InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Psychologie > OCD: obsessieve compulsieve dwangstoornis, dwanggedachten

OCD: obsessieve compulsieve dwangstoornis, dwanggedachten

OCD: obsessieve compulsieve dwangstoornis, dwanggedachten Een obsessieve compulsieve dwangstoornis (OCD) wordt in de volksmond ook wel dwangstoornis of dwangneurose genoemd en kan het best worden omschreven als een uit de hand gelopen manier van omgaan met spanning. Daar heeft iedereen op een bepaalde manier wel eens last van, maar iemand met een dwangstoornis of dwangneurose ondervindt hiervan veel hinder in het dagelijks leven in de vorm van dwanggedachten en dwanghandelingen.

Wat houdt een obsessieve compulsieve dwangstoornis (OCD), dwangstoornis of dwangneurose in?

Mensen die last hebben van een obsessieve compulsieve dwangstoornis, denken in een bepaalde cyclus. Deze cyclus bestaat onder andere uit bepaalde gedachten die spanning, angst en stress veroorzaken. Om deze gedachten en gevoelens uit de weg te gaan, worden er bepaalde dwanghandelingen uitgevoerd die deze gedachten en gevoelens tijdelijk doen afnemen. Dit kan het beste worden getypeerd als vermijdingsgedrag. Echter, dit heeft maar tijdelijk effect, en de dwanghandeling wordt vaak dan ook regelmatig herhaald om dit tegen te gaan. Maar hiermee blijven de negatieve gevoelens als angst, stress en spanning wel bestaan en begint de cyclus weer opnieuw. Het één houdt het ander in stand.

Veel voorkomende dwanggedachten

  • Zorgen over besmetting
  • Zorgen over het plaatsvinden van een ramp
  • Vrees om iets of iemand te verliezen
  • Geloven dat een bepaalde plaats en volgorde van voorwerpen beter is

Veel voorkomende dwanghandelingen

Dwanghandelingen zijn vaak een gevolg van dwanggedachten. Dwanghandelingen komen voor in verschillende vormen. Bijvoorbeeld:
  • Het voorkomen van besmetting, ziekte, en/of vies worden: veelvuldig en intensief schoonmaken, het wassen van handen etc.
  • Het controleren van eigen onoplettendheid: het veelvuldig controleren van ramen, deuren, lichtschakelaars, fornuizen, etc.
  • Dwang tot herhaling, gevoelsmatige bevrediging: meerdere keren je kleding aan en uitrekken, de kraan open en dicht draaien, een lamp aan en uit doen, etc.
  • Het tellen en categoriseren van voorwerpen in aantallen en groepen.

Wie krijgt een obsessieve compulsieve dwangstoornis (OCD) met dwanggedachten, dwangstoornis of dwangneurose?

In principe kan iedereen een dwangstoornis ontwikkelen, bijvoorbeeld door een ingrijpende gebeurtenis. Over het algemeen komen de klachten voor het dertigste levensjaar aan het licht, maar een groot deel van de mensen heeft er ook al last van gedurende de pubertijd. Vrouwen ontwikkelen vaak dwanggedachten omtrent schoonmaken en besmetting terwijl mannen zich meer zorgen maken over verantwoordelijkheid, orde en controledwang.

Ontstaan

Vaak komen dwanggedachten voort uit een ingrijpende gebeurtenis in het verleden. Denk bijvoorbeeld aan het overlijden van een naaste, een lang ziekenhuisbezoek, een ongeval, zware zwangerschap, scheiding, etc. Gedurende de periodes waarin zoiets zich afspeelt, ontwikkelt men bepaalde dwanggedachten en dwanghandelingen als methode om angst en spanning te verminderen.

Hoe kan het worden behandeld?

Over het algemeen zijn er twee manieren van behandeling: medicatie en cognitieve gedragstherapie. Echter, deze twee worden vaak gecombineerd omdat ze elkaar goed zouden aanvullen.

Obsessieve compulsieve dwangstoornis (OCD): cognitieve gedragstherapie

Met cognitieve gedragstherapie worden dwanggedachten en dwanghandelingen vaak afzonderlijk bekeken. De gedragstherapie zal zich hoofdzakelijk focussen op de dwanghandelingen en de cognitieve therapie richt zich meer op de dwanggedachten. De gedragstherapie heeft alles te maken met blootstelling aan hetgeen dat angst en spanning veroorzaakt, ook wel 'exposure' genoemd. Het succes zit in het feit om de angst niet er vermijden, maar te doorstaan. De cognitieve therapie gaat meer in op de gedachte zelf, in hoeverre deze 'kloppend' is, en in hoeverre het nog nut heeft om in een bepaalde cyclus te denken en te handelen. Men zal inzien dat de angststoornis een grote belemmering is, en zichzelf in stand houdt. Als deze cyclus wordt doorbroken, dan is de behandeling succesvol.
© 2013 - 2017 Ledje, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
DwangstoornissenIeder mens controleert zichzelf wel eens. Heb je dat licht echt wel uitgedaan? Zit die deur echt wel op slot? Het is hee…
Dwangneurose: test en herkennenDwangneurose: test en herkennenDwangneurose: herkennen, test en dwangneurose bij kinderen. Een dwangneurose is het uitvoeren van dwangmatige handelinge…
Dwangstoornis: behandeling van obsessieve gedachtenDwangstoornis: behandeling van obsessieve gedachtenMensen die lijden aan een dwangstoornis hebben last van dwangmatige gedachten waarbij er vaak ook sprake is van dwangmat…
DwanghandelingenDwanghandelingenDwanghandelingen zijn er vervelend om te hebben. Het kan iemands leven veranderen. Lees in dit artikel meer over dwangha…
Dwangstoornis en de relatie tot vermijdingsgedragDwangstoornis en de relatie tot vermijdingsgedragDwangmatig denken en handelen wordt ook wel een obsessief-compulsieve stoornis genoemd. Dit is een soort obsessie, waarb…

Reageer op het artikel "OCD: obsessieve compulsieve dwangstoornis, dwanggedachten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Ledje
Laatste update: 29-11-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Schrijf mee!