Tempel en de ballingschap in de handen van Nebukadnezar, de Babylonische koning.

Jesaja (Jeshajahoe)

Het Boek Jesaja is het verslag van de profetie gegeven aan Jesaja door God. Jesaja ontving en gaf waarschijnlijk meer profetieën door dan hier worden opgeschreven. Er waren zelfs meer profeten in de jaren van de Eerste Tempel dan die worden genoemd in de Tenach. Degenen die zijn neergeschreven in de Bijbel zijn visioenen die relevant zijn voor de Joden van alle generaties. De poëzie is zo mooi als andere poëzie in de literatuur -maar dat is niet het belangrijke punt.

De rol van Jesaja was de waarschuwingen van God aan Zijn natie door te geven...het geweten van het Joodse volk. Zijn boodschap was ook één van troost -er is vreugde en hoop op de toekomstige perfecte wereld van de Messiaanse periode.

Jesaja's onmiddellijke politieke zorg was de leefbaarheid van de Joodse Staat. De Joodse claim op Israël en het recht van staatsvorming wordt alleen gebaseerd op het nakomen van Gods geboden. Veel Joden waren niet zoals ze moesten zijn en God wilde ons waarschuwen voor de nationale vernietiging die over ons zou komen als dingen niet zouden verbeteren.

Jesaja waarschuwde voor de vernietiging van Jeruzalem en haar Tempel en de ballingschap van de Joden van het koninkrijk Juda. Het was moeilijk voor de mensen te slikken wat de profeet zei. Hoe kon de heilige stad Jeruzalem worden vernietigd? Hoe konden wij, de Joden die loyaal bleven, ooit in ballingschap geraken?

De profeet antwoordde op deze vragen zonder aarzeling:
God heeft erg hoge verwachtingen van ons, en we komen die niet na. Onze stad kan vernietigd worden en we kunnen in ballingschap geraken. Bedreigd door de voorspellingen van de profeet, vermoordde Menashe de koning van Juda Jesaja -zijn eigen grootvader. Maar de woorden van Jesaja leven tot op de dag van vandaag voort en zijn even relevant.

Jeremia (Jirmijahoe)

Het was Jeremia's lot in het leven door de eeuwen bekend te staan als de 'doemprofeet', want hij was Gods belangrijkste spreker in de generatie van de vernietiging van de Eerste Tempel van Jeruzalem. Maar er valt veel meer te vertellen over deze profeet.

Jeremia was degene die zijn leven riskeerde om bij de Joodse koning te pleiten zijn levenswijze te wijzigen...voor het te laat zou zijn. Hij werd hiervoor in de gevangenis gegooid zonder voedsel of hoop op bevrijding. Hij was degene die het Boek de Klaagliederen schreef waarin hij de terreur van vernietiging voorspelde. En hij was degene die, na bevrijd te zijn door de koning van Babylonië, die de moed had te vertellen dat er een eind aan de natie zou komen. Hij was ook de man die de ballingen vergezelde naar Babylonië...en die hun kettingen over zijn schouder plaatste.

We krijgen een beeld van een man die zich totaal toewijdde aan zijn volk, bezorgd om wat het beste voor de mensen was. Er zijn tijden dat God bepaalt dat er harde maatregelen nodig zijn om ons op het rechte pad terug te krijgen, en er zijn tijden dat we troost nodig hebben. Jeremia was er voor ons in beide tijden -zonder na te denken over zijn eigen veiligheid of eer.

Jeremia - het symbool van een man groot genoeg om een grote natie te leiden.

Ezechiël (Jechezkel)

Van alle profeten is het visioen van Ezechiël één van de meest relevante voor alle toekomstige generaties. Net als Jeremia begon hij zijn carrière voor de vernietiging van de Eerste Tempel en werd geïnstrueerd door God om de aandacht van de Joden (vooral van degenen die al in Babylonië waren) te brengen op de komende tragedie.

Het is de toegankelijkheid van zijn zoeken in de verre toekomst dat het meest kenmerkend is in de profetie van Ezechiël. Het boek begint met een adembenemende visioen van Gods strijdwagen. Terwijl er een paar kostbare details van dit beeld zijn die ieder mens mogelijk zou kunnen begrijpen, is de gedachte dat een 'mensenzoon' steeg naar het niveau van perfectie waar hij zo'n dicht contact had met zijn Schepper op zichzelf sober. Ezechiël geeft ons ook het beste beeld van de architectuur en constructie van de Derde Tempel (die gebouwd wordt in de tijd van de Masjiach), en van het toekomstige ontwerp van het Land Israël. Het is interessant dat de bouwers van de Tweede Tempel het Boek Ezechiël gebruikt hebben als blauwdruk.

Om zijn boodschap te communiceren, wilde God Ezechiël fysieke tekenen en gebaren als symbolen gebruiken (zie bijvoorbeeld hoofdstuk 5). Zijn profetie was erg visueel. Hij wilde dat daarmee onze harten werden getroffen en onze handelingen zouden verbeteren.

Hosea

Hosea gaf zijn profetie aan de Joden van Israël in de afnemende jaren van de Eerste Tempel periode. Zijn boodschap was een waarschuwing aan de Joden dat hun afnemende moraliteit vernietiging en ballingschap zou brengen. Door de ogen van de profeet zien we een visie van de komende vernietiging en ballingschap, de herbouw van de Tempel 70 jaar later, en uiteindelijk de vernietiging door de Romeinen. We worden ook getoond dat zelfs in ballingschap God nog steeds bij Zijn volk is.

Joël

De visie van Joël bevat goed en slecht nieuws. Hij hint naar de vier koninkrijken onder wier wrede heerschappij de Joden zouden leven: Babylonië, Perzië, Griekenland en de Romeinen. Het toekomstige pad van onze natie zou inderdaad moeilijk zijn -veronderstellend dat zij niet correct Gods bevelen opvolgden. Joël is ook beroemd voor zijn beschrijving van de uiteindelijke inzameling van de ballingen in de tijd van de uiteindelijke verlossing.

Amos

Amos richt een groot deel van zijn eeuwige profetie aan de Tien Stammen (die spoedig verloren zouden gaan van ons volk als gevolg van hun handelingen). Naast de belangrijke waarschuwingen aan zowel het Noordelijke Koninkrijk als het Zuidelijk Koninkrijk, wijst Amos erop dat de Joden een belangrijke missie hebben in deze wereld. De Joden wordt ook grote kracht gegeven om deze missie te vervullen. Als zij hun karwei niet doen, zal hun straf groter zijn dan voor anderen: "The bigger they are the harder they fall."

Obadja

Obadja is bekend om (naast het schuilhouden en steunen van 100 profeten tijdens de verschrikkelijke dagen van Koning Achab), om zijn profetie die niet specifiek tot Joden is gericht, maar tot de buurnatie Edom. Zij zijn ook, volgens Obadja, voorbestemd beoordeeld te worden voor hun handelingen. Onze rabbijnen associëren het Romeinse Rijk (het christendom) en hun intellectuele erfgenamen met Edom.

Jona

Jona is waarschijnlijk de beroemdste van de twaalf profeten omdat zijn boek wordt gelezen in de synagoge 's middags tijdens Jom Kippoer (Grote Verzoendag). Jona kreeg het bevel van God naar Nineve te gaan en de niet-Joden te overtuigen terug te keren op het goede pad. Jona was bang dat het volk van Ninive zou luisteren naar zijn berisping en zichzelf zouden verbeteren, daarmee de Joden (die niet naar de profeten luisterden) in een kwaad daglicht zou stellen. Daarom trachtte hij zijn missie te vermijden, zelfs ten koste van zijn leven.

Hij vluchtte in de tegenovergestelde richting aan boord van een commerciële boot, kwam in een zware storm terecht en liet zichzelf overboord gooien om de bemanning te redden. Eenmaal overboord werd hij ingeslikt door een vis. Uiteindelijk, na het betonen van berouw (tesjoeva), vond hij zichzelf veilig droog aan land. Hij realiseerde zich dat hij de wil van God niet kon ontvluchten en reisde naar Ninive en sprak met de mensen. Ze veranderden inderdaad hun gedrag.

Micha

Micha waarschuwde de Joden voor het niet nakomen van de wetten. Veel van het boek is gewijd aan de wonderen van de Derde Tempel die gebouwd wordt in de tijd van de verlossing. Het meest belanghebbende in dit boek is de duidelijke voorspelling dat ondanks de ballingschap God ons nooit totaal heeft uitgeroeid.

Nahum

In het boek Nahum (over de profeet Nahum uit Elkos) vinden we een 'tenietdoen' van de profetie van Jona: dezelfde stad (Nineve) dat berouw had getoond door de woorden van berisping van Jona zal spoedig worden vernietigd. Waarom? Omdat het het rijk werd, onder het leiderschap van hun koning Sancheriv, dat het meeste van de bekende wereld inslikte en uiteen doet vallen, inclusief de noordelijke stammen van Israël.

Zoals we gezien hebben in de woorden van zoveel andere profeten, kwam er veelvuldig een vraag op: "als de tien noordelijke stammen het noodlot verdiende dat zij ontvingen door Snacheriv, waarom zou Sancheriv worden gestraft voor het doen van Gods wil?

Habakuk

Habakuk, net zoals Nahum, werd gezonden om te spreken over het einde van een vijand van de Joden, deze keer Nebukadnezar, de Babylonische koning. Tegen het geweld en uitbuiting door de Babyloniërs komt Habakuk in opstand. Tegelijkertijd worstelt hij met de vraag hoe God dit lijden van onschuldigen kan toelaten. Hij komt tot de overtuiging dat God op zijn tijd zal ingrijpen.

Ook hier worden we verteld over de herbouw van Jeruzalem en de Tempel na 70 jaar...Dit zal nog niet de laatste verlossing zijn.

Zefanja

Opmerkelijk in de profetie van Zefabja is de beschrijving van de lengte en diepte van de komende ballingschap (als gevolg van het feit dat het volk Juda afgoden dient), en van de verlossing die zal volgen dat algemeen geloof zal brengen in de Ene Ware God.

Haggaï, Zacharia en Maleachi

De laatste drie boeken van de twaalf profeten zijn Hagaï, Zacharia en Maleachi. Zij waren profeten die leefden aan het eind van de eeuw van profetie (na hun dood waren er geen profeten meer. Er zijn sommige mensen geweest met goddelijk inspiratie, maar niemand was op het niveau van een profeet). Alle drie spraken tegen de Joden gedurende en onmiddellijk na de bouw van de Tweede Tempel, en voorzagen de gebeurtenissen van de tweede gemenebest.

Haggaï, bijvoorbeeld, drong er bij de mensen op aan grotere inspanning te stoppen in de constructie van de stad, nederzettingen en de Tempel, ondanks de moeilijkheden. Zacharia bediscussieerde specifieke zonden die aanwezig waren in zijn generatie en beschrijft het verhaal van Chanoeka (dat 200 jaar vanaf nu zou plaatsvinden).

Psalmen (Tehiliem)

De Psalmen zijn 150 gedichten waarin wordt geprezen, gesmeekt, of intense angst en liefde voor God wordt getoond. De Psalmen beschrijven in plechtig Hebreeuws echte, grote, mensen die hun echte leven leven. Deze grote mensen worden beschreven als groeiend, lerend, en begrijpend met een wereld onder de heerschappij van een perfecte en alwetende God.

Sommige vragen die aan de orde komen in de Psalmen

  • Hoe hersteld men van een spirituele neergang?
  • Hoe moeten we reageren op de aanvallen op onze vijanden?
  • Waar verlaat persoonlijk initiatief en neemt geloof over?
  • Hoe traint men zichzelf te waarderen hoeveel men God verschuldigd is...en hoe dankt men Hem op de juiste manier?

Wie schreef de Psalmen?

De Psalmen zijn gedeeltelijk door Koning David geschreven. Maar er zijn ook bijdragen van Adam en Mozes, volgens de rabbijnen (zie Talmoed Bavli, Bava Basra 14b)

Wie was koning David?

Het populaire beeld van David als strijder en lover is niet geheel correct. Onze rabbijnen vertellen dat David de grootste Tora-geleerde uit zijn tijd was. Aan hem werden de moeilijkste juridische kwesties gebracht. De koning sliep weinig en genoot weinig van fysieke plezier. Elke nacht stond hij op om tot God te bidden en te studeren. Wanneer hij nodig was in de rechtbank ging hij eerst naar de hal voor Tora studie. Hij moest het Joodse Volk leiden naar de spirituele hoogte van Goddelijke dienst. Eén van de afstammelingen zal de Messias zijn.

Joden hechten veel aan de Psalmen

Eeuwenlang hebben Joden Psalmen gelezen om hun gevoelens te uiten, zowel in tijden van verdriet als geluk. De Psalmen kunnen onze harten openen.

Spreuken (Mishlei)

Spreuken was het tweede van de drie boeken geschreven door Koning Salomo, de zoon van David. In zijn jeugd schreef hij het Hooglied; in zijn volwassen jaren Spreuken; en in zijn laatste jaren Prediker.

Het is niet goed om het boek oppervlakkig te lezen. Dit geldt trouwens voor de hele Bijbel. De boeken in de Bijbel zijn geschreven om betekenis te hebben voor vele soorten mensen in vele generaties. Daarom is de betekenis vaak niet eendimensionaal.

Spreuken is geschreven door de wijste mens, zoals God Salomo noemt. Net zomin als het makkelijk is om werk van Albert Einstein te lezen, is het makkelijk om Salomo te lezen en te begrijpen. Spreuken is een soort cursus in gezond verstand. Er kan veel geleerd worden over de menselijke geest door te denken hoe twee bijzondere ideeën naast elkaar worden geplaatst; waarom dit vers net zo zou zijn geweest als de laatste...behalve dan dat onbeduidend verschil en wat de woorden feitelijke betekenen. Men kan leren hoe een beslissing te nemen tussen twee keuzes, hoe gebruik te maken van ervaring om herhaling van fouten te voorkomen en van waar weg te blijven terwijl een doel wordt nagejaagd (vooral het doel van de Tora naleving).

Joodse wijzen, zoals de Vilna Gaon en de Malbim, hebben commentaar geleverd bij de Spreuken.

Job (Iyov)

Job wordt beschouwd als één van de moeilijkste boeken in de Tenach. Daar zijn twee redenen voor:
  1. Het is ongelooflijk complex en onduidelijk Hebreeuws waardoor er vele vertalingen en betekenissen zijn.
  2. Het complexe en tere aard van het onderwerp.

Om het boek goed te kunnen begrijpen, moet er veel tijd in gestoken worden. Het verhaal is feitelijk erg simpel: het is een conversatie tussen God en één van zijn loyale engelen (Satan). Satan beweert dat Job niet zo'n grote dienaar is en dat hij God alleen dient omdat hij rijk is en alles goed verloopt. God geeft Satan de gelegenheid om Job uit te testen; Satan mag alles doen, behalve Job doden. Spoedig verliest Job zijn rijkdom, zijn zeven zonen sterven en Job krijgt een pijnlijke ziekte.

Dat is het basisverhaal (de eerste twee hoofdstukken). De volgende 38 hoofdstukken geven Jobs antwoord op wat er gebeurt, zijn conversatie met vrienden. Uiteindelijk geeft God antwoord op de belangrijkste vraag: Hoe kan zoiets gebeuren bij een rechtvaardig persoon? Heeft God de controle over de wereld verloren? Jobs vrienden suggereren dat Job misschien toch niet zo rechtschapen is als hij denkt. Misschien heeft hij toch nog gezondigd. Volgens Rabbi Mosje ben Nachman is dit antwoord genoeg voor de wereld. Maar volgens Maimonides was Job vrij van zonde. God antwoordt dan ook dat Hij God is en Job een klein eindig mens die niet weet hoe God de wereld leidt. Alles wat God doet is rechtvaardig, zelfs al ziet de mens het niet.

Hooglied (Shir HaShirim)

Hooglied is verschillend van de andere boeken in de Tenach (Bijbel). De Joodse wijzen noemen de andere boeken "Kodesj" (heilig) en het Hooglied "Kodesj Kodasjiem" (heilige der heiligen). Wat is het verschil tussen dit boek en de rest van de Bijbel? De andere boeken hebben, ondanks hun oneindige diepte van betekenis, een simpele, oppervlakkige verklaring. Hooglied, heeft geen simpele betekenis. Het is allemaal verborgen.

Wanneer je het boek leest zou je denken dat dit een liefdesverhaal is. Maar dat is niet de betekenis. Waarom zou Salomo zo'n werelds boek hebben geschreven? Waarom heeft God dit boek bij de andere Heilige Boeken geplaatst?

Hooglied heeft vele betekenis niveaus, maar het is betrouwbaar te zeggen dat het gehele thema is de relatie tussen God en Zijn Uitverkoren Volk, de Joden. De tekst kan alleen goed begrepen worden met behulp van de Joodse commentatoren. Het is de gewoonte om het Hooglied te lezen in de Synagoge op Sjabbat gedurende de tussendagen van Pesach.

Ruth (Roet)

Ruth is het verhaal van Naomi, een Joodse vrouw die twee niet-Joodse schoondochters krijgt. Wanneer haar twee zonen sterven wil Naomi terugkeren naar Israël. Haar Moabitische schoondochters willen met haar mee gaan naar Israël en zich bekeren tot het Jodendom. Naomi wil dit liever niet, maar Ruth dringt erop aan. Vanwege moeilijke economische omstandigheden moet Ruth leven van het graan dat achterblijft bij de oogst van de rijkere Joodse boeren. Ze komt in aanraking met de Richter Boaz en trouwt met hem. In het laatste hoofdstuk staat dat Koning David afstamt van het paar. Het Boek Ruth geeft dus informatie over de achtergrond van David. Het is de gewoonte het Boek Ruth te lezen op de tweede ochtend van het Sjawoeot feest.

Klaagliederen (Eichah)

Klaagliederen is geschreven door de profeet Jeremia. Het beschrijft zowel de vernietiging van de Tempel in Jeruzalem als de ballingschap van het Joodse Volk. Het boek werd vóór de vernietiging van de Tempel geschreven als profetische waarschuwing. Nu is het een boek ter herinnering. Het is de gewoonte Klaagliederen te lezen in de synagogen op de vastendag Tish Be'Av, de herinneringsdag van de vernietiging van zowel de Eerste Tempel 9422 voor de gewone jaartelling) als de Tweede Tempel (68 vóór de gewone jaartelling. Het boek vertelt de pijn en wanhoop van de natie vanwege het verlies van de Heilige Tempel en het Heilige land.

Prediker (Kohelet)

Prediker is het derde en laatste boek geschreven door Salomo. Het is een nogal cynisch boek over gekke dingen die mensen doen om 'succes' te vergaren. Het boek lijkt een allegaartje. Maar bij nadere bestudering vallen drie dingen op die terugkomen in de Joodse filosofie:
  • De relatie tussen lot en vrije wil
  • Voorzieningheid en inspanning
  • Beloning en straf

Prediker toont ons het Joodse pad om in vrede te leven met elk van deze concepten. Salomo wijst erop dat materieel succes vergankelijk is en dat gekozen moet worden voor de studie van de Tora en het naleven van Gods geboden. Het is de gewoonte Prediker te lezen op Sjabbat gedurende de tussendagen van Soekot.

Esther

Het boek Esther gaat over het verhaal van de Joodse Poeriem. Haman, de premier van het Perzische rijk van koning Achashverosh, wilde het Joodse Volk uitroeien. Drie dingen gebeurden voordat Haman zijn plan kon uitvoeren:
  1. De koning vermoordde zijn vrouw Vashti, in een dronken bui. Hij trouwde daarna Esther zonder dat hij wist dat ze Joodse was.
  2. De oom van Esther, Mordechai, kwam achter het plan van Haman en handelde er tegen.
  3. Mordechai kwam ook achter plannen om de koning te doden en redde daarmee de koning.

Zo kon Hamans plan niet worden uitgevoerd. Maar dit is niet de essentie van het boek. Het gaat om de onzichtbare hand van God. Gods directe controle van de geschiedenis van de mensheid. God had Haman al in zijn wieg kunnen doden. Maar God wilde dat de Joden zich zorgen maakten zodat ze de hand van God zouden ervaren. Mordechai en Esther leidden het Joodse Volk in Tesjoeva (berouw) tot God.

Daniël

Daniël was één van de meest belovende jonge leiders van Israël. Hij werd naar Babylonië genoemen om de koning daar te dienen. Ondanks de atmosfeer van afgoderij bleef Daniël God dienen. Zijn relatie met God was duidelijk in meerdere opzichten. Daniël was in staat de droom van Nebukadnezar te verklaren. Een droom dat een visie van de toekomst van de wereld bevat tot aan het eind der tijden. Hij was ook in staat het 'handschrift op de muur' te interpreteren, dat verscheen voor koning Belsazar. Ook had hij zelf visioenen waarvan vele over de eindtijd (en de komst van de Messias).

Alle geheimen van de geschiedenis en de toekomst van de wereld staan beschreven in het Boek Daniël. Maar niet iedereen ziet die geheimen. Het is geschreven in moeilijk Aramees en we hebben de commentaren nodig van de Joodse wijzen om te begrijpen waar het precies overgaat.

Ezra en Nehemia (Nechemia)

Oorspronkelijk bestonden deze twee boeken samen onder de titel Nehemia, omdat het meeste door de profeet Nehemia werd beschreven. Het werd volgens de Talmoed Bavli (Sanhedrin 93b) gescheiden omdat Nehemia wat kleine fouten in de beoordeling maakte. Beide boeken zijn verslagen van de terugkeer van vele Joden uit de ballingschap in Babylonië en de herbouw van hun Tempel. Ook wordt verteld over de vele horden die moeten worden genomen. Zo vonden veel gemengde huwelijken plaats. Toen Ezra daar tegen optrad werkten de Samaritanen de Joden tegen in de opbouw van hun Tempel. Uiteindelijk kwam de Tempel toch klaar en bleef deze 420 jaar bestaan.

Kronieken (Divrei Hayomim)

Kronieken is misschien één van de meest misleidende boeken van de Tenach (Bijbel). De eerste bladzijde begint met namen. Dit boek kozen de rabbijnen als een voorbeeld van de ijsberg-achtige relatie tussen de Geschreven en de Mondelinge Tora (zei Pesachiem 62b). Terwijl dat wat aan de oppervlakte ligt (de geschreven passage zelf) lijkt te vertellen, het hele simpele verhaal, zou de uitleg dat de mondelinge Tora toevoegt oceaandiepten kunnen vullen.

Volgens de Joodse wijze Rashi is het doel van het hele boek, vanaf het begin tot het einde, het huis van Koning David te eren: zijn oorsprong, de natie die hij leidde en zijn beroep als koning. Het boek eindigt met een beschrijving van de vernietiging van de natie en de stad die David had gebouwd. In zeker opzicht ontmantelde het gedeeltelijk zijn levenswerk.

We weten natuurlijk dat de vernietiging van de Eerste Tempel niet het einde was van Davids verhaal -omdat we nog steeds wachten op onze verlossing door zijn nakomelingen. Kronieken, de grote eer van zijn koninkrijk, is een getuigenis van de grote rol die deze familie speelde en nog steeds speelt in het Jodendom.

Misjna (Mondelinge Tora)

Het boek dat bekend staat als de Misjna kan beschouwd worden als de hoeksteen van het Jodendom Haar 63 onderdelen (tractaten) verschaffen de achtergrond voor elk onderwerp van de Halacha (Joodse wet) gevonden in de Mondelinge Tora. Elke traktaat is een verzameling van ongeveer 50 tot 100 misjnajot. De 63 onderdelen zijn verdeeld in 6 Sedariem.

Zes Sedariem

De 63 onderdelen zijn verdeeld in 6 Sedariem:
  1. Zeraim - handelt voornamelijk met landbouwwetten die grotendeels alleen relevant zijn voor Israël.
  2. Moed - bespreekt de wetten van de Sjabbat en de feesten.
  3. Nashim - gaat over trouwen en gezinswet.
  4. Nezikin - gaat over het rechtssysteem.
  5. Kodshim - richt zich op de Tempel en de Goddelijke dienst daar omheen.
  6. Taharos - bespreekt de wetten van rituele reiniging.

Zeraim

Dit zijn de individuele traktaten:
  1. Berachot - het handelt over de wetten en filosofie van gebed en zegens, dat een centraal onderdeel uitmaakt van het leven van elke Jood.
  2. Peah - wetten die de Joodse boer verplichten delen van zijn oogst achter te laten voor de armen.
  3. Demai - de status van de opbrengst waarover het twijfelachtig is als correcte tienden zijn weggenomen.
  4. Kilayim - de wetten inzake verboden mengsels.
  5. Shviis - de wetten die bepalen dat Joodse boeren in Israël elk zevende jaar het land onbewerkt moeten laten.
  6. Troemos - wetten die bepalen dat delen van de opbrengst aan een priester moet worden gegeven.
  7. Ma'asros - wetten van de tienden die moeten worden gegeven aan een Levi.
  8. Ma'aser Sheni - wetten van de tweede tienden die alleen in Jeruzalem gegeten moeten worden.
  9. Challah - wetten dat een deel van het deeg gegeven moet worden aan een priester.
  10. Arla - het voorkomen van eten van de vruchten van een boom in de eerste drie jaar (en wat te doen met het fruit van het vierde jaar zodat ze kunnen worden gegeten).
  11. Bikoeriem - beschrijft het brengen van de eerste vruchten van de boer naar Jeruzalem (in de tijd van de Tempel).

Moed

Dit zijn de individuele traktaten:
  1. Sjabbat - de wetten van de Sjabbat.
  2. Eroevien - de gecompliceerde wetten betreffende het dragen buiten iemands huis op Sjabbat.
  3. Pesachiem - de wetten van de Pesach.
  4. Sjekaliem - de wetten betreffende de jaarlijkse bijdrage van iedere Jood aan de Tempel.
  5. Joma - de wetten van Jom Kippoer.
  6. Soekka - de wetten van Soekot.
  7. Beitza - de algemene wetten van de feesten (Jom Tov).
  8. Rosh Hasjana - de wetten van het Joodse nieuwjaar.
  9. Ta'aniet - de wetten inzake de vastdagen in de Joodse kalender.
  10. Megila - de wetten van de verschillende Mitswot rondom Poeriem.
  11. Moed Katan - de wetten van de tussendagen (Chol Hamoed) van zowel Soekot als Pesach.
  12. Chagiga - de wetten inzake het brengen van een dierlijk offer op elk van de pelgrims feesten.

Nashim

Dit zijn de individuele traktaten:
  1. Yevamot - de wetten inzake Levieten trouwerij.
  2. Kesoebot - de wetten van de huwelijkscontracten
  3. Nedariem - de wetten van geloften
  4. Nazir - de wetten van de Nazariet. Dit is een Jood die geen wijn drinkt, geen contact heeft met doden en geen haar laat knippen.
  5. Sotah - de wetten van de verdachte overspeelster.
  6. Gitten - scheidingswetten.
  7. Kiddoeshin - huwelijkswetten

Nezikin

Dit zijn de individuele traktaten:
  1. Bava Kama - burger wet (schade) en criminele wet (diefstal).
  2. Bava Metziah - zaken wet.
  3. Bava Basra - eigendom wet.
  4. Sanhedrin - het opzetten van het Joodse rechtssysteem en criminele wet.
  5. Makos - niet zware straffen (zweepslagen)
  6. Shevoeot - de wetten van geloften
  7. Edios - verschillende wetten
  8. Avoda Zara - wetten van afgodendienst
  9. Horiyot - de wetten die de Joodse heersende klasse besturen (hooggerechtshof, hoge priester, koning)
  10. Avot - de Ethiek van de Vaderen' - religieus advies

Kodshim

Dit zijn de individuele traktaten:
  1. Zevachim - de wetten inzake het brengen van dierlijke offers in de Tempel.
  2. Menachos - de wetten van maaltijd offers in de Tempel.
  3. Choelin - de wetten van rituele slachter (sjechita) en kasjroet.
  4. Bechorot - de wetten van het eerst geboren mannelijke kind (zowel dierlijk als menselijk).
  5. Erchin - de waarde van een onderpand aan de Tempel.
  6. Temoera - de (illegale) transfer van heiligheid van één potentiële dierlijk offer naar een ander.
  7. Krisot - het brengen van een zonde offer of andere offers voor meer serieuze zonden.
  8. Me'ila - het toevallig persoonlijk gebruik van Tempel eigendom.
  9. Tamied - de wetten van de dagelijkse dienst in de Tempel.
  10. Midot - een beschrijving van de Tweede Tempel in Jeruzalem.
  11. Kinim - de wetten van vogel offers in de Tempel.

Taharos

Dit zijn de individuele traktaten:
  1. Kaylim - handelt met de rituele reinheid van werktuigen.
  2. Ohalot - de wetten van rituele onreinheid dat veroorzaakt kan worden onder hetzelfde dak als het bezoedelde object.
  3. Negaim - de wetten van Tzara'as.
  4. Para - de rode koe wiens as wordt gebruikt om degene te reinigen die in contact heeft gestaan met dode lichamen.
  5. Taharot - de algemene wetten van onreinheid.
  6. Mikvaot - de wetten die het gebouw en het onderhoudt van rituele baden regelen.
  7. Nida - de wetten rondom de menstruele cyclus van de vrouw.
  8. Machshirim - de inleidende voorbereiding noodzakelijk voordat een object ritueel bevuild kan worden.
  9. Zavim - de wetten inzake verschillende lichamelijke handelingen
  10. Tavul Yom - de status van een onrein persoon die naar de mikve is geweest, maar nog steeds moet wachten voor invallen avond.
  11. Yediam - de speciale rol gespeeld door handen in de wetten van reinheid.
  12. Uktzim - de rol van van stammen en schillen in de rituele reinheid van opbrengst.

Talmoed (Gemara), Tosefta, Mechilta, Sifra, Sifré

De Talmoed is de gedrukte versie van zowel de Misjna als de Gemara. De Misjna is de erg korte toelichting op de wetten van de Mondelinge Tora. De Gemara is de verklaring die al de kloven opvult. Terwijl het aan de ene kant beknopt is, kent het lange discussies. Door dit te doen lijkt de oorspronkelijke vraag geheel vergeten te zijn totdat uiteindelijk de rook is opgetrokken en alles duidelijk wordt. In nauw verband met de Misjna staan Tosefta, Mechilta, Sifra en Sifré.

Amoraiem (rabbijnen van de Gemara)

Regel bij regel, woord bij woord onderzoeken de rabbijnen van de Gemara (Amoraiem) de Misjna en leggen de bedoelingen uit. Je vindt geen Amoraiem die de rabbijnen van de Misjna bekritiseren. Het doel van de Amora was uit te leggen, duidelijk te maken en vaak de tegenstellingen op te lossen tussen één Misjna en een ander om tot de correcte regel -Halacha- te komen.

Maar de Amoraiem hielden zich niet alleen bezig met de Halacha, want de Gemara is veel meer dan en droge wettekst boek. De Gemara is een levend portret van een levende natie. De Talmoed student wordt beloond met een goede kijk in de privé-levens van ongewoon grote mensen. We zien briljante geesten, hun pijn, hun strijd, hun relaties en zelfs hun grappen. We zien ook de gewone Joden van deze eeuwen, zijn zorgen, problemen en vaak wonderbaarlijke toewijding aan een Tora leven.

Gemara geeft een onschatbare les in hoe te leven als een Jood

Er is een doel in elk woord van de Gemara, elk verhaal en zelfs elke grap bevat een onschatbare lessen in hoe te leven als een Jood. De Gemara vertelt hoe elk aspect van onze levens (en niet alleen de Halacha), in dienst van God moet staan, Vragen komen aan de orde zoals:
  • Hoeveel geld moet een man spenderen aan prullaria voor zijn vrouw?
  • Hoe moet hij met slecht gehumeurde kinderen omgaan?
  • Welke winst moet hij behalen in zijn zaken?

Alles wordt in de Talmoed behandelt. Er zijn geen zaken die niet behandeld worden door de woorden van de Talmoed.

Talmoed is al meer dan 1500 jaar de focus van het Joodse leven

De studie van de Talmoed gebeurt al meer dan 2500 jaar. De intense poging die deze studie vraagt heeft de Joodse geest gevormd zowel van de Jood als zijn gemeenschap.

De Talmoed definieert en vormt het Jodendom en veel van onze vijanden weten dit. Eeuwenlang hebben christenen de Talmoed verafschuwd. Vele duizenden handgeschreven exemplaren van de Talmoed (en andere heilige Joodse boeken) werden verbrand. Vele van de grote bibliotheken van Europa (inclusief die van het Vaticaan) hebben unieke en waardevolle manuscripten van Talmoedisch commentaar...

Het feit dat er nog vele tienduizenden Joden leven die de Talmoed bestuderen en het feit dat er nog steeds kopieën zijn van de Talmoed kan worden gezien als een historisch wonder. En het feit dat de Joodse natie nog steeds bestaat en dat Gods Tora nog steeds wordt gepraktiseerd door zovele Joden is het directe resultaat van dit wonder.

Tosefta

Tosefta is een verzameling aanvullingen en verklaringen op de Misjna. Het is net als de Misjna onderverdeeld in traktaten. Er zijn 62 traktaten en 452 hoofdstukken. Het wordt in vrijwel alle Talmoededities achterin bijgedrukt als appendix op het compendium van Rabbi Jitschak Alfassi.

Mechilta

Is een verklaring op Exodus vanaf hoofdstuk 12. Het bevat zowel halachische als agadische gedeelten. Het is verdeeld in traktaten. Er zijn 9 traktaten en 77 hoofdstukken. De basis werd gelegd in de leerschool van Rabbi Jisjmaëel.

Sifra

Is een verklaring op Leviticus. Het wordt ook wel Tora Kohaniem genoemd, de leer der priesters. Het bevat hoofdzakelijk halachisch materiaal.

Sifré

Is een verklaring op Numeri vanaf hoofdstuk 5 en Deuteronomium. In Deuteronomium komt veel agadisch materiaal naar voren. In Numeri niet.

Lees verder

© 2013 - 2017 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Joodse wijsheden 14: De Mondelinge Tora als gids voor levenJoodse wijsheden 14: De Mondelinge Tora als gids voor levenDe meeste mensen zijn bekend met de Schriftelijke Tora (Bijbel). Maar de Joden kregen ook de Mondelinge Tora op de berg…
Wat is de Tora? - de Geschreven en Mondelinge ToraDe Tora is de as waar omheen het Jodendom draait. Als je wilt weten wat de Joodse benadering is inzake een bepaalde kwes…
Boekrecensie: De echte Tora - rabbijn mr. drs. R. EversrecensieBoekrecensie: De echte Tora - rabbijn mr. drs. R. Evers'De echte Tora, de geschiedenis van de Talmoed,' is een cultuurhistorisch boek over de Talmoed, de Mondelinge Leer. 'De…
Bijbel (Tenach) - Overlevering & MasoraBijbel (Tenach) - Overlevering & MasoraDe Tora is door Mozes via God ontvangen en is sindsdien overgeleverd. De overlevering geldt ook voor de overige Bijbelbo…
Wat is de Mondelinge Tora?Er zijn twee Tora's: de Geschreven en de Mondelinge. Volgens de Joodse traditie werden beiden aan Mozes gegeven op de Be…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Joodse Bijbel (de Schriftelijke en Mondelinge Tora)"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reactie

Vanbrabant Raymond, 20-03-2013 09:58 #1
Zeer leerrijk voor alle mensen die iets over de bron van onze Bijbel willen kennen en weten!

Infoteur: Etsel
Laatste update: 23-08-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Bijbelse geschiedenis/personen
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 1
Schrijf mee!