InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Psychologie > Lichamelijke klachten bij autisme als alarmsysteem

Lichamelijke klachten bij autisme als alarmsysteem

Lichamelijke klachten bij autisme als alarmsysteem Hoofdpijn, rugklachten, gespannen kaken of vermoeide ogen: het zijn allemaal lichamelijke klachten waar mensen met autisme last van kunnen hebben. Veel mensen met autisme ervaren regelmatig psychosomatische klachten, waardoor ze in het dagelijks leven en op het werk belemmerd worden en het leven als moeilijk ervaren. Hoewel de klachten erg vervelend zijn, zijn ze een nuttig alarmsysteem.

Lichamelijke klachten bij autisme

Er bestaan heel wat psychosomatische klachten die de mens het leven zuur kunnen maken. Psychosomatische klachten zijn lichamelijke klachten die geen duidelijke oorzaak hebben (1). Het zijn dus klachten die niet door een ziekte of fysieke beperking worden veroorzaakt. Voorbeelden van psychosomatische klachten zijn:
  • hoofdpijn
  • buikpijn
  • nek/schouderklachten
  • rugklachten
  • oververmoeidheid
  • spanning in ledematen
  • slapeloosheid
  • uitslag
  • hyperventilatie
  • misselijkheid

Deze klachten hoeven niet continu aanwezig te zijn, maar kunnen in meer of mindere mate tijdelijk of langdurig optreden.

Het lichaam als alarmsysteem

Hoewel lichamelijke klachten bij autisme vervelend zijn, hebben ze een nuttige functie. Ze fungeren namelijk als een alarmsysteem van het lichaam. Wanneer iemand met autisme te veel stress ervaart of overprikkeld raakt, ontstaan er vaak lichamelijke klachten, bijvoorbeeld hyperventilatie of misselijkheid. Het lichaam geeft dan aan dat het even te veel is. Dit kan iets kleins zijn, zoals overprikkeling in de supermarkt, maar ook overspannenheid.

Niet iedereen is zich ervan bewust overprikkeld of overspannen te zijn. Sommige mensen hebben zo'n doorzettingsvermogen dat ze jarenlang te zwaar werk doen, omdat ze bang zijn om hun baan te verliezen en werkloos thuis te zitten. Lichamelijke klachten worden soms niet eens waargenomen of zijn intussen zo normaal geworden dat ze worden genegeerd. Hierdoor kan zelfs een burn-out ontstaan.

Overprikkeling

Aangezien mensen met autisme moeite hebben met het filteren van prikkels, kunnen drukte, harde geluiden of inspannend werk hen teveel worden. Ze raken dan overprikkeld. Overprikkeling uit zich vaak in een of meerdere psychosomatische klachten of heftige emoties. Bij hoge spanning kan zelfs een paniekaanval ontstaan.

Leren luisteren naar je lichaam

Aangezien niet iedereen zich bewust is van psychosomatische klachten, is het verstandig om te leren luisteren naar je lichaam. Wees je bewust van de eerste signalen van spanning of overprikkeling. Juist bij de eerste signalen kun je ingrijpen voordat de klachten zo hevig geworden dat je ze niet meer aankunt. Zo kun je erger voorkomen.

Ben je bijvoorbeeld een dagje in Amsterdam en voel je hoofdpijn opkomen? Vraag je dan af waarom dat is en of je wellicht overprikkeld aan het raken bent door drukte om je heen. In dat geval kun je actie ondernemen door bijvoorbeeld een rustig plekje op te zoeken en te ontprikkelen.

Heb je langdurig last van spanning in je lijf en kun je dit niet plaatsen? Vraag je dan af of iets in je leven stress veroorzaakt. Soms ontstaat spanning juist op het moment dat je iets leuks doet, bijvoorbeeld een dagje naar de sauna. Juist omdat je de rust vindt, komen spanningen tot uiting of voel je lichamelijke klachten die je op drukke dagen niet voelde.

Niet iedereen met autisme is echter in staat om de alarmsignalen van hun lichaam waar te nemen. Mocht je moeite hebben met het voelen van je lichaam, weet dan dat je dit kunt leren.

Je lichaam scannen

Allereerst kun je gaan liggen en je lichaam scannen. Je gaat dan heel bewust met je aandacht langs je lichaam. Begin bij je tenen en eindig bij je hoofd. Sta stil bij elk lichaamsdeel en vraag je af wat je voelt. Dit kan van alles zijn: het gevoel van je kleding op je huid, kou, pijn of spanning (2).

Misschien voel je door deze oefening ineens de alarmsignalen, omdat je volledig stilstaat bij je lichaam en niet wordt afgeleid door de dingen die je normaal doet.

Haptonomie

Als het je zelf niet lukt om te leren voelen, kun je hulp inschakelen van een haptonoom. Bij haptonomie staan aanraken en voelen centraal. Door aanrakingen van de haptonoom kun je onder begeleiding contact maken met gevoelens in je lichaam en kunnen blokkades worden herkend. Vervolgens kun je met deze gevoelens aan de slag door bijvoorbeeld de oorzaak te verhelpen of om beter met de klachten te leren omgaan (3).

Hulp zoeken bij hevige klachten

Mocht je zeer hevige klachten ervaren, ga dan naar de huisarts. Er bestaat een kans dat de klachten toch een fysieke oorzaak hebben of dat je zo over je eigen grenzen bent gegaan dat je wellicht burn-out bent. De huisarts kan je dan naar een specialist doorverwijzen.
© 2017 Mvdas, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat is psychosomatiek nou precies?Psychosomatiek is een begrip dat veel voorkomt in de medische wereld. Het is een onderwerp dat ook jouw leven kan raken.…
Haptonomie: leren om contact met je gevoel te makenHaptonomie: leren om contact met je gevoel te makenMet haptonomie kan iemand weer in contact komen met zijn gevoel. Het leert mensen om als het ware weer te voelen. Licham…
Psychosomatische klachten bij asielzoekersAsielzoekers zijn een kwetsbare groep voor het ontwikkelen van psychosomatische klachten. In de praktijk komen deze klac…
Wat is fysiotherapie? (en de specialisaties)Wat is fysiotherapie? (en de specialisaties)Fysiotherapeuten krijgen het tegenwoordig steeds drukker, omdat mensen ook zonder verwijzing kunnen komen. Maar wat houd…
De rol van stress bij een conversiestoornisDe rol van stress bij een conversiestoornisPlotseling niet meer goed kunnen zien of je arm niet meer op kunnen tillen; een conversiestoornis kan zich op veel versc…
Bronnen en referenties
  • (1) http://www.psycho-consult.nl/psychosomatische_klachten.html
  • (2) http://www.gezondtotaal.nl/leer-jezelf-ontspannen-doe-de-bodyscan%E2%80%A8/
  • (3) https://www.allehaptonomen.nl/haptonomie-wat-dat/

Reageer op het artikel "Lichamelijke klachten bij autisme als alarmsysteem"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Mvdas
Gepubliceerd: 29-08-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!