InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Regelingen > Verplichte taalles voor ouders werkt niet
nieuws uitgelicht

Verplichte taalles voor ouders werkt niet

Verplichte taalles voor ouders werkt niet Op donderdag 4 september 2008 introduceerde minister Ella Vogelaar van Integratie het plan om ouders die niet goed Nederlands spreken te verplichten taalles te nemen. Het kabinet ging daarop een juridische studie naar de vatbaarheid van dit plan uitvoeren. De wet is er uiteindelijk niet gekomen, want er zijn teveel bezwaren tegen een dergelijke verplichting.

Achtergrond

Volgens het bericht op Nu.nl adviseerde de Raad van State om de leerplichtige leeftijd naar 3 jaar te verlagen. De gedachte is dat scholing eerder kan beginnen om achterstanden eerder te ontdekken en weg te werken. Het voorstel voor verplichte taallessen mag alleen worden doorgevoerd als het voor alle ouders geldt. Minister Vogelaar is echter geen voorstander van het verlagen van de leerplichtleeftijd, dus alleen de verplichte taallessen voor ouders wordt onderzocht. Het doel is om ouders van jonge kinderen te verplichten Nederlands te leren.

Waarom?

Uit het bericht is niet direct op te maken waarom de Raad van State dit voorstelt. Natuurlijk horen we allemaal geregeld de berichten over taalachterstand onder allochtone leerlingen en dit plan lijkt dat aan te willen pakken. Het is echter onduidelijk hoe groot dit probleem is en welke andere oplossingen er zijn. Op het eerste gezicht lijkt het taalles plan niet meer dan een slag in de lucht.

Tegenargumenten

Mijn instinct als taalwetenschapper slaat direct alarm bij dit bericht. Ik juich taallessen toe voor iedereen die het Nederlands niet goed beheerst, of dat nu allochtonen of autochtonen zijn. Om fatsoenlijk te functioneren in Nederland heb je Nederlands nu eenmaal nodig. Het idee dat niet-Nederlands sprekende ouders gedwongen moeten worden om Nederlands te leren is echter belachelijk om verschillende redenen.

Niveau
Wat is slecht Nederlands? Is een accent al slecht Nederlands? Of gaat het hier om mensen die niet eens een brood kunnen bestellen bij de bakker? Het eerste probleem is dus waar je de grens legt. Een verder punt is: Wie bepaalt de grens en hoe ga je dat meten? Ga je alle ouders van peuters binnenhalen voor een test met een taalexpert? Volgens het bericht worden expliciet alle ouders meegenomen, dus dat zou het beste zijn. Maar dat kost handenvol geld en is grotendeels overbodig. Ga je dan basisschoolleerkrachten laten beslissen? Ook dat is niet acceptabel want een basisschoolleerkracht weet weinig tot niets van tweedetaalverwerving. Het lijkt me een zeer stekelige zaak om te bepalen welke ouders taalles nodig hebben en welke niet.

Dialect en westerse immigranten
Veel mensen vergeten dat niet alleen niet-westerse allochtonen een eigen taal spreken. Hoe moet dit in zijn werk gaan voor ouders die hun kind in een dialect op willen voeden? Verschillende Nederlandse dialecten worden erkend en er zijn speciale schoolprogramma’s, bijvoorbeeld voor het Limburgs. Ik kan me niet voorstellen dat dialectsprekende ouders erg gecharmeerd zullen zijn van een verplichte taalcursus Nederlands. En wat te denken van westerse immigranten die Duits, Frans, Engels, enz. spreken? Hoewel veel mensen Turks of Marokkaans onterecht van lager belang inschatten dan het Nederlands, kunnen zelfs die mensen niet ontkennen dat Europese talen toch minstens op gelijke voet staan. Moet iedereen met een afwijkende moedertaal op cursus? Dat zou vreemd zijn, want westerse immigranten – uit de EU, VS, Canada, Japan en Zuid-Korea – mogen naar Nederland emigreren zonder de taaltoets die voor alle andere immigranten verplicht is. In eerste instantie lijkt dit hele taalles plan sterk gericht op niet-westerse allochtonen ondanks alle geruststelling anderzijds.

Thuistaal
Het is erkend gegeven dat in veel gezinnen de thuistaal verschilt van de taal in de samenleving. Dit kan zich beperken tot wat familie-specifieke woorden en uitdrukkingen, maar kan ook een dialect zijn of een andere taal. Als we niet-Nederlandssprekende ouders gaan verplichten taalles te nemen, gaan we ze dan ook verplichten hun eigen taal op te geven? Dit is bemoeienis die wel erg ver in de privésfeer komt. De Nederlandse overheid kan veel doen, maar zij kan niemand opleggen hoe je in je eigen huis praat. Taalles betekent niet automatisch dat ouders Nederlands ook met hun kinderen gaan gebruiken.

Moedertaal
Taalwetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat kinderen het beste in de moedertaal van de ouders kunnen worden opgevoed. De ouders voelen zich het meest comfortabel en geven de kinderen een rijk taalaanbod. Het idee dat iedereen thuis Nederlands moet spreken (zoals je impliceert met verplichte taallessen) gaat hieraan voorbij. Bovendien is een kind prima in staat meerdere talen tegelijk te leren, dus een goed opgezette combinatie met een eigen taal en het Nederlands heeft grote kans van slagen. Persoonlijk voel ik meer voor het verlagen van de leerplichtleeftijd dan taalles voor de ouders, omdat dit zowel de taalinput van het kind verbreed op jongere leeftijd als ouders vrij laat in de keuze van de taal waarin ze hun kinderen opvoeden.

Kosten
Wie betaalt voor de cursus? Het is erg oneerlijk om een cursist te laten betalen voor een verplichte cursus, dus alleen een gratis cursus is logisch. Waar komt het geld voor een landelijk taalprogramma vandaan? Iedereen weet dat financiële overheidsmiddelen beperkt zijn. Als men besluit in dit te investeren, waar gaat dan geen of minder geld naar toe? Is het dat wel waard?

Conclusie

Persoonlijk heb ik veel vraagtekens bij het taalles plan en zie ik een overheidsonderzoek in die richting als geldverspilling. Het verlagen van de leerplichtleeftijd is een veel meer uniforme, duidelijke en effectieve maatregel. Verplichte taallessen voor ouders brengen teveel problemen met zich mee:
  • Wanneer moet een ouder op taalles en wie bepaalt dat?
  • Hoe kunnen we mensen verplichten hun thuistaal te veranderen?
  • Moeten dialectsprekers en westerse immigranten ook op les?
  • Waar komt het geld vandaan?

Als de lessen op vrijwillige basis worden aangeboden dan vallen de eerste twee vragen weg, maar de laatste twee blijven staan. Het instinct van elke ouder is om de eigen taal te praten tegen het kind en dat zouden we niet tegen moeten werken. Een andere moedertaal hoeft niet slecht te zijn; in deze tijd van globalisering is het een stevig pluspunt. Nederlanders staan overal ter wereld bekend als zeer competente gebruikers van meerdere talen. Wij zouden toch de eersten moeten zijn die het belang van een tweede taal erkennen.
© 2008 - 2017 Jantrao, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Leerplicht in NederlandLeerplicht in NederlandIn Nederland is het verplicht dat alle kinderen goed worden opgeleid. Ze moeten worden voorbereid op de maatschappij en…
Hoe kan ik een vreemde taal leren?Hoe kan ik een vreemde taal leren?Je kunt het nodig hebben voor je werk, of gewoon voor hobby willen leren. Een nieuwe, vreemde taal aanleren is voor de é…
De leerplicht en LeerplichtwetIeder kind in Nederland moet van zijn 5e tot en met zijn 18e jaar naar school toe. Dit komt door de Leerplichtwet. In de…
Leerplicht,16.000 Nederlandse kinderen gaan niet naar schoolnieuws uitgelichtLeerplicht,16.000 Nederlandse kinderen gaan niet naar schoolIn augustus 2012 werd Nederland zich er weer eens van bewust dat duizenden Nederlandse kinderen, ondanks de leerplicht,…
Afstandonderwijs voor Nederlandse kinderen in het buitenlandAfstandonderwijs voor Nederlandse kinderen in het buitenlandWonen in het buitenland kan voor Nederlandse kinderen een achterstand betekenen met de Nederlandse taal en met de Nederl…
Bronnen en referenties
  • http://www.nu.nl/news/1730294/11/Studie_naar_verplichte_taalles_voor_ouders.html

Reageer op het artikel "Verplichte taalles voor ouders werkt niet"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Jantrao
Laatste update: 29-05-2015
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Regelingen
Bronnen en referenties: 1
Nieuws uitgelicht…
Deze rubriek bevat artikelen welke zijn geschreven naar aanleiding van een nieuwsfeit en kunnen daarom mogelijk gedateerde informatie bevatten.
Schrijf mee!