InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Psychologie > Opname onder dwang, sociotherapie & residentiële hulp

Opname onder dwang, sociotherapie & residentiële hulp

Drie vormen van hulpverlening waarbij dwang een rol speelt (kan spelen). Wat zijn de overeenkomsten tussen opname onder dwang, sociotherapie en residentiële hulpverlening, en wat zijn de verschillen? Hier probeer ik duidelijkheid over te verschaffen middels dit artikel.

Doelgroepen

Bij opname onder dwang is er altijd sprake van een zodanige ernstige ontregeling dat afzondering, controle en beheersing noodzakelijk is. De doelgroep van sociotherapie zijn adolescenten en volwassenen die psychiatrische of psychosociale problematiek hebben. De overeenkomst tussen deze doelgroep en mensen die onder dwang opgenomen worden is dat zij te kampen hebben met problemen, waarvoor zij niet in staat zijn om deze zelf, met begeleiding van hun eigen omgeving, op te lossen. Het verschil is dat er bij sociotherapie niet altijd sprake van dwang is, hoewel sociotherapie wel kan worden ingezet bij opname onder dwang. Residentiële hulp aan jongeren is ook opname onder dwang. Het verschil ten opzichte van volwassenen is dat de jongeren opvoedkundig behandeld worden.

Hulpverleningsdoelen

Het doel bij opname onder dwang moet zijn om mensen die opgenomen worden onder dwang te helpen op een maatschappelijk geaccepteerde manier met hun tekorten te leven, zonder dat dwang gaat overheersen en de menselijkheid van de cliënt tenietgedaan wordt. De essentie van sociotherapie is de cliënt te leren hoe deze weer greep op het eigen leven kan krijgen. Het doel van residentiële hulp aan jeugdigen is aanpassing aan wat maatschappelijk aanvaardbaar en gewenst is (net zoals bij opname onder dwang) middels heropvoeding.

Wijze van handelen

Bij zowel opname onder dwang als bij sociotherapie en residentiële hulp aan jongeren is het belangrijk dat de hulpverlener een juist evenwicht tussen afstand en nabijheid vindt. Bij opname onder dwang is het handelen van de hulpverleners altijd (meer of minder) gericht op bejegening en beheersing. Bij sociotherapie is het belangrijk dat de sociotherapeut zich bewust is van zijn eigen invloed op de omgeving en de invloed van zijn eigen normen en waarden op zijn handelen. Het orthopedagogisch werk bij residentiële hulp wordt voorzien van een duidelijke handelingsstructuur door het dwingend invoeren van voorgeschreven methodieken.

Dwingende structuur en fasering

Opname onder dwang heeft, net als residentiële hulp aan jongeren, het karakter van een totale institutie. Sociotherapie laat zich inspireren door gezichtspunten uit het agogische groepswerk en de residentiële orthopedagogiek. Het heeft geen dwingend karakter.

Werksoort

Jeugdinrichtingen behoren ook tot gedwongen opnamen. Er kan gebruik worden gemaakt van de methode sociotherapie bij gedwongen opname.

Rechts- en werkverhouding:

Binnen het gedwongen kader wordt je werk als hulpverlener gereguleerd door de BOPZ en de Wet op de geneeskundige behandelovereenkomst. Bij de tbs krijg je te maken met de regels die beschreven bestaan in de Wet op de tbs. Bij sociotherapie wordt de werkverhouding met de cliënt bepaald door de beroepscode van de sociotherapeut en door de doelstellingen van de instelling waar de sociotherapeut werkt en de daaraan gekoppelde functiebeschrijvingen. Ook wordt het mede bepaald door de wijze waarop de sociotherapeut is opgeleid.
Als werker in de residentiële hulp aan jongeren krijg je te maken met maatregelen als ontheffing of ontzetting uit de ouderlijke macht, of met uithuisplaatsing, jeugddetentie en jeugdtbs. In een justitiële jeugdinrichting ben je als werker betrokken bij de tenuitvoerlegging van kinderbeschermingsmaatregelen, zoals een OTS of een PIJ. Het kan ook om straffen gaan.

Organisatieprincipe

Het dagelijks leven staat centraal bij gedwongen opname, sociotherapie en residentiële hulp aan jongeren. De accenten liggen bij alle drie anders. Bij gedwongen opname staat veiligheid centraal. Bij sociotherapie staan communicatie en interactie centraal. Bij residentiële hulp aan jongeren staan 'rust, reinheid en regelmaat' centraal.
© 2012 - 2019 Cissle, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De hulpverlening bij huiselijk geweldHulpverlening is bij huiselijk geweld en kindermishandeling een belangrijk aspect om de slachtoffers en daders te helpen…
Dwangstoornis: cognitieve gedragstherapieDwangstoornis: cognitieve gedragstherapieIemand die lijdt aan een dwangstoornis, ook wel dwangneurose genoemd, heeft last van dwanggedachten waarbij vaak ook dwa…
Dwangstoornis: hulp vragen als eerste stapDwangstoornis: hulp vragen als eerste stapIemand die lijdt aan een dwangstoornis, heeft last van dwangmatig denken en soms van dwangmatig handelen. Dit is een psy…
Dwangstoornis en de invloed op de seksualiteitDwangstoornis en de invloed op de seksualiteitEen dwangstoornis wordt ook wel dwangneurose genoemd. Iemand heeft last van steeds terugkerende opdringerige obsessieve…
Torastudie 102: Onder de berg Sinaï - Exodus 19:17Torastudie 102: Onder de berg Sinaï - Exodus 19:17Op de zesde dag van de maand Sivan in het Joodse jaar 2448 verzamelde het hele Joodse volk zich aan de voet van de berg…

Reageer op het artikel "Opname onder dwang, sociotherapie & residentiële hulp"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Cissle
Gepubliceerd: 21-06-2012
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Schrijf mee!