613 geboden Tora: tijden, kosher, zaken en werknemers

613 geboden Tora: tijden, kosher, zaken en werknemers In deze derde serie over de 613 mitswot die Joden na moeten leven aandacht voor de Shabbat, hoogtijdagen, kosjere wetten (kasjroet), zakelijke praktijken, werknemers, dienaren en slaven. Doel van het naleven van de mitswot is om het materiële geestelijk te verheffen om zo de wereld tot een woning voor God te maken. Het zijn dus niet zomaar wetten die te vergelijken zijn met bijvoorbeeld de wetgeving in Nederland. De mitswot worden in de Mondelinge Tora toegelicht.

613 geboden (mitzwot)

Van de 613 mitswot (verplichtingen) koos God er tien uit die speciale aandacht kregen. De Joden kregen de Tien Geboden rechtstreeks van God zonder tussenkomst van Mozes.

Geboden m.b.t. tijd en seizoenen 36 geboden

Deze geboden regelen alles wat met Shabbat en de hoogtijdagen te maken heeft.

  1. Dat de nieuwe maand plechtig als heilig wordt verklaard en de maanden en de jaren alleen door het Hooggerechtshof berekend zullen worden (Ex 12:2)
  2. Reis niet op Shabbat buiten de grenzen van iemands woonplaats (Ex 16:29)
  3. Heilig de Shabbat (Ex 20:8)
  4. Werk niet op Shabbat (Ex. 20:10)
  5. Rust op Shabbat (Ex. 23:12 en Ex. 34:21)
  6. Vier de hoogtijdagen (Pesach, Sjawoeot en Soekkot) (Ex. 23:14)
  7. Verheug de hoogtijdagen (Deut.16:14)
  8. Verschijn in het Heiligdom op de hoogtijdagen (Deut. 16:16)
  9. Verwijder de chameets op de vooravond van Pesach (Ex.12:15)
  10. Rust op de eerste dag van Pesach (Ex. 12:16 en Lev. 23:7)
  11. Werk niet op de eerste dag van Pesach (Ex. 12:16 en Lev. 23:6-7)
  12. Rust op de zevende dag van Pesach (Ex. 12:16 en Lev. 23:8)
  13. Werk niet op de zevende dag van Pesach (Ex. 12:16 en Lev. 23:8)
  14. Eet matse op de Sederavond (Ex. 12:18)
  15. Er mag geen chameets in het bezit zijn gedurende Pesach (Ex. 12:19)
  16. Eet geen voedsel dat chameets bevat op Pesach (Ex.12:20)
  17. Eet geen chameets op Pesach (Ex. 13:3)
  18. Er mag geen chameets zijn in het huis van de Israëliet gedurende Pesach (Ex. 13:7)
  19. Bespreek de Exodus uit Egypte op de Sederavond (Ex. 13:8)
  20. Eet geen chameets na de middag op de 14de Nissan (Deut. 16:3)
  21. Tel 49 dagen vanaf het begin van de Omer (Lev. 23:15)
  22. Rust op Sjawoeot (Lev. 23:21)
  23. Werk niet op Sjawoeot (Lev. 23:21)
  24. Rust op Rosh Hasjana (Lev. 23:24)
  25. Werk niet op Rosh Hasjana (Lev. 23:25)
  26. Luister naar het geluid van de sjofar op Rosh Hashana (Num. 29:1)
  27. Vast op Jom Kippoer (Lev. 23:27)
  28. Eet en drink niet op Jom Kippoer (Lev. 23:29)
  29. Werk niet op Jom Kippoer (Lev. 23:31)
  30. Rust op Jom Kippoer (Lev. 23:32)
  31. Rust op de eerste dag van Soekkot (Lev. 23:35)
  32. Werk niet op de eerste dag van Soekkot (Lev. 23:35)
  33. Rust op de achtste dag van Soekkot (Shemini Atzeret) (Lev. 23:36)
  34. Werk niet op de achtste dag van Soekkot (Shemini Atzeret) (Lev. 23:36)
  35. Neem tijdens Soekkot een palmtak en drie andere planten (Lev. 23:40)
  36. Woon in een Soekka (hut) gedurende zeven dagen van Soekkot (Lev. 23:42)

Geboden m.b.t. kosjere wetten (Kasjroet) 26 geboden

Dit betreft alle geboden die gaan over rein en onrein voedsel.

  1. Onderzoek de kenmerken van het vee (om te bepalen of ze rein of onrein is) (Lev. 11:2)
  2. Eet geen onreine dieren (Lev. 11:4)
  3. Onderzoek de kenmerken van de vissen (om te bepalen of ze rein of onrein zijn) (Lev. 11:19)
  4. Eet geen onreine vis (Lev. 11:11)
  5. Onderzoek de kenmerken van de vogels (om te bepalen of ze rein of onrein zijn) (Deut. 14:11)
  6. Eet geen onreine vogels (Lev. 11:13)
  7. Onderzoek de kenmerken van de sprinkhanen (om te bepalen of ze rein of onrein zijn) (Lev. 11:21)
  8. Eet geen worm dat in fruit gevonden wordt (Lev. 11:41)
  9. Eet niets dat kruipt op de aarde (Lev. 11:41-42)
  10. Eet geen ongedierte van de aarde (Lev. 11:44)
  11. Eet geen dingen die rond zwermen in het water (Lev. 11:43 en 46)
  12. Eet geen gevleugelde insecten (Deut. 14:19)
  13. Eet geen vlees van een beest dat treife is (Ex. 22:30)
  14. Eet geen vlees van een dier dat een natuurlijke dood onderging (Deut. 14:21)
  15. Slacht vee, hert en vogels volgens de wetten van de shechita als hun vlees gegeten wordt (Deut. 12:21)
  16. Geen stuk vlees eten dat afkomstig is van een levend beest (Deut. 12:23)
  17. Niet het dier en haar jong op dezelfde dag slachten (Lev. 22:28)
  18. Niet de moeder vogel samen met het jong nemen (Deut. 22:6)
  19. De moeder vogel vrijlaten wanneer het nest genomen wordt (Deut. 22:6-7)
  20. Niet het vlees van een os nemen dat veroordeeld werd gestenigd te worden (Ex. 21:28)
  21. Niet het vlees met de melk koken (Ex. 23:19)
  22. Niet het vlees met de melk eten (Ex. 34:26)
  23. Niet de heupspier eten (Gen. 32:33)
  24. Geen vet van een rund, schaap of geit eten (Lev. 7:23)
  25. Het bloed van dieren laten weglopen en bedekken met droge aarde (Lev. 17:13)
  26. Niet eten of drinken als een dronkaard (Lev. 19:26; Deut. 21:20)

Geboden m.b.t. zakelijke praktijken 14 geboden

Dit betreft geboden op het gebied van zakendoen.

  1. Maak geen fouten in kopen of verkopen (Lev. 25:14)
  2. Hef geen rente bij een lening aan een Israëliet (Lev. 25:37)
  3. Leen niet op basis van rente (Deut. 23:20)
  4. Neem niet deel aan onzuivere transactie tussen lener en verlener (Ex. 22:24)
  5. Leen aan een arme persoon (Ex. 22:24)
  6. Zet een arme man niet onderdruk zijn schuld terug te betalen. (Ex. 22:24)
  7. Het is verboden een handmolen of maalsteen in pand te nemen (Deut. 24:6)
  8. U moet buiten wachten tot degene aan wie u de lening geeft met het onderpand naar buiten komt (Deut. 24:10)
  9. Geen onderpand nemen die de eigenaar nodig heeft (Deut. 24:12)
  10. Het onderpand teruggeven aan de eigenaar (Deut. 24:13)
  11. Geen onderpand nemen van een weduwe (Deut. 24:17)
  12. Fraudeer niet met lengtematen, etc. (Lev. 19:35)
  13. Gebruik zuivere weegschaal en zuivere gewichten (Lev. 19:36)
  14. Bezit geen onzuivere maten en gewichten (Deut. 25:13-14)

Geboden m.b.t. werknemers, dienaren en slaven 19 geboden

Deze geboden hebben betrekking op de regeling voor werknemers, dienaren en slaven.

  1. Het niet achterhouden van de betaling van de lonen van de arbeider (lev. 19:13)
  2. De arbeider is toegestaan van de opbrengst te eten die hij oogst (Deut. 23:25-26)
  3. Dat de gehuurde arbeider niet meer zal nemen dan hij kan eten (Deut. 23:25)
  4. Dat de gehuurde arbeider niet van de opbrengst zal eten dat niet geoogst is (Deut. 23:26)
  5. Lonen betalen aan de gehuurde arbeider te zijner tijd (Deut. 24:15)
  6. Rechten voor de slaaf (Ex. 21:2-6)
  7. Niet de Hebreeuwse dienaar verplichten het werk van een slaaf te doen (Lev. 25:39)
  8. Niet een Hebreeuwse dienaar als slaaf verkopen (Lev. 25:42)
  9. Niet een Hebreeuwse dienaar slacht behandelen (Lev. 25:43)
  10. Een heiden niet toe te staan een Hebreeuwse slaaf die aan hem verkocht is slecht te behandelen (Lev. 25:53)
  11. Niet een Hebreeuwse slaaf met lege handen weg te sturen, nadat hij is vrij gekomen (Deut. 15:13)
  12. Geschenken geven aan de Hebreeuwse slaaf en slavin aan het einde van de diensttijd (Deut. 15:14)
  13. Een Hebreeuwse slavin verlossen (Ex. 21:8)
  14. Niet een Hebreeuwse slavin aan een andere persoon verkopen (Ex. 21:8)
  15. Een Hebreeuwse slavin trouwen (Ex. 21:8-9)
  16. Een Kanaänietische slaaf voor altijd te houden (Lev. 25:46)
  17. Niet een slaaf overhandigen, die uit het Land Israël is gevlucht, aan zijn eigenaar die buiten Palestina woont (Deut. 23:16)
  18. Zo'n slaaf niet slecht behandelen (Deut. M23:17)
  19. Niet een beest muilkorven, terwijl het opbrengst oplevert die het kan eten en genieten (Deut. 25:4)

N.B. In de Talmoed worden de wetten nader toegelicht.
© 2010 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Joden en Noachieden: overeenkomsten en verschillenJoden en Noachieden: overeenkomsten en verschillenJoden en Noachieden (niet-Joden die de Noachidische geboden naleven) staan het dichtst bij elkaar. Er zijn veel overeenk…
Wat is het doel van het leven? - een woning voor GodIn het tweede deel van 'Wat is het doel van het leven?' aandacht voor een woning voor God. We hebben eerder gezien dat d…
Geschiedenis Jodendom: De Joodse staat en JodendomGeschiedenis Jodendom: De Joodse staat en JodendomDe oprichting van de moderne Joodse staat Israël wordt als één van de wonderen van deze tijd beschouwd. Ook het feit dat…
Noachieden: mogen niet-Joden de Joodse Tora naleven?mijn kijk opNoachieden: mogen niet-Joden de Joodse Tora naleven?Er is een kleine groep gelovige niet-Joden die meent dat ze de Joodse Tora moet naleven net zoals de eerste volgelingen…

Poolse werknemers, waar vindt u die?Poolse werknemers, waar vindt u die?Poolse werknemers, Poolse werkkrachten, Poolse klusjesman, uitzendbureaus voor Poolse werknemers.. U hebt er vast wel ee…
Begin en eind van de stadsrechtenBegin en eind van de stadsrechtenStadsrechten werden voor het eerste verleend in de middeleeuwen. Het waren bijzondere rechten en privileges die toegeken…
Bronnen en referenties
Jehoeda (1.615 artikelen)
Laatste update: 30-05-2021
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Regelingen
Bronnen en referenties: 2
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.