InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Regelingen > Elektronisch Toezicht door de rechter opgelegd en het vonnis

Elektronisch Toezicht door de rechter opgelegd en het vonnis

Elektronisch Toezicht door de rechter opgelegd en het vonnis Elektronisch Toezicht door de rechter opgelegd en het vonnis. Elektronisch Toezicht (ET) is de verzamelnaam voor de toepassing van elektronische instrumenten waarmee de reclassering de naleving kan controleren van bijzondere voorwaarden die aan een verdachte of dader zijn opgelegd. Deze voorwaarden zijn een 'locatiegebod' (op een bepaalde plek zijn gedurende bepaalde tijdstippen) of een 'locatieverbod' (op een bepaalde locatie of in een bepaald gebied niet mogen komen).

Elektronisch Toezicht door de rechter opgelegd en het vonnis


Wat is het doel van elektronisch toezicht?

Elektronisch toezicht - door de reclassering ook wel elektronische controle (EC) genoemd - kan worden toegepast bij:

Met elektronische controle kan het naleven van bijzondere voorwaarden die een verdachte of dader zijn opgelegd, zoals een 'locatiegebod' of een 'locatieverbod', worden gecontroleerd. Bij een locatieverbod dient de justitiabele weg te blijven van een specifieke locatie, zoals het huis en de omgeving van het slachtoffer. Bij een locatiegebod moet de justitiabele gedurende bepaalde tijdstippen op een bepaalde locatie, vaak thuis, aanwezig zijn. Zo kan bijvoorbeeld een stadionverbod, een straatverbod c.q. contactverbod, of een locatiegebod binnenshuis gepaard gaan met elektronisch toezicht ter controle op de naleving ervan.

Wat voorop staat is dat er geen nieuwe slachtoffers vallen en mensen die al slachtoffer zijn geworden worden beschermd. Het draait bij de vrijheidsbeperkende voorwaarden 'locatiegebod en -verbod' om risicobeheersing.

Procedure elektronisch toezicht

In geval van een schorsing preventieve hechtenis of voorwaardelijke veroordeling, is de procedure als volgt.

In opdracht van het Openbaar Ministerie stelt de reclassering een adviesrapport op. De reclassering stelt vast wat de (mogelijke) oorzaak is van het criminele gedrag, er wordt onderzocht hoe groot de kans op herhaling is en welke risico's aanwezig zijn. Daarna wordt beoordeeld of die risico's ingeperkt kunnen worden met het toepassen van de bijzondere voorwaarde locatiegebod en/of -verbod, gecontroleerd met een elektronisch controlemiddel. Als dat nodig is, zal de reclassering de geschiktheid van de woonomgeving van de justitiabele onderzoeken op de toepasbaarheid van elektronische controlemiddelen. Er wordt per geval maatwerk geleverd.

In het advies wordt ook expliciet ingegaan op de maximale duur van de periode gedurende welke de verdachte in staat wordt geacht zich aan de bijzondere voorwaarde te houden. Tevens wordt beschreven in welke mate het elektronisch toezicht de bewegingsvrijheid van de verdachte beperkt. De rechter zal bij het bepalen van de zwaarte van de straf hiermee rekening houden.

Na het opstellen en uitbrengen van het advies, is het aan de rechter om de toepassing van ET al dan niet op te leggen. De reclassering adviseert. De rechter legt op.

Geen verdachte is op voorhand wegens de aard van het delict van toepassing van elektronisch toezicht uitgesloten. Contra-indicaties zijn de volgende:
  • wanneer de verdachte zich niet aan de afspraken kan houden, vanwege bijvoorbeeld het ontbreken van een aanvaardbaar verblijfsadres of als de reclassering inschat dat de verdachte zich niet aan de strikt na te leven afspraken zal houden;
  • wanneer er sprake is van vluchtgevaar.

Hoe werkt elektronisch toezicht?

Elektronisch Toezicht houdt in dat het toezicht wordt ondersteund met technische apparatuur. Er zijn op dit moment twee vormen:
  • RFID (zender en ontvanger); en
  • GPS (zender, ontvanger en STaR-unit die in verbinding staat met satellieten).

Bij RFID (Radio-frequency identification) draagt de deelnemer een enkelband (de zender) en bij hem thuis wordt een ontvanger geplaatst. De ontvanger staat in contact met een alarmcentrale. Het dagprogramma zit in een computer. Zo ziet de reclassering of de deelnemer zich aan het programma houdt. RFID is een statisch middel. Er wordt slechts geregistreerd of de deelnemer aan- of afwezigheid is op één bepaalde locatie (veelal het huisadres).

In geval van GPS (Global Positioning System) vindt uitbreiding plaats met een STaRunit (mobiele GPS-unit). Deze staat in verbinding met een satelliet-stelsel dat de verplaatsingen buiten gebouwen en bovengronds tot op ongeveer 5 meter nauwkeurig registreert. Het is met deze variant mogelijk om bijvoorbeeld 'verboden gebieden' als bijzondere voorwaarde op te nemen. Begeeft de deelnemer zich dan toch in een verboden gebied dan vindt registratie en alarmering plaats.

Het toepassen van GPS is afhankelijk van wat gecontroleerd moet worden. Als er sprake is van meerdere geboden of verboden locaties (bijvoorbeeld bij een pedofiel die zich niet bij schoolpleinen mag ophouden of een stalker die zich niet in de wijk mag begeven waar het slachtoffer woont) of wanneer informatie omtrent het gaan en staan van de veroordeelde van belang is, dan is de inzet van GPS aan de orde. Als de justitiabele op bepaalde tijdstippen thuis moet zijn, dan volstaat RFID. Hierbij kan gedacht worden aan een verdachte/veroordeelde van wie men wil dat hij s avonds en s nachts thuis is, vanwege het plegen van geweld in het uitgaansleven.

Door ET heeft men oog voor slachtoffers en de veiligheid van de samenleving. Zowel de RFId-enkelband als de GPS-enkelband zijn prima instrumenten om de afspraken binnen een reclasseringstoezicht te kunnen controleren. Justitiabelen kunnen hierdoor gecontroleerd deelnemen aan de samenleving. Gedragsverandering is echter net zo'n belangrijk onderdeel van het toezicht als risicobeheersing. Er zal dus ook aan gedragsverandering worden gewerkt door bijvoorbeeld gedragsinterventies of een behandeling. Dit kan ook als bijzondere voorwaarde door de rechter worden opgelegd, of als aanwijzing door de reclassering worden gegeven in het kader van een door de rechter opgelegd reclasseringstoezicht. Hierdoor worden de risico's kleiner op nieuwe slachtoffers of herhaling van criminaliteit.

Overtreding van de voorwaarden

Bij constatering van overtreding van de bijzondere voorwaarden wordt direct de officier van justitie door de reclassering geïnformeerd. Deze vordert bij een ernstige overtreding opheffing van de schorsing preventieve hechtenis dan wel een tenuitvoerlegging voorwaardelijke veroordeling. Bij een schorsing kan de justitiabele worden teruggeplaatst in het huis van bewaring.

Elektronisch toezicht is geen Elektronische Detentie (ED)

Elektronisch toezicht moet niet verward worden met Elektronische Detentie (ED). ED is ter vervanging van een korte onvoorwaardelijke vrijheidsstraf en is in het leven geroepen als een tijdelijke ministeriële maatregel. ED wordt uitgevoerd door medewerkers van het gevangeniswezen en niet door de reclassering. Bij ED zit de veroordeelde het grootste deel van de dag opgesloten in zijn eigen huis. Dit is bij ET niet het geval.

Elektronisch toezicht en het vonnis

In het tijdschrift voor strafrechtspleging 'Proces' nr. 2009/6, wordt een casus beschreven van een man die in maart 2009 door een gerechtshof wordt veroordeeld tot een geheel voorwaardelijke gevangenisstraf van 1 jaar, met een proeftijd van 2 jaren met reclasseringstoezicht.(1) Daarbij stelt het hof als bijzondere voorwaarde dat de veroordeelde zich gedurende de eerste 6 maanden van de proeftijd onder ET zal stellen. Daarnaast wordt een werkstraf van 240 uren opgelegd. Het arrest is na 2 weken onherroepelijk.(2)

De veroordeelde neemt in de maanden die daarop volgen meerdere malen contact op met de reclassering en hij wijst hen er op dat hij zich gedurende de eerste 6 maanden van de proeftijd onder ET dient te stellen. Na veel vijven en zessen raakt er uiteindelijk iemand van de afdeling ET van de reclassering gealarmeerd en de veroordeelde wordt, terwijl al bijna vier maanden van de proeftijd zijn verlopen, aan de band gelegd. Veroordeelde krijgt daarbij te horen dat het alsnog voor de duur van zes maanden zal zijn.

De veroordeelde is het hier niet mee eens. Hij zegt meerdere malen contact te hebben opgenomen met de reclassering en bovendien heeft hij zich op deze tenuitvoerlegging ingesteld. Hij heeft zijn vakantieplannen een half jaar uitgesteld en hij ziet zijn leven nog vier maanden langer 'stilstaan'. De veroordeelde wendt zich tot een advocaat en deze neemt contact op met een medewerker van de reclassering die weer ruggespraak houdt met met zijn leidinggevende en het Openbaar Ministerie (OM). Veroordeelde wordt in het gelijk gesteld: het arrest zal naar de letter worden uitgevoerd en veroordeelde zal daarom aan het einde van het door het hof bepaalde termijn van zes maanden van het ET worden verlost. In de 'aanwijzing elektronisch toezicht' staat namelijk kort en goed dat de rechter de aard en karakter van de bijzondere voorwaarde bepaald en de rechter had bepaald dat de veroordeelde zich gedurende de eerste 6 maanden van de proeftijd onder ET zal stellen.(3)

Het artikel besluit met de opmerking dat de rechtszekerheid van de veroordeelde hiermee is gediend, maar dat het toezicht dat het hof had gewenst, volkomen is verwaterd.

Noten:
  1. PROCESperikelen: Elektronische toestand; Annelies Sennef & Maarten Baltus; Proces, nr. 2009/6, p. 341-343.
  2. De beslissing van een rechter in eerste aanleg wordt vonnis genoemd en de beslissing in tweede aanleg, zoals die van een gerechtshof, heet arrest.
  3. Aanwijzing elektronisch toezicht, stctr. 29 december 2005, nr. 253, p.12, 1.

Lees verder

© 2010 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Bureau Financieel Toezicht - toezicht op advocatenBureau Financieel Toezicht - toezicht op advocatenDe AFM is samen met De Nederlandse Bank, DNB, ook in 2019 verantwoordelijk voor het toezicht op de financiële instelling…
De rol van de Nederlandsche Bank en AFM als toezichthoudersDe rol van de Nederlandsche Bank en AFM als toezichthoudersToezichthouders zijn nodig, het financiële stelsel waarmee we elke dag te maken hebben is in belangrijke mate gebaseerd…
Toezichthouders binnen de financiële sectorIn Nederland wordt door een aantal instellingen toezicht gehouden op de financiële sector. Elk van deze toezichthouders…
Taak van de AFM, Autoriteit Financiële MarktenDe AFM houdt in Nederland toezicht op de financiële markten. De laatste jaren is deze toezichthouder prominent in het ni…
Wat zijn woningcorporaties?Wat zijn woningcorporaties?Een woningcorporatie is een organisatie die huizen beheert, bouwt en verhuurt. Ze hebben geen winstoogmerk. Ze hebben al…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Vanna44, Pixabay
  • Aanwijzing elektronisch toezicht, stctr. 29 december 2005, nr. 253, p.12, 1.
  • Aanwijzing elektronisch toezicht (2010A008)
  • PROCESperikelen: Elektronische toestand; Annelies Sennef & Maarten Baltus; Proces, nr. 2009/6, p. 341-343.

Reageer op het artikel "Elektronisch Toezicht door de rechter opgelegd en het vonnis"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Laura, 08-12-2016 12:43 #1
Hallo ik had een vraag
als je een enkelband om hebt en is met een halfjaar verlengd, hoevaak mag dit verlengd worden zit daar ook een max aan?
als de persoon zo goed bezig is hoelang gaat die enkelband erom blijven?
vriendelijke groeten Reactie infoteur, 31-12-2016
Dat is afhankelijk van meerdere factoren en kan per casus verschillen. Is er sprake van een gebiedsgebod of -verbod, wat zijn de risico's en valt de persoon onder de landelijke overvallersaanpak, etc.? Als iemand bijv. onder de overvallersaanpak valt, dan is het uitgangspunt dat iemand gedurende ten minste 1 jaar aan de band zit (dus bijvoorbeeld tijdens een penitentiair programma en daarna in het kader van een reclasseringstoezicht, door de rechter opgelegd als bijzondere voorwaarde of in het kader van v.i.). Normaal gesproken vindt na een bepaalde periode (bijv. een half jaar) een evaluatie plaats, waarna mogelijk meer vrijheden worden toegekend. In alle gevallen zal er 'maatwerk' worden geleverd. Een standaardantwoord kan niet gegeven worden.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 19-09-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Regelingen
Special: Reclassering
Bronnen en referenties: 4
Reacties: 1
Schrijf mee!