InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Psychologie > Angstaanvallen: oorzaken en behandeling

Angstaanvallen: oorzaken en behandeling

Angstaanvallen: oorzaken en behandeling Veel mensen die met hun eerste grote angstaanval geconfronteerd worden belanden op de spoed. Ook al is angst op zich niet gevaarlijk, toch geeft je lichaam bij herhaaldelijke angstaanvallen zonder aanwijsbare reden een signaal dat er iets drastisch moet veranderen. Bij het bestrijden van de ergste angstgevoelens wordt er vaak medicatie voorgeschreven maar het is belangrijk om aan jezelf als persoon te werken en de oorzaak van je angsten te leren aanpakken. Dit kan bijvoorbeeld door cognitieve gedragstherapie of RET-therapie. Vaak ligt vermijdings- en vluchtgedrag aan de oorzaak, maar ontdekt men dit pas later voor zichzelf. Het is van belang dit aan te pakken om zo steeds minder 'triggers' voor je angsten op te roepen.

Angstaanval

Bij een angstaanval is er sprake van het plotseling opkomen van een benauwd gevoel, dit al dan niet in combinatie met zweten, trillen, warmte- of koude opwellingen, hyperventilatie, kortademigheid, gespannen spieren, verwijde pupillen en een hoge bloeddruk. Door deze lichamelijke verschijnselen zal er in je hoofd een alarmbel afgaan waardoor je denkt dat er iets heel ergs met je aan de hand is. Hierdoor zal de angst nog meer toenemen. Je krijgt het idee dat je gek wordt, moet gaan vluchten of gaat doodvallen. Een angstaanval komt vaak het eerst naar boven wanneer iemand langere tijd onderhevig is geweest aan hevige stress, depressief is, oververmoeid is, vaak piekert of algemeen 'vast' zit in het leven. Wanneer er meerdere aanvallen volgen zonder op het eerste zicht een aanwijsbare reden spreken we van een gegeneraliseerde angststoornis. Maar een angstaanval kan ook gerelateerd zijn aan 1 specifieke situatie of aan een bepaald object, denken we bijvoorbeeld aan angst voor spinnen of voor water. Wanneer die persoon niet in de buurt daarvan is zal deze ook geen angstaanvallen krijgen. Dit noemen we een fobie. Bekende fobieën zijn onder meer angst om in een sociale omgeving te komen (agorafobie) en angst om een ziekte te hebben of ziek te worden (hypochondrie).

Onderzoek

Niet zelden gebeurt het dat iemand met een eerste grote angstaanval op de spoed belandt. Daar wordt er een bloedtest gedaan om lichamelijke oorzaken uit te sluiten en zal men tijdens een acute aanval merken dat het hormoon cortisol (stresshormoon), het zuurstofgehalte (door hyperventilatie) en de bloeddruk verhoogd is. Ook merkt men vaak dat de spieren gespannen zijn en de pupillen sterk verwijd. Er zal ook een test naar de hartslag gedaan worden, die tijdens een acute aanval verhoogd is. Meestal wordt iemand een dag in observatie gehouden om te kijken of er toch geen lichamelijke oorzaak is (bijvoorbeeld een overactieve schildklier). Hoewel de patiënt op dat moment bij een angstaanval al gerust gesteld kan worden dat er niets ernstigs aan de hand is, gebeurt het vaak dat iemand kort na het ontslag opnieuw één of meerdere aanvallen maakt en terug op spoed belandt (bv. bij een gegeneraliseerde angststoornis).

Factoren die een angstaanval versterken

Mensen die op de spoed belanden met een angstaanval zijn soms ook onderhevig aan drugsmisbruik. Meestal is er al sprake van een onderliggende oorzaak zoals bijvoorbeeld een te hoog stressniveau in het lichaam of een depressie en heeft men getracht de angsten door drugs te onderdrukken. Niet alleen versterkt drugs de angst, ook heeft het verstrekkende gevolgen voor je ziekenhuisfactuur: het ziekenfonds kan zich terugtrekken tot terugbetaling omdat je 'onder invloed' op spoed bent beland. Wanneer je via de spoed wordt doorverwezen voor opname in een psychiatrisch ziekenhuis, kan het zijn dat je dan volledig zelf voor je kosten moet opdraaien. Ook te veel cafeïne, nicotine, witte suiker en te pikant eten kunnen een sluimerende angstaanval tot leven wekken.

Serotonine heropname

Serotonine speelt een belangrijke rol in het regelen van de emoties in onze hersenen. Wanneer dit verstoort is kan dit leiden tot een depressie of angstaanvallen. Vandaar dat er (vaak na lang onderzoek) door psychiaters antidepressiva worden voorgeschreven in de vorm van SSRI's (serotonine-heropnameremmers). Bekende zijn venlaxafine en seroxat.

Een ongestructureerd leven

Onvoldoende bewegen, ongezonde voeding en weinig slaap kunnen wanneer dit te lang aanhoudt voor angstklachten zorgen.

Vermijdingsgedrag

Een van de belangrijkste elementen die vaak na een tijd therapie naar boven komen is dat men betrapt wordt op het vermijden van de oorzaak van je angsten. En dit gebeurt niet altijd bewust. Zonder dat je het zelf vaak goed beseft heb je een bepaald 'levenspatroon' opgebouwd, waar je de oorzaak van je angsten onvoldoende aanpakt en deze dus in stand houdt. Een voorbeeld is wanneer dat je bijvoorbeeld veel financiële zorgen hebt, je facturen toch maar aan de kant laat liggen. Of je loopt automatisch niet meer in een drukke straat en kiest voor de rustigere binnenweg, of je laat je afwas nog maar eens een dag extra staan. Dit zijn allerlei (heel kleine) gedragingen die een immense invloed hebben gehad op het ontstaan van de angststoornis, waar je je misschien daarvoor minder van bewust was. Immers door dingen te gaan vermijden of ervan te gaan vluchten, wordt je leefwereld kleiner en benauwder en zijn er ook meer triggers om een angstaanval te laten ontstaan.

Irrationeel denken

Irrationeel denken wil zeggen dat je gedachten over iets niet kloppen. Dit kan zich uiten in:
  • te emotioneel reageren
  • dwanggedachten
  • overdrijven of minimaliseren
  • een tunnelvisie hebben
  • negatief denken (doemdenken)
  • in termen van 'altijd, nooit' redeneren

Angsten leren overwinnen: een heel proces

Geconfronteerd worden met een angstaanval is vaak een waarschuwingssignaal van je lichaam dat er iets drastisch moet veranderen. Om de eerste moeilijke periode te overbruggen wordt er dikwijls voor gekozen om de symptomen te bestrijden door middel van medicatie (benzodiazepines zoals xanax) of wordt er antidepressiva opgestart. Dit kan een hulp zijn om de angstklachten te onderdrukken. Belangrijk is niet enkel medicatie te nemen (alleen al voor de vele bijwerkingen), maar ook op zoek te gaan naar de oorzaak van je angsten en hier iets aan te doen. Dit kan bijvoorbeeld via cognitieve gedragstherapie (om gedrag dat angsten uitlokt te verminderen) of de RET-therapie (om je irrationele gedachten te veranderen). Sta er eens bij stil wat je graag anders wilt zien in je leven. Stap voor stap kan je op die manier de triggers die je angstaanvallen uitlokken aanpakken. Vermijd geen problemen maar pak ze aan. Praat er ook zoveel mogelijk over. Laat je tenslotte niet ontmoedigen door een terugval maar blijf aan jezelf werken!
© 2016 - 2019 Brunos, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Overwin angst en verminder angstenOverwin angst en verminder angstenAls angst het dagelijkse leven negatief beinvloed, is het tijd om er iets aan te doen. Valt er iets te doen tegen angst?…
Posttraumatische stressstoornis, angststoornis na een traumaEen posttraumatische stressstoornis (ptss) is een psychische aandoening, die ontstaat na traumatische gebeurtenissen in…
Dwangstoornis en de relatie tot vermijdingsgedragDwangstoornis en de relatie tot vermijdingsgedragDwangmatig denken en handelen wordt ook wel een obsessief-compulsieve stoornis genoemd. Dit is een soort obsessie, waarb…
Het overleven van een acute angststoornisHet overleven van een acute angststoornisSommige mensen hebben soms of relatief vaak last van een angstgevoel dat ineens komt opzetten, dit kan lang of kort dure…
Omgaan met angst en paniekOmgaan met angst en paniekLeren leven met angst, hoe doe je dat? Angstaanvallen en in paniek verkeren beinvloeden het dagelijks leven negatief. Ge…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Johnhain, Pixabay
  • Angst, fobieën en dwang.: Diagnostiek en behandeling Door P.M.G. Emmelkamp,H.A. Scholing 1995 238 pg's

Reageer op het artikel "Angstaanvallen: oorzaken en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Brunos
Laatste update: 18-12-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!