InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Politiek > Referendum over Wiv ('sleepwet')
nieuws uitgelicht

Referendum over Wiv ('sleepwet')

Referendum over Wiv ('sleepwet') Op 21 maart 2018 wordt tegelijkertijd met de gemeenteraadsverkiezingen een raadgevend referendum gehouden over de wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv). De wet wordt ook wel de 'sleepwet' genoemd. Deze wet geeft de inlichtingendiensten AIVD en MIVD meer bevoegdheden. Deze wet is al door de Eerste en Tweede Kamer aangenomen.

Totstandkoming van het referendum

In Nederland is het sinds de invoering van de Wet Raadgevend Referendum mogelijk om een raadgevend referendum aan te vragen over bepaalde wetten die al zijn aangenomen door de Eerste en Tweede Kamer. Om een referendum af te dwingen moeten de initiatiefnemers van deze volksraadpleging, 4 weken na hun 'inleidende verzoek', bij de Kiesraad 10.000 handtekeningen inleveren. Als de Kiesraad deze handtekeningen geldig acht, moeten de initiatiefnemers vervolgens binnen 6 weken zorgen voor in totaal 300.000 handtekeningen. Als dat is gelukt komt er een raadgevend referendum. De initiatiefnemers van het referendum over de Wiv hebben deze stappen allemaal succesvol doorlopen en dus wordt het referendum ook daadwerkelijk gehouden. De referendumvraag zal zijn: Bent u voor of tegen de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017? Het referendum is pas geldig als de opkomst minimaal 30% is. Omdat het referendum raadgevend is, hoeven politici de uitkomst van het referendum niet op te volgen.

Inhoud van de Wiv

De 'Wet inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017' is een vervanging van gelijknamige wet uit 2002. De wet gaat over het werk van de twee inlichtingendiensten die Nederland heeft, namelijk de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) en de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). Deze wet is grotendeels hetzelfde als de wet uit 2002 alleen krijgen de inlichtingendiensten met deze nieuwe wet meer bevoegdheden.

Ongericht data onderscheppen

Omdat er wereldwijd veel informatie via de kabel wordt verzonden, krijgen de diensten meer bevoegdheden voor het onderscheppen van data via de kabel. Volgens de wet uit 2002 mag er via de kabel alleen communicatie van één specifieke persoon of één specifieke organisatie worden onderschept. De nieuwe wet zorgt ervoor dat AIVD en MIVD alle data die via de kabel verstuurd wordt, mogen doorzoeken. Dit doorzoeken mag alleen gebeuren als er een vooraf omkaderd onderzoeksdoel is, bijvoorbeeld een bepaalde dreiging. Hierdoor kunnen de diensten dus informatie verzamelen zonder dat ze een specifieke persoon op het oog hoeven te hebben. Voordat de diensten deze informatie kunnen onderscheppen, moet de verantwoordelijke minister eerst dit doel goedkeuren. Achteraf moet ook de 'Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden' het verzoek beoordelen.

Andere wijzigingen

In de nieuwe wet mogen de verzamelde gegevens drie jaar lang bewaard worden. Gegevens die niet relevant worden geacht, moeten wel direct verwijderd worden. Verder zorgt de nieuwe wet ervoor dat informatie alleen met buitenlandse veiligheidsdiensten mag worden gedeeld, als de minister daar toestemming voor geeft. De wet geeft ook duidelijkere richtlijnen met betrekking tot het hacken van computers en DNA-onderzoek. Tenslotte legt de nieuwe wet het aftappen van journalisten en advocaten aan banden. Het onderscheppen van communicatie tussen journalisten en hun bronnen en advocaten en hun cliënten mag enkel nog gebeuren als de Rechtbank Den Haag daar toestemming voor geeft.

Argumenten voor en tegen de wet

In aanloop naar dit referendum is er discussie tussen voor- en tegenstanders waarom deze wet wel of juist geen goed idee is. Hieronder vaak gehoorde argumenten van voor- en tegenstanders van wet.

Voor de wet

Voorstanders van de wet vinden dat de oude wet uit 2002 is verouderd. Het gros van de data gaat tegenwoordig niet meer via de lucht, 'de ether', maar via de kabel. Om dreigingen te ontdekken is het volgens voorstanders dus cruciaal dat de diensten ook ongericht informatie kunnen aftappen via de kabel. Door die interceptie kunnen bijvoorbeeld cyberaanvallen worden herkend. Ook kunnen terroristische netwerken en buitenlandse hackersgroepen veel eerder worden opgespoord. In andere landen waar een dergelijke wet is ingevoerd, worden cyberaanvallen en geplande aanslagen eerder ontdekt. De voorstanders vinden dat deze wet niet zorgt voor ongelimiteerd onderscheppen van alle data, omdat volgens de nieuwe wet alle verzoeken voor aftappen via de kabel moeten worden goedgekeurd door een onafhankelijke commissie.

Tegen de wet

Tegenstanders van de wet vinden het ongericht aftappen van grote groepen burgers een grote inbreuk op de privacy. Ze denken niet dat deze wet aanslagen gaat voorkomen, omdat na een aanslag meestal te horen is dat de dader 'bij de inlichtingendiensten bekend' is. Verder is de kans dat iemand overlijdt door een aanslag zo enorm klein dat deze wet volgens tegenstanders een disproportioneel zwaar middel is. Dat data drie jaar lang opgeslagen kunnen worden vergroot de kans dat data van onschuldige burgers door kwaadwillenden wordt gestolen. Ook zorgt deze Wiv ervoor dat sommige mensen niet meer vrij hun mening uiten en zelfcensuur toepassen, omdat ze bang zijn dat de veiligheidsdiensten met hen meekijken. Deze vrijheid van meningsuiting is cruciaal voor de Nederlandse democratie. Volgens tegenstanders zorgt deze wet dus voor inperking van de democratie.
© 2018 Tomulus, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Verzoeken tot een referendum: De procedureVerzoeken tot een referendum: De procedureSinds juli 2015 is het voor de Nederlandse burgers mogelijk om een referendum aan te vragen. Als mensen het niet eens zi…
Hoe schrijf je een betoogVeel mensen hebben een probleem met het schrijven van een goed betoog. Wat is een betoog eigenlijk? Het draait allemaal…
Argumenteren (argumentatie-analyse)Argumenteren (argumentatie-analyse)Argumentatieanalyse is een manier om een debat, betoog of discussie te analyseren. Het is aan te raden om voor het schri…
Nationaal Referendum: stemmen over een idee of besluitNationaal Referendum: stemmen over een idee of besluitHoewel er vroeger wel vaker volksstemmingen gehouden werden, vond het eerste nationaal referendum in Nederland plaats in…
Hoe schrijf je een Betoog?Hoe schrijf je een Betoog?Een betoog heeft tot doel de lezer dezelfde mening als de schrijver aan te laten nemen. De argumenten die daarbij worden…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Xresch, Pixabay
  • https://www.referendum-commissie.nl/referendum-wiv-2017
  • https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/democratie/vraag-en-antwoord/wanneer-kan-ik-een-referendum-starten
  • https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/bevoegdheden-inlichtingendiensten-en-veiligheidsdiensten/belang-van-de-nieuwe-wiv
  • https://matroosoft.tweakblogs.net/blog/15359/10-redenen-om-tegen-de-sleepwet-te-stemmen
  • https://geensleep.net/

Reageer op het artikel "Referendum over Wiv ('sleepwet')"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tomulus
Laatste update: 14-02-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Politiek
Bronnen en referenties: 6
Nieuws uitgelicht…
Deze rubriek bevat artikelen welke zijn geschreven naar aanleiding van een nieuwsfeit en kunnen daarom mogelijk gedateerde informatie bevatten.
Schrijf mee!