InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Politiek > Israëlische premiers: lijst met premiers (1948 tot heden)

Israëlische premiers: lijst met premiers (1948 tot heden)

Israëlische premiers: lijst met premiers (1948 tot heden) De premier van Israël is het hoofd van de Israëlische regering en de belangrijkste figuur in de politiek (de president is een ceremoniële functie). Zijn woning staat in Jeruzalem. De huidige premier is Benjamin Netanjahoe, de dertiende premier (exclusief vervangers). Hier volgt een lijst van premiers. De Hebreeuwse benaming voor premier is: Rosh HaMemshala (Hebreeuws:ראש הממשלה). De Israëlische premier is meestal de voorman van de grootste politieke partij in de Knesset (Israëlisch parlement. Tussen 1996 en 2001 werd de premier echter door het volk gekozen.

Geschiedenis

De eerste premier trad aan op 14 mei in 1948, de Onafhankelijkheidsdag van de Staat Israël. De positie werd pas op 8 maart 1949 permanent toen de eerste regering werd gevormd. De eerste premier van David Ben Goerion. Er zijn twee premiers tijdens hun ambt overleden: Levi Eshkol (1969) en Jitschak Rabin (1995). In die gevallen wees het kabinet een nieuwe premier aan. Er zijn ook een aantal premiers die tweemaal hebben gediend: Ben Goerion, Eshkol, Rabin, Shamir en Peres.

Israël kende tot nu toe één vrouwelijke premier: Golda Meir. Zij was de derde vrouwelijke wereldleider na Sirimavo Bandaranaike en Indira Gandhi.

Tot 1977 waren alle premiers socialistisch. Menachem Begin werd de eerste niet-socialistische premier.

De eerste premiersverkiezingen vonden in 1996 plaats naast de reguliere verkiezingen. De eerste winnaar was Benjamin Netanjahoe. Het doel was om de premier meer macht te geven omdat deze anders te afhankelijk is van de kleinere partijen. In 2003 drie is men weer afgestapt van de directe premiersverkiezingen.

Lijst van premiers van 1948 tot heden

NAAMBEGIN TERMIJNEIND TERMIJNPARTIJ
David Ben Goerion14 mei 19487 december 1953Mapai
Moshe Sarett7 december 19532 november 1955Mapai
David Ben Goerion2 november 195521 juni 1963Mapai
Levi Eshkol21 juni 19631 november 1965Mapai
Levi Eshkol1 november 196526 februari 1969Mapai/Mapam
Jigal Allon (vervangend)26 februari 196917 maart 1969Mapai/Mapam
Golda Meir17 maart 19693 juni 1974Mapai/Mapam
Jitschak Rabin3 juni 197422 april 1977Mapai/Mapam
Shimon Peres (vervangend)22 april 197721 juni 1977Mapai/Mapam
Menachem Begin21 juni 197710 oktober 1983Likoed
Jitschak Shamir10 oktober 198314 september 1984Likoed
Shimon Peres14 september 198420 oktober 1986Verbond
Jitschak Shamir20 oktober 198613 juli 1992Likoed
Jitschak Rabin13 juli 19924 november 1995Arbeid
Shimon Peres4 november 199518 juni 1996Arbeid
Benjamin Netanjahoe18 juni 19966 juli 1999Likoed
Ehud Barak6 juli 19997 maart 2001Eén Israël/Arbeid
Ariël Sharon7 maart 200121 november 2005Likoed
Ariël Sharon21 november 20054 januari 2006Kadima
Ehud Olmert4 januari 200631 maart 2009Kadima
Benjamin Netanjahoe31 maart 2009?Likoed

David Ben Goerion

David Ben Goerion (1886-1973) was de eerste premier van Israël. Nadat hij Israël door de Onafhankelijkheidsoorlog had geleid hielp hij mee het land op te bouwen. Ook zette hij vaart achter de joodse immigratie naar Israël. Ben Goerion is tweemaal premier van Israël geweest (1948-1953 en 1955-1963).

Jeugd

Ben Goerion werd in Płońsk (Polen) geboren. Zijn vader was een advocaat en een leider van de Chovevei Zionistische beweging. Zijn moeder overleed toen hij 11 jaar oud was. David groeide op als zionist en socialist. Hij kwam in 1906 in Palestina aan, geschokt vanwege de pogroms en en het anti-semitisme in Oost-Europa.

In Palestina werkte hij in de landbouw. In 1909 werd hij lid van HaShomer, een joodse verdedigingsorganisatie. In 1912 ging hij naar Turkije om rechten te studeren. Hij werkte ook als journalist. In 1915 werd David uit Palestina gezet door het Ottomaanse bestuur. Hij ging in New York wonen en trouwde daar. Hij en zijn vrouw kregen 3 kinderen. In 1918 diende David in het Britse leger als deel van het 38ste Bataljon van het Joodse Legioen. Na WO I keerde Ben Goerion terug naar Palestina.

David Ben Goerion / Bron: Eldan David, Wikimedia Commons (Publiek domein)David Ben Goerion / Bron: Eldan David, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Zionistisch leiderschap
In 1919 richtte Ben Goerion samen met Katznelson de Zionistische Arbeidsbeweging op. In 1920 werd hij algemeen secretaris van de Histradoet, de joodse vakbond. In 1930 werd de politieke partij Mapai opgericht onder leiderschap van David. In 1935 werd hij voorzitter van het Joodse Agentschap.

Gedurende WO II moedigde Ben Goerion Palestijnse joden aan om in het Britse leger te dienen. Tegelijkertijd werden duizenden joodse Europese vluchtelingen naar Palestina gehaald. Dit werd bemoeilijkt door de Britten.

Ben Goerion vertegenwoordigde de gematigde tak van het zionisme. Hij was fel gekant tegen het Revisionistich Zionisme van Ze'ev Jabotinsky. Toch zag hij de noodzaak in van vechten tegen de Arabieren in Palestina. Er was zelfs een samenwerkingsverband tussen de gematigde Hagana en de extremistische Irgoen. Ook moest Ben Goerion onderhandelen met de orthodoxe joden o.a. over de sjabbat en burgelijk/religieus huwelijk.

Op 14 mei 1948 werd de joodse staat Israël uitgeroepen. Dit leidde onmiddellijk tot gevechten met de Arabische landen en de Palestijnen. Volgens de 'Nieuw historici' was Ben Goerion mede-verantwoordelijk voor de uitdrijving van Palestijnen uit Palestina. Anderen zeggen dat vele Palestijnen zijn gevlucht vanwege het oorlogsgeweld en omdat de Arabische landen hen opriepen om tijdelijk te vertrekken.

Premierschap

Ben Goerion is tweemaal premier van Israël geweest tussen 1948 en 1963, met uitzondering van de jaren 1954 en 1955 toen hij zich terugtrok op zijn kibboets Sde Boker. Hij voerde een aantal belangrijke nationale projecten uit:
  • opvang joden uit de Arabische landen
  • watervoorziening
  • rurale ontwikkeling
  • ontwikkelingsteden
  • ontwikkeling van de Negev woestijn.

In 1956 voerde hij de Suezoorlog samen met de Britten en de Fransen om het Suezkanaal open te houden voor de scheepvaart. In 1965 nam hij afscheid van zijn partij, de Mapai. In 1969 kwam hij met de nieuwe partij Nationale Lijst. Deze behaalde slechts 4 zetels. In 1970 nam hij afscheid van de politiek en leefde een teruggetrokken leven tot hij in 1973 stierf.

Moshe Sharett

Moshe Sharett (1894-1965) was de tweede premier van Israël (1954-1955). Hij diende tussen twee termijnen van David Ben Goerion in.

Jeugd

Moshe Sharett werd in 1894 in Kherson, de Oekraïne, geboren. In 1908 emigreerde hij naar Palestina. Zijn familie was één van de stichters van Tel Aviv. Hij ging in Herzia naar school. Daarna studeerde hij in Istanboel en later op de London School of Economics. Gedurende WO I diende hij in het Ottomaanse leger als officier.

De zuster van Sharett, Rivka, kwam om tijdens een auto-ongeluk. Ook zijn zijn andere zuster overleed. Net zoals de dochter van Rivka.

Carrière

Sharett sprak vloeiend Arabisch en werkte voor de Histradoet vakbond. Van 1933 tot 1948 was hij onderhandelaar voor de Zionistische beweging met het Britse Mandaat van Palestina. De onderhandelingen leidden tot de oprichting van de staat Israël.

Vanwege zijn ervaring werd Sharett de eerste minister van buitenlandse zaken. Zijn eerste succes was een wapenstilstand in 1949 waarmee de vijandigheden tussen israël en de Arabische landen werd beëindigd.

In 1954 werd hij minister president. Hij was iemand van de diplomatie. Maar hard-liners luisterden niet naar hem en raadpleegden constant Ben Goerion die in zijn kibboets Sde Boker zat. In 1955 werd Ben Goerion minister van defensie onder Sharett. Ben Goerion volgde Pinchas Lavon op die verwikkeld was geraakt in een mislukte Israëlische operatie in Egypte. Dit staat bekend als de Lavon-affaire. Spoedig volgde Ben Goerion Moshe Sarett op in 1955.

In 1956 werd Moshe Sharett opnieuw minister van buitenlandse zaken en werd ook hoofd van het Joods Agentschap vanaf 1961 tot aan zijn dood in 1965. Ook bleef hij tot 1965 een lid van de Knesset.

Nalatenschap

Na zijn dood werd Sharett er van beschuldigd dat hij de levens van 1 miljoen Hongaarse joden niet redde door Joel Brand van het Joods Agentschap tegen te werken. Deze beschulding kwam van Ben Hecht, een revisionistische zionist, die een grote tegenstander was van de linkse zionisten. De beschuldiging wordt daarom niet zo serieus genomen. Het is nog wel steeds onderwerp van debat.

Sinds 1987 staat de afbeelding van Moshe Sharett op de 20 Nieuw Israëlische Sheqel. Naast de foto waarop hij de Israëlische vlag overhandigt aan de Verenigde Naties in 1949 staan de titels van zijn boeken. Aan de achterkant van het biljet staat zijn school van Herzilija afgebeeld. In 1998 werden de titels van zijn boeken vervangen door een gedeelte van de speech die Sharet in 1949 voor de Verenigde Naties gaf. Aan de achterzijde staat een foto van de Joodse Brigade vrijwilligers, een deel van een speech die hij gaf voor de Brigade en opnieuw de titels van zijn boeken.

Levi Eshkol

Levi Eshkol (1895-1969) diende als de derde Israëlische premier van 1963 tot aan zijn dood in 1969 als gevolg van een hartaanval. Hij was de eerste Israëlische premier die tijdens zijn functie stierf. Later zou Jitschak Rabin nog worden vermoord.

Jeugd

Levi Eshkol werd in Oratov bij Kiev in de Oekraïne geboren. Zijn moeder had een Chassidische achtergrond terwijl zijn vader van een mitnagdistische familie kwam, twee tegenstrijdige joods religieuze achtergronden. Levi ontving traditioneel onderwijs. In 1914 vertrok hij naar Palestina en werd vrijwilliger in het Joodse Legioen.

Parlementariër

Na de vestiging van de Staat Israël werd Eshkol in 1951 voor de Knesset gekozen als lid van de Mapai-partij. Hij diende tot 1952 als minister van landbouw en werd daarna minister van financiën toen Eliezer Kaplan stierf. Hij bleef 12 jaar lang op die positie. Hij werd een belangrijk persoon binnen de Mapai en nadat in juni 1963 Ben Goerion aftrad werd hij premier van Israël. Later bekoelde de relatie met Ben Goerion toen de laatste aandrong op een onderzoek naar de Lavon-affaire, waarbij een Israëlische operatie in Egypte mislukte. David Ben Goerion faalde echter om Eshkol uit te dagen en trad uit de Mapai-partij om een nieuwe partij, Rafi, op te richten. Rafi werd evenwel verslagen door Mapai/Mapam. Daarmee werd Eshkol de onbetwiste leider in het land. Ben Goerion bleef hem echter afschilderen als een onbekwame politicus.

Levi Eshkol / Bron: Zoltan Kluger, Wikimedia Commons (Publiek domein)Levi Eshkol / Bron: Zoltan Kluger, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Eshkols eerste termijn zag een economische opbloei veroorzaakt door het watersysteem dat was aangelegd. Israëls gecentraliseerde planeconomie had geen systeem van zelfregulerende mechanismen om de groei te kalmeren. De economie raakte overhit. De werkloosheid begon toe te nemen en bereikte de 12 procent in 1966, toch diende de recessie de economische gebreken te helen en er trad een herstel op gedurende de jaren 1967-1973. Dit herstel was overigens mede te danken aan de Zesdaags Oorlog waarbij israël veel gebeid veroverde.

Gedurende zijn ambtstermijn werd het lichaam van de rechtse politicus Ze'ev Jabotinsky in Israël begraven. Dat was uitzonderlijk voor een socialistische premier.

Eshkol werkte aan verbetering van Israëls buitenlandse relaties door contacten te leggen met West-Duitsland alsook de Sovjet Unie. Dit laatste land stond sommige joden toe naar Israël te emigreren. Hij was ook de eerste premier die op het Witte Huis werd uitgenodigd. Israël werd een belangrijke bondgenoot van Amerika en kreeg veel politieke en militaire steun. De militaire steun was belangrijk voor de Zesdaagse Oorlog die in 1967 werd gevoerd. Eerder werd Israël door Frankrijk geboycot met de levering van militaire wapens.

Eshkol stond bekend als een treuzelaar en aarzelde om een oorlog te beginnen met Egypte naar aanleiding van Nassers provocaties. Hij vormde daarom een regering van Nationale Eenheid (met de Herut-partij van Menachem Begin) en gaf met moeite het ministerie van defensie aan oorlogsheld Moshe Dayan die nauwe contacten onderhield met David Ben Goerion waar Eshkol een hekel aan had. Maar door de grote overwinning bleef Eshkol aan de macht tot 1969 toen hij stierf aan een hartaanval. De overwinning van Israël bracht het land in het bezit van de Sinaï woestijn, de Golan Hoogvlakte, de Gazastrook, de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem. Onder Eshkol begon ook de eerste kolonisatie van de veroverde gebieden.

Golda Meir

Golda Meir (1898-1978) was de vierde premier van Israël. Zij is tot op heden de enige eerste minister van Israël geweest. Onder haar leiding verloor Israël bijna de Jom Kippoer oorlog in 1973. In 1978 overleed ze aan kanker. Ze werd ook wel de "IJzeren Dame" genoemd, nog voordat Margareth Thacher die titel kreeg.

Jeugd

Golda Meir werd in Kiev in de Oekraïne geboren. Ze had 7 zusters, waarvan er 5 in hun babytijd overleden. In 1906 ging ze met haar ouders naar de Verenigde Staten. Ze kwamen terecht in Milwaukee, Wisconsin, waar haar vader werk vond als timmerman en haar moeder een kruidenierszaak begon.

Op 19-jarige leeftijd trouwde ze met Morris Myerson. Daarna maakte ze haar school af. Ze werd ondertussen lid van de Zionistische jeugdbeweging, Haboniem. Ze was daarin erg actief met het houden van speeches. In 1921 ging ze naar Palestina en woonde in kibboets Merhavhya in de Israël Vallei. Omdat Golda bekend stond om haar leidinggevende capaciteiten koos de kibboets haar als afgevaardigde van de Histadroet, de socialistische vakbond. Na de kibboets vertrok ze naar Tel Aviv en later naar Jeruzalem. Ze kreeg twee kinderen, een zoon en een dochter. Ondertussen gingen zij en haar man apart leven hoewel ze niet van elkaar scheidden. In 1934 ging Golda voor de Histadroet naar Amerika.

Golda Meir / Bron: Marion S. Trikosko , Wikimedia Commons (Publiek domein)Golda Meir / Bron: Marion S. Trikosko , Wikimedia Commons (Publiek domein)
Knessetlid, minister en premier
Na de oprichting van de staat Israël werd Golda ambassadeur in Moskou voor een korte periode. Vervolgens diende ze vanaf 1949 tot 1956 als minister van arbeid. Ze introduceerde grote huis- en wegenprojecten. In 1956 werd ze minister van buitenlandse zaken. Ze haalden banden aan met Afrikaanse landen en ze geloofde dat Israël een voorbeeld staat kon zijn voor Afrikaanse landen. In 1966 werd ze ziek en trad terug. Maar spoedig keerde ze op het publieke toneel terug als secretaris generaal van de Mapai.

In 1969 werd ze de opvolger van Levi Eshkol die aan een hartaanval was overleden. Ze ontmoette vele wereldleiders en promootte haar visie op vrede. In 1970 accepteerde ze een Amerikaans initiatief om de Uitputtingsoorlog met Egypte te beëindigen. Israël zou zich terugtrekken naar veilige erkende grenzen.

In 1972 werd Meir geconfronteerd met het Olympische drama in München waarbij 13 Israëlische sporters werden vermoord. Ze zwoor wraak en Israël rekende af met de aanstichters van het geweld.

In 1973 kwam de bijna fatale Jom Kippoeroorlog. De militaire inlichtingendienst van Israël hadden inschattingsfouten gemaakt en Israël werd bijna overrompeld door Egypte en Syrië. Zes uur voor de oorlog ontmoette Meir minister van Defensie Dayan en opperbevelhebber Elazar. Dayan geloofde niet in oorlog terwijl Elazar pleitte voor een aanval op Syrië. Meir was ehter bang dat een aanval op Syrië zou betekenen dat de VS geen wapens aan Israël zouden leveren. Daarom werd besloten niet aan te vallen. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Kissinger zei later dat Israël inderdaad geen wapens zou hebben gekregen.

Na de oorlog werd Meir geplaagd door onderzoeken naar het falen van de Jom Kippoeroorlog. De Agranat Commissie beschuldigde Golda Meir echter niet en haar partij won de verkiezingen in december 1973. Toch trad Meir in april 1974 af omdat ze voelde dat dit de wil van het volk was. Jitschak Rabin nam het roer over.

In 1975 ontving Meir de Israël Prijs en in 1978 overleed ze aan kanker. Ze ligt op de Herzlberg in Jeruzalem begraven.

Jitschak Rabin

Jitschak Rabin (1922-1995) was de vijfde premier van Israël. Hij heeft twee termijnen gediend. De eerste termijn was van 1974 tot 1977 en de tweede termijn was van 1992 tot 1995 toen hij door Jigal Amir werd doodgeschoten. Rabin was de eerste premier die in Israël is geboren.

Jeugd

Jitschak Rabin werd in 1922 in Jeruzalem geboren. Jitschak groeide echter op in Tel Aviv. In 1940 ronde hij een opleiding af op de Kadoori Landbouw Hoge School en hoopte een irrigatie-ingenieur te worden. Maar hij haalde nooit een graad. In 1948 trouwde hij met Lea Schlossberg gedurende de Onafhankelijkheidsoorlog. Ze kregen twee kinderen.

Carrière

Al eerder was Rabin lid geworden van de Palmach en klom op tot Hoofd Operaties Officier in 1947. Tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog leidde hij operaties in Jeruzalem en vocht tegen het Egyptische leger in de Negev. In 1964 werd hij Opperbevelhebber van het leger. Onder zijn leiding veroverde Israël de Sinaï-woestijn, de Gaza-strook, de Westelijke Jordaan Over, De Golan Hoogvlakte en Oost-Jeruzalem. Rabin was één van de eerste die de Oude Stad van Jeruzalem bezocht. Overigens had Rabin vlak voor de oorlog een zenuwinzinking, maar hij herstelde zich tijdig.

Jitschak Rabin / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Jitschak Rabin / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)
In 1968 nam Rabin afscheid van het leger en werd hij ambassadeur in de Verenigde Staten. In 1973 werd hij gekozen in de Knesset en aangesteld als minister van arbeid. Op 2 juni 1974 volgde Rabin Golda Meir op als nieuwe premier van Israël. Operatie Entebbe, waarbij Israëliërs als gijzelaars werden vastgehouden in vliegtuigen, was het meest dramatische moment tijdens Rabins eerste premierschap. Rabin gad opdracht om de passagiers te bevrijden. Dit lukte. In 1976 moest Rabin echter aftreden. Hiervoor waren twee oorzaken: vier F-15's werden op sjabbat afgeleverd wat leidde tot een breuk in de coalitie; mevrouw Rabin had een Amerikaanse bankrekening. Toen was het nog niet mogelijk voor Israëliërs om een buitenlandse rekening te houden. Zijn aftreden werd geprezen.

Rabin kwam in de oppositie terecht. Pas in 1984 werd hij opnieuw minister. Ditmaal minister van defensie onder de premiers Shamir en Peres. Rabin zorgde ervoor dat de Israëlische troepen in Libanon zich terugtrokken tot de veiligheidszone. Ook had hij te maken met de eerste intifada. Hij dreigde de Palestijnen hun botten te breken.

In 1992 werd Rabin opnieuw premier. Hij speelde een belangrijke rol bij het ondertekenen van de Oslo-Akkoorden die leidden tot de oprichting van de Palestijnse Autoriteit. Israël en de PLO gingen elkaar erkennen. Ook sloot Rabin vrede met Jordanië in 1994. Voor zijn vredesinspanningen kreeg Rabin de Nobelprijs voor de Vrede en de Ronald Reagan Award.

Op 4 november 1995 werd Rabin vermoord door Jigal Amir, een rechtse Israëliër die tegen de Oslo-Akkoorden was. De schietpartij vond plaats tijdens een massabijeenkomst in Tel Aviv. De moord kwam als een grote schok voor de Israëliërs. Hij werd door het vredeskamp gezien als een grote held ondanks zijn militaire carrière en haviksstandpunten in zijn vroegere tijd.

Shimon Peres

Shimon Peres (1923-2016) is de achtste premier van Israël. Hij is tweemaal tot eerste minister gekozen(1984-1986 en 1995-1996). Ook was hij een keer vervangend premier. Hij is een senior staatsman met een politieke carrière van meer dan 65 jaar. Op 13 juni 2007 is hij gekozen tot de ceremoniële functie van president.

Jeugd

Peres wordt in 1923 in Wisniew, Polen, geboren. Zelf zegt Peres dat zijn grootvader, die rabbi was, een grote invloed op zijn leven heeft gehad. Hij leerde van hem Talmoed en Shimon was erg religieus, terwijl zijn ouders dat niet waren. In 1934 verhuisde Peres naar Palestina en deed het gymnasium en de Ben Shemen agrarische school. Hij woonde een tijdje in een kibboets (Geva) en was één van de oprichters van kibboets Alumot. In 1941 werd hij secretaris van een socialistische zionistische jeugdbeweging. In 1945 trouwde hij Sonja Gelman die publiciteitsschuw is. Ze krijgen drie kinderen. Ook is Shimon inmiddels opa en overgrootvader. In 1947 wordt hij lid van de Hagana. Hij wordt verantwoordelijk voor het personeel en wapenaankopen. In 1953 wordt hij directeur generaal van het ministerie van defensie. Hij zorgde ervoor dat Israël de Mirage van Frankrijk kreeg, de kernreactor in Dimona vestigde en een overeenkomst had met Frankrijk en Engeland voor de Suezoorlog in 1956.

Shimon Peres / Bron: David Shankbone, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Shimon Peres / Bron: David Shankbone, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Politiek
In 1959 komt Peres in de Knesset als lid van de Mapai partij. Hij kreeg de functie van vervangend minister van defensie. Deze rol vervulde hij tot 1965 toen hij verwikkeld raakte in de Lavon affaire. Samen met Ben Goerion en Dayan verlaat hij Mapai en richt de Rafi partij op die zich later verzoende met Mapai. In 1969 werd Peres minister van immigratie absorptie en in 1970 minister van transport en communicatie. In 1974, na een periode als minister van informatie, werd Peres minister van defensie in de regering van Jitschak Rabin. In 1977 wordt Peres partijleider van de Mapai/Mapam. Hij verliest de verkiezingen van Menachem Begin.

Premier

In 1984 wordt hij voor het eerst premier in een kabinet van Nationale Eenheid. Hij roteert met Shamir die in 1986 premier wordt. Wanneer de één premier is, is de ander minister van buitenlandse zaken. Peres bereikt niet veel tijdens zijn premierschap vanwege tegenwerking door Shamir. Zijn plan om vrede te sluiten met Jordanië verdwijnt in de prullenbak. In de periode 1988-1990 is Peres minister van financiën. In 1990 verlaat de Arbeidspartij de regering van nationale eenheid. Peres komt in de oppositie terecht. In 1992 moet hij het leiderschap van de partij aan Jitschak Rabin gunnen. Peres wordt minister van buitenlandse zaken. Vanwege de Oslo-Akkoorden ontvangt Peres samen met Rabin en Arafat de Nobelprijs voor de Vrede. Wanneer Rabin in 1995 wordt vermoord door Jigal Amir wordt Shimon Peres voor de tweede keer premier. Hij krijgt het erg moeilijk vanwege vele Hamas-aanslagen. In de volgende verkiezingen in 1996 wordt hij dan ook verslagen door Benjamin Netanjahoe in de eerste premierverkiezingen. In 1997 wordt hij als partijleider vervangen door Ehud Barak. Wanneer deze de verkiezingen in 1999 wint krijgt Peres maar een kleine rol toebedeeld in Baraksregering. In 2000 verliest Peres de presidentsverkiezingen van Moshe Katsav. Peres komt pas weer in beeld als Sharon de premiersverkiezingen wint van Ehud Barak en een regering van nationale eenheid vormt. Peres wordt minister van buitenlandse zaken.

In 2005 treedt Peres toe tot de nieuw partij Kadima. Hij krijgt de post van vice-premier en minister voor de ontwikkeling van de Negev, Galilea en Regionale Economie. In 2007 wordt Peres gekozen als nieuwe president van Israël

Politieke standpunten

Vroeger was Peres een havik en was hij voor de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Later is Peres echter meer een duif geworden en een sterke supporter van de notie van vrede door economische samenwerking. Peres was een architect van de Oslo-Akkoorden. Toch steunde hij Sharon in het hard neerslaan van de Intifada. Door de westerse media wordt hij vaak gezien als Israëls 'informele' woordvoerder.

Menachem Begin

Menachem Begin (1913-1992) was de zesde premier van Israël. Hij was de eerste niet-socialistische premier. Begin was een controversieel maar geliefde leider onder de Israëlische bevolking. Ondanks dat hij tot het nationalistische kamp behoorde was hij de eerste premier die vrede sloot (met Egypte). Hij was premier tussen 1977 en 1983.

Jeugd

Menachem Begin werd geboren in Brest-Litovsk. Hij verloor zijn ouders tijdens de Holocaust. Hij volgde een jeshiva opleiding en op 12-jarige leeftijd werd hij lid van de Zionistsche Hashomer Hatzair. Op 14 jarige leeftijd ging hij naar een Poolse school. Hij hield zich echter aan de joodse godsdienst en onderhield goede relaties met Charedische joden. Tussen 1931 en 1935 studeerde hij rechten. In dezelfde periode had Begin contact met Ze'ev Jabotinsky, de stichter van militant, nationalistisch Revisionistisch Zionisme. Hij wordt lid van de Beitar beweging. Tussen 1941 en 1942 moet hij dwangarbeid verrichten in een werkkamp in Siberië. Tijdens WO II dient hij in het Poolse leger. Later komt het terecht in de Irgoen, een rechtse militante organisatie die in Palestina tegen de Arabieren en de Britten vecht.

Oppositie
Aanvankelijk vocht de Irgoen samen met de Britten tegen de Duitsers. Later, tussen 1944-1948, vocht Begin tegen de Britten. De belangrijkste aanslag is op het King David Hotel In Jeruzalem. Dit luidde het einde in van de Britse overheersing in Palestina. Tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog wordt door de Irgoen en Lechi een slachting aangericht in het Arabische dorpje Deir Yassin. Bij de Onafhankelijkheidsverklaring van Israël heft de Irgoen zichzelf op. Begin richt de politieke beweging Herut (vrijheid) op en wordt een oppositiepartij in de Knesset. Deze oppositie duurt tot 1977. Er was tijdens de oppositieperiode grote onenigheid tussen David Ben Goerion en Menachem Begin. Dit kwam door de Atalena-affaire tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog waarbij de Hagana de boot van de Irgoen vol wapens opblies. Eén van de grote confrontaties waren de schuldbetalingen die West-Duitsland aan Israël betaalde. Begin wilde hier niets van weten.

In 1973 ging Begin in op een plan van Ariel Sharon om een grote blok te vormen tegen de regering. Ze richten de partij Likoed op. Tijdens de verkiezingen van 1973 haalde de Likoed 39 zetels maar bleef in de oppositie. De druk op de regering nam echter toe vanwege de Jom Kippoeroorlog en de Arabische joden die zich gediscrimeerd voelden.

Premier

In 1977 wint de Likoed grandioos de verkiezingen en Begin wordt de nieuwe premier. In 1979 tekent Begin een vredesakkoord met Egypte. Israël gaf de Sinaï aan Egypte terug. Begin en Sadat keregen hiervoor beiden de Nobelprijs voor de Vrede. Toch zette Begin zich ook in voor de uitbreiding van nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en op de Gaza-strook. In 1981 geeft Begin opdracht om een Iraakse nucleaire reactor te bombaderen. Het leverde toen veel kritiek op, maar Amerika was blij toen tijdens de Eerste Golfoorlog Irak geen kernwapens had.

In 1982 geeft Begin opdracht voor een beperkte invasie in Libanon na de moord op de Israëlische ambassadeur in Londen. Doel was om de PLO op grotere afstand van de Israëlische grens terug te drijven zodat de raketten niet meer Israël konden bereiken. Sharon, de minister van defensie, ging echter verder met zijn opdracht. De PLO werd uit Beiroet verjaagd en ook Syrië werd aangevallen. Iedereen verwachtte een snelle en beslissende overwinning. Maar het ging veel langer duren. Dieptepunt was de massaslachting door christelijke milities, bondgenoten van Israël, op Palestijnen in de kampen Sabra en Shatila. De druk op Begin om af te treden, na een onderzoeksrapport, nam toe. In augustus 1983 trad Begin daadwerkelijk af. Jitschak Shamir volgde hem op. De laatste jaren leefde Begin in eenzaamheid na de dood van zijn vrouw. In 1992 overleed Menachem Begin.

Jitschak Shamir

Jitschak Shamir (1915-2012) was tweemaal premier van Israël. De eerste termijn was 1983-1984 en de tweede termijn was 1986-1992. Hij was de zevende premier van Israël.

Jeugd

Shamir werd geboren in Ruzhany, in Wit-Rusland. Hij verhuisde naar Warschau waar hij rechten studeerde aan de Universiteit van Warschau. In zijn jeugd was hij lid van de rechtse joodse jeugorganisatie Beitar. In 1935 emigreerde hij naar Palestina. Hij werd lid van de Irgoen. Toen de Irgoen in 1940 opsplitste koos Shamir voor de extreme Lechi beweging geleid door Avraham Stern. De Lechi onderhield contact met de Duitsers tijdens WO II om tegen de Engelsen in Palestina te vechten in ruil voor uitzetting van Europese joden naar Palestina. In 1941 werd Shamir gevangen genomen door de Britten. Shamir ontsnapte echter en werd na de dood van Avraham Stern één van de drie leiders van Lechi.

Israël

Na Israëls Onafhankelijkheidsoorlog in 1948 trad Shamir in dienst van de Mossad, de Israëlische buitenlandse veiligheidsdienst. Shamir diende daar tien jaar in (1955-1965). In 1969 werd hij lid van de Herutpartij van Menachem Begin en in 1973 werd hij gekozen als Knessetlid van de nieuwe Likoedpartij. In 1977 werd hij voorzitter van de Knesset en in 1980 minister van buitenlandse zaken, alvorens Begin op te volgen als minister president in 1983.

Jitschak Shamir / Bron: GERALD B. JOHNSON, Wikimedia Commons (Publiek domein)Jitschak Shamir / Bron: GERALD B. JOHNSON, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Premier
Hoewel Shamir tegen de vrede met Egypte was die in 1979 werd gesloten leidde hij de onderhandelingen met de Egyptenaren voor normalisering van de betrekkingen. Ook maakte hij een akkoord met Libanon in 1983. Omdat hij er niet in slaagde om de inflatie van Israël in de hand te houden kwamen er in 1984 nieuwe verkiezingen. Dit leidde tot een nationaal eenheidskabinet met de Mapai/Mapam van Shimon Peres. Als onderdeel van het akkoord kreeg Peres de post van premier tot september 1986 waarna Shamir de post weer overnam.

Shamirs haviksstandpunt was gematigd. Toch bleef hij voor handhaving van de status quo tussen Israël en de Arabische landen en blokkeerde een initiatief van Peres voor een regionale vredesconferentie in 1987 met Koning Hoessein van Jordanië. In 1988 werd Shamir opnieuw premier en vormde opnieuw met Peres een coalitieregering tot 1990, toen de Arbeiderspartij eruit stapte. Shamir bleef over met een uiterst rechtse krappe regering.

In 1991 tijdens de Golfoorlog besloot Israël geen wraak te nemen op de Iraakse raketaanvallen op zijn land, ondanks dat vele Scud-raketten in dichtbevolkte gebieden vielen. In dat zelfde jaar nog nam de regering-Shamir deel aan een vredesconferentie in Madrid na de Golfoorlog onder druk van de Amerikaanse regering Bush senior. Ook kwamen in die periode duizenden Ethiopische joden naar Israël toe, bekend onder de naam Operatie Salomo. In 1992 kwam de regering-Shamir ten val omdat de Likoed had deelgenomen aan de Madrid Vredesconferentie en daarmee was overeengekomen dat onderhandeld zou worden over Palestijnse Autonomie in de bezette gebieden. De kleine rechtse partijen in de regering waren het daar niet mee eens.

Tijdens de verkiezingen van 1992 verloor Shamir van Jitschak Rabin. In maart 1993 stapte hij terug als leider van de Likoed maar bleef in de Knesset tot de verkiezingen in 1996. Shamir had veel kritiek op zijn opvolger partijleider en premier Benjamin Netanjahoe. In 1998 verliet Shamir daarom de Likoed en begon met Benny Begin (de zoon van Menachem Begin) een splinterpartij. Nadat Netanjahoe de verkiezingen in 1996 verloor, keerde Shamir terug naar de Likoed en steunde Ariel Sharon in de verkiezingen van 2001. In 2006 werd Shamir (inmiddels 91 jaar) ziek en herkende zijn bezoekers niet meer. In 2012 is hij overleden.

Benjamin Netanjahoe

Benjamin Netanjahoe (1949) was de negende premier van Israël. Hij functioneerde als premier tussen 1996 en 1999. Hij was de derde Likoed prenier, na Menachem Begin en Jitschak Shamir. Hij is de eerste premier die geboren is ná de oprichting van de Staat Israël. Sinds 2009 is hij opnieuw premier van Israël.

Jeugd

Benjamin Netnajahoe is in Tel Aviv geboren. Zijn vader was een professor Joodse geschiedenis en een belangrijke bondgenoot van de revisionistische zionist Ze'ev Jabotinsky. De broer van Netanjahoe, Jonathan, werd gedood tijdens de bevrijdingsoperatie van het gijzelingsdrama in Entebbe in 1976. Zijn jongste broer Iddo is radiologist en schrijver. Alle drie de broers hebben gediend in de beste elite-eenheid van Israël, de Sayeret Matkal.

Op 14 jarige leeftijd verhuisde Benjamin met zijn ouders en broers naar Amerika. Daar ging hij naar school en studeerde architectuur, management en politieke wetenschappen. Hij is drie keer getrouwd geweest. Na een korte carrière als zakenman werd hij afgevaardigde hoofd van missie bij de Israëlische ambassade in Washington. Daarna werd hij ambassadeur bij de Verenigde Naties. In 1988 werd hij in de Knesset gekozen en diende in de regeringen van Jitschak Shamir. In 1993 werd Benjamin Netnajahoe gekozen als partijleider van de Likoed, boven Benny Begin (de zoon van Menachem Begin) en David Levy.

Benjamin Netanjahoe / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Benjamin Netanjahoe / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)
Premier
In 1996 werd voor de eerste keer een Israëlische premier direct gekozen. Netnajahoe huurde een Amerikaanse republikein in, Arthur Finkelstein, die hem met de campagne hielp. Hoewel dit veel kritiek opleverde werd Netanjahoe toch gekozen (in 1999 werd hij overigens door Ehud Brak verslagen die dezelfde methode hanteerde als Netanjahoe). De verliezer was Shimon Peres die in de opiniepeilingen er juist gunstig voorstond. De reden voor het verlies van Peres was het grote aantal bomaanslagen die het land voor de verkiezingen teisterden. Hoewel Netanjahoe de premierverkiezingen won, was de Arbeidspartij de winnaar in de Knesset verkiezingen. Dit betekende dat Likoed moest gaan samenwerken met religieuze partijen zoals Shas en Verenigd Tora Jodendom, die tegen de kapitalistische zienswijze van Netanjahoe was.

Hoewel met veel tegenzin ging Netanjahoe onderhandelen met Jasser Arafat. Dit leidde tot de Wye River Akkoorden. Hierbij werd een groot deel van Hebron overgedragen aan Palestijns zelfbestuur. Maar de Oslo-Akkoorden werden niet uitgevoerd. Ook leidde de opening van een tunnel bij de Klaagmuur tot rellen van de Palestijnen. Netanjahoe had een beleid van drie maal 'nee': geen terugtrekking uit de Golan Hoogvlakte, geen discussie over Jeruzalem en geen onderhandelingen onder alle omstandigheden. Netanjahoe kreeg kritiek te verduren van de oppositie maar ook van rechtse elementen binnen zijn regering. Daarnaast waren er veel schandalen waardoor zijn imago bij het Israëlische publiek afnam. In 1999 verloor hij dan ook de presidentsverkiezingen van Ehud Barak. Netanjahoe ging tijdelijk uit de politiek. In 2002 kwam hij echter terug als minister van buietnlandse zaken en in 2003 werd hij minister van financiën en hervormde de Israëlische economie wat tot veel kritiek leidde. Hij daagde ook Sharon uit voor het partijleiderschap maar hij verloor. Na de terugtrekking uit de Gaza-strook stapte Netanjahoe op als minister van financiën. Toen Sharon de nieuw partij Kadima oprichtte werd Netanjahoe weer kandidaat voor het leiderschap van de Likoed. In 2005 werd hij opnieuw leider van de Likoed. Bij de verkiezingen haalde de Likoed echter slechts 12 zetels. In 2007 werd Netanjahoe opnieuw als leider van de Likoed gekozen.

Sinds 2009 is hij opnieuw premier van Israël geworden.

Ehud Barak

Ehud Barak (1942) was de tiende premier van Israël. Hij diende in de periode 1999-2001. Hij is de meest onderscheiden Israëlische soldaat. Na 2001 stapte hij uit de politiek, maar sinds 2007 was hij opnieuw partijleider van de Arbeidspartij en was minister van defensie in het kabinet Olmert.

Jeugd

Ehud Barak werd geboren in kibboets Mishmar HaSharon. Hij is de oudste van vier kinderen. In 1959 ging hij in militaire dienst. Daar ontmoette hij zijn vrouw Naava. Ze kregen samen drie kinderen. In 2003 scheidde hij van haar. En sinds 2007 is hij getrouwd mijn zijn jeugdliefde Nili Priel. Barak studeerde natuur- en wiskunde en technische economische systemen. Ehud Barak diende 35 jaar in het Israëlische leger. Hij behaalde daar de hoogste positie opperbevelhebber van het leger en rank Rav Aloef. Het bekendst is Ehud Barak om zijn deelname als commando bij de Sayeret Matkal. Zie hier.

Premier

In 1995 was Barak eerst minister van binnenlandse zaken en later minister van buitenlandse zaken. In 1996 werd hij de leider van de Arbeidspartij. In 1999 werd hij tijdens de premierverkiezingen gekozen als premier. Hij koos voor de religieuze Shas-partij om deel te nemen aan de coalitie. Dit leidde tot het vertrek van de Merets-partij omdat Shas de onderminister van educatie afleverde.

Ehud Barak / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Ehud Barak / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)
Tijdens zijn premierschap trok het Israëlische leger zich terug uit Zuid-Libanon. De Hezbolla nam echter drie soldaten gevangen en vermoordde deze. De lichamen werden in 2004 geruild voor Libanese krijgsgevangenen. Barak sprak ook met Arafat in Camp David. Deze besprekingen mislukten en leidden tot de Tweede Intifada (Al Aksa Intifada) die veel heftiger was dan de Eerste Intifada. De schuld van het falen van de besprekingen werd bij Arafat neegelegd door zowel Clinton, Barak als Prins Bandar van Saoedie Arabië.

Binnenlands werd onder de regering-Barak de Tal-wet aangenomen waarbij de Charedische joden wettelijk toestemming kregen om uit de militairedienst te blijven. Ook waren er rellen van Israëlische Arabieren die de Palestijnen steunden. Daarbij vielen 12 doden aan Arabische zijde en 1 dode aan joodse zijde.

In 2001 verloor Ehud Barak de presidentsverkiezingen, die toen voor het laatst werden gehouden, van Ariel Sharon. Barak verliet de politiek en ging in Amerika werken voor de Electronic Data Systems. Ook werd hij partner van de investeringsmaatschappij SCP Private Equity Partners. Daarnaast richtte hij het bedrijf op "Ehud Barak Limited" die al een winst heeft gemaakt van 30 miljoen sheqels. Tevens hield Barak lezingen op Amerikaanse universiteiten. Hij gaf zijn visie op het Midden Oosten. Over Irak zei hij dat het geleidelijk in de richting gaat van een burgeroorlog en dat de Amerikaanse aanwezigheid meer een probleem is dan een oplossing.

In 2005 probeerde Ehud Barak terug te keren in de politiek maar vanwege slechte peilingen steunde hij uiteindelijk Shimon Peres in de race voor het leiderschap van de Arbeidspartij. Peres won echter niet. Het was Amir Peretz die partijleider. Barak bleef wel lid van de partij. In 2007 werd Barak alsnog gekozen tot leider van de Arbeidspartij. In juni 2007 werd hij aangesteld als minister van defensie.

Ariël Sharon

Ariël Sharon (1928-2014) was de elfde premier van Israël. Hij bestuurde het land tussen 2001 en 2006. In 2006 kreeg hij een beroerte en lag hij in een diepe coma. Hij was de oprichter van de nieuw partij Kadima in 2005.

Jeugd

Ariël Sharon werd geboren in Kfar Mala (Palestina). Op de leeftijd van 10 jaar werd Ariël lid van de zionistische beweging, HaSade (het veld). Toen hij 14 was werd Ariël lid van de Gadna, een paramilitaire jeugd bataljon, en later werd hij lid van de Hagana, de voorloper van het Israëlische leger. Hij vocht als commandant in de Alexander Brigade tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog. Daarna werd hij commandant van de Golani Brigade Verkenningseenheid en in 1950 inlichtingenofficier van het Centrale Commando. Hij begon met de studie geschiedenis maar na 1,5 jaar werd hij gevraagd om leider te worden van Eenheid 101 (zie hier). De Eenheid ging later op in het 202de Paratroopers Brigade die o.a. optrad tijdens de Suez-oorlog in 1956. In 1953 ronde Sharon nog de studie rechten af. Sharons eerste vrouw, Margalit, kwam om tijdens een auto-ongeluk. En zijn zoon kwam om het leven toen hij met een pistool speelde. Sharon trouwde met de zuster van Margalit, Lily. Ze kregen twee zonen. Tijdens de Zesdaagse Oorlog in 1967 stond Sharon aan het hoofd van een legerdivisie in de Sinaï-woestijn en forceerde een belangrijke doorbraak. Tijdens de Jom Kippoeroorlog in 1973 lukt het hem om het Derde Leger van Egypte te omsingelen. Er kwam geen overgave omdat er een staakt-het-vuren kwam. Sharon was echter de held van de Jom Kippoeroorlog.

Ariël Sharon / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Ariël Sharon / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)
Politieke loopbaan
In 1973 richtte Sharon de Likoed op maar stapte daar al snel uit. Later probeerde hij terug te keren om Menachem Begin te vervangen. Maar hij werd niet geaccepteerd. Ook probeerde hij het bij de Arbeiderspartij en de Democratische Beweging voor Verandering, wat eveneens mislukte. Tenslotte richtte hij een eigen partij op Shlomtzion die slechts 2 zetels won. Shlomtzion sloot zich aan bij de Likoed en Sharon werd minister van landbouw. Hij speelde een belangrijke rol in de stichting van nederzettingen in de veroverde gebieden van 1967. In 1981 werd Sharon minister van defensie. Hij was in 1982 de architect van de Eerste Libanonoorlog. De oorlog had aanvankelijk als doel om een veiligheidszone te vormen in Libanon om Galilea tegen raketaanvallen te beschermen. Maar het Israëlische leger trok door naar Beiroet en verjoeg de PLO. Groot dieptepunt voor Sharon was de slachting van Palestijnen in Sabra en Shatilla door christelijke milities, de bondgenoten van Israël. Sharon kreeg hiervan de schuld en moest ontslag nemen als minister van defensie. Toch kwam Sharon terug als minister zonder portefeuille (1983-1984), minister van handel en industrie (1984-1990), minister van volkshuisvesting (1990-1992), minister van nationale infrastructuur (1996-1998) en minister van buitenlandse zaken (198-1999). Eind jaren 1990 werd Sharon ook partijleider van de Likoed. In 2000 bezocht Ariel Sharon samen met 1000 politiemensen de Tempelberg. De reden was dat archeologen claimden dat moslims joodse restanten van de Tempel vernietigden door bouwactiviteiten. Hiermee begon de Tweede Intifada (Al Aksa Intifada). De echte reden voor de intifada was het mislukken van het Camp David overleg tussen Ehud Barak en Jasser Arafat.

Premier

In 2001 werd Sharon tijdens de premierverkiezingen gekozen boven Ehud Barak. Het belangrijkste beleidspunt van Sharon was de eenzijdige terugtrekking van Israël uit de Gaza-strook zonder vredesovereenkomst met de Palestijnen. Een conservatieve rabbijn sprak een oude vloek over Sharon uit de Pulsa diNoera, waarbij de engel des doods gevraagd wordt om Sharon te doden. Nadat Israël uit Gaza was vertrokken verbranden Palestijnen synagoges die leeg waren achtergebleven. De nederzettingen zelf waren al door Israëlische bulldozers platgewalst.

Omdat er binnen de Likoed veel kritiek was op Sharon richtte deze in 2005 een nieuwe partij op: Kadima (voorwaarts). Tijdens nieuwe verkiezingen in 2006 behaalde Kadima een grote winst. Sharon werd echter geen premier. Hij was eind 2005 getroffen door een beroerte. Aanvankelijk leek het mee te vallen, maar bij een nieuwe beroerte niet veel later raakte hij in een diepe coma waarin hij nog steeds ligt. Ehud Olmert nam de taken als premier waar. In april 2006 toen er Knesset verkiezingen werden gehouden werd Ehud Olmert officieel premier.

Ehud Olmert

Ehud Olmert (1945) was de twaalfde premier van Israël. Hij regeerde het land vanaf 2006. Aanvankelijk was hij interim premier sinds de ziekte van Ariël Sharon. Maar sinds de verkiezing van april 2006 was hij officieel premier van het land tot 2009. Later is hij op beschuldiging van corruptie een paar jaar in de gevangenis beland waar hij vervroegd weer werd vrijgelaten.

Jeugd

Ehud Olmert is geboren nabij Binjamina in het toenmalige Palestina. Tijdens zijn jeugd was hij lid van de Beitar jeugdorganisatie. Zijn ouders steunden de verzetsbeweging Irgoen. Olmert studeerde psychologie, filosofie en rechten. Tijdens zijn dienst periode diende hij in de Golani Brigade maar hij was vaak gewond en tijdelijk vrijgesteld van dienstplicht. later vervulde hij zijn dienstplicht alsnog toen hij journalist was voor het legerblad BaHamane. Gedurende de Jom Kippoeroorlog zat hij in het hoofdkwarier van Ariël Sharon als oorlogscorrespondent. Toen hij in de Knesset zat volgde hij alsnog een officiersopleiding in 1980. Hij was toen 35 jaar oud. Voor zijn Knesset periode had hij een advocatenkantoor. Olmert is getrouwd en heeft 5 biologische kinderen en 1 geadopteerde dochter.

Ehud Olmert / Bron: Antônio Milena/ABr, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)Ehud Olmert / Bron: Antônio Milena/ABr, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)
Knessetlid en minister/premier
In 1973 kwam hij voor het eerst in de Knesset. Olmert was toen 28 jaar oud. Hij was één keer minister zonder portefeuille, verantwoordelijk voor minderheden (1988-1990) en minister van gezondheid (190-1992). Hij heeft verder geen belangrijke rol gespeeld in de Knesset tot dan toe. Wel stemde hij tegen de Camp David Akkoorden die leidden tot vrede met Egypte. Later erkende dat hij fout zat.

In 1992 werd Olmert gekozen als burgemeester van Jeruzalem. Hij bezette deze post tussen 1993 en 2003. Hij heeft veel gedaan aan de infrastructuur van de stad.

In 2003 kwam hij weer terug in de Knesset en werd hij vice-premier en minister van industrie, handel en werkgelegenheid. In 2005 werd hij minister van financiën. Hij werd gezien als de rechterhand van premier Sharon. Hij ging dan ook direct met Sharon mee toen deze de nieuwe partij Kadima oprichtte. In 2006 wordt hij waarnemend premier van Israël wanneer Sharon een beroerte krijgt. Omdat er al verkiezingen voor de Knesset gepland waren hoefde Olmert geen nieuwe verkiezingen uit te schrijven. Kadima won de verkiezingen in april 2006 en Olmert werd nu officieel premier. Hij volgt de ingeslagen koers van Sharon. Olmert wil land opgeven voor vrede. Hij houdt zich daarbij aan de Road Map for Peace. Olmert is echter sinds de Tweede Libanonoorlog in 2006 in de problemen gekomen. De oorlog verliep voor Israël uiterst moeizaam. Een uitgebracht onderzoeksrapport wees Olmert als schuldige aan voor het falen van de oorlog. Hierdoor is zijn positie verzwakt. Ook wordt hij beticht van corruptie. Er loopt een politie-onderzoek naar hem. En het is lang niet zeker dat Olmert van alle blaam wordt gezuiverd. Er was tevens persoonlijk tegenslag voor Olmert bij wie prostaatkanker is geconstateerd. Gelukkig is het goedaardig.

In november 2007 was er een Midden-Oosten top in de Verenigde Staten. Daarbij is afgesproken dat de Palestijnse president Abbas en premier Olmert elkaar regelmatig zullen bezoeken en besprekingen houden. Of dit wat zal opleveren is nog maar zeer de vraag. De eisen van de Palestijnen verschillen nogal met de bereidheid van Olmert om daarop in te gaan. Zo is Israël bezig met de bouw van nieuwe huizen in Jeruzalem. Ook wil Israël de meeste nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever bij Israël trekken. Oost-Jeruzalem vormt ook een heikel punt. Om nog maar te zwijgen over de terugkeer van Palestijnse vluchtelingen naar Israël. Rechtse Israëliërs zullen er ondertussen alles aan doen om te voorkomen dat Olmert zijn plannen gaat uitvoeren. Daarnaast zal Hamas olie op het vuur blijven gooien door het afvuren van raketten op Israël. Kortom, ook premier Olmert zal moeite hebben om vrede te bereiken net zoals al zijn voorgangers.

Lees verder

© 2007 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Boekrecensie: Ariel Sharon - Johan BoefrecensieBoekrecensie: Ariel Sharon - Johan BoefIn 2005 verscheen het boek 'Ariel Sharon - koning van Israël' van Johan Boef. Het boek gaat over het leven van Ariel Sha…
Israëlische elite eenheden: Ariël Sharon - elite eenheid 101In de jaren 1950 wordt de nieuwe staat Israël geplaagd door Palestijnse infiltraties. Israël begint elite eenheden te on…
Boekrecensie: Follow Me! (elite eenheden IDF)Samuel M. KatzrecensieBoekrecensie: Follow Me! (elite eenheden IDF)Samuel M. KatzDe IDF behoort tot één van de beste en meest ervaren legers ter wereld. De wortels van Israëls leger liggen in onconvent…
recensieBoekrecensie: Who murdered Yitzhak Rabin? - Barry ChamishIn 1998 kwam het spraakmakende boek 'Who murdered Yitzhak Rabin?' (Wie vermoordde Jitschak Rabin?) uit. De auteur van he…
David Ben-GurionDavid Ben-GurionInmiddels heeft Israël al vele premiers gehad. Toch was ooit een premier de eerste, David Ben-Gurion. Een man die een ni…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Israëlische premiers: lijst met premiers (1948 tot heden)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 04-07-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Politiek
Bronnen en referenties: 12
Schrijf mee!