InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Onderwijs > Het onderwijs: continu in beweging

Het onderwijs: continu in beweging

Het onderwijs: continu in beweging Al zolang men onderwijs kent, is er ook sprake van vernieuwingen binnen dat onderwijs. Naast het Traditioneel Vernieuwingsonderwijs (montessorionderwijs, daltononderwijs, jenaplanonderwijs, vrijeschoolonderwijs) is er sinds de 2e helft van de 20e eeuw opnieuw een onderwijsvernieuwende tendens gaande. Voorbeelden hiervan zijn het Ontwikkelingsgerichte Onderwijs, het Iederwijs, het Ervaringsgerichte Onderwijs en het Adaptieve Onderwijs (deze laatste is beter bekend onder de term Passend Onderwijs).

Iederwijs

Iederwijs is een vorm van onderwijs, die men kent sinds 2002. Deze vorm van onderwijs is grotendeels gebaseerd op de idealen van de 'Sudbury Valley School' in de Verenigde Staten (deze valt binnen de noemer democratisch onderwijs) en de Pestalozzischool in Ecuador. Deze laatste is een school waarin gehandicapte en niet-gehandicapte kinderen samen onderwijs krijgen. Dit onderwijs is gebaseerd op de ideeën van Maria Montessori. Beide scholen zijn particulier onderwijs, wat wil zeggen dat de scholen geen subsidie van de overheid krijgen. Ook voor iederwijsscholen geldt dit.

Iederwijs komt erop neer dat kinderen zelf mogen beslissen wat zij op school doen. Zij mogen de regie voeren over wat zij leren, hoe zij het leren en met wie ze het leren. Daarnaast hebben leerlingen een even grote stem als de begeleiders, die ook wel iederwijzers worden genoemd. Er bestaan geen groepen: alle leerlingen van alle leeftijden zitten door elkaar.

Sinds een aantal jaar zijn alle iederwijsscholen opgeheven, of opgegaan in andere soorten onderwijs.

Ontwikkelingsgericht Onderwijs

Ontwikkelingsgericht onderwijs is een onderwijsvorm, die gebaseerd is op de ideeën van Lev Vygotski. In Nederland is deze vorm van onderwijs bekend geworden door onder andere Frea Janssen- Vos, die hier ook een boek over schreef ('Basisontwikkeling voor peuters en de onderbouw'). Binnen het ontwikkelingsgerichte onderwijs wordt emancipatie als belangrijkste doel van de opvoeding gezien. Hiermee wordt bedoeld dat kinderen opgevoed moeten worden tot zelfstandige, onafhankelijke mensen die kunnen functioneren in een dynamische maatschappij.

Basisontwikkeling

Binnen het ontwikkelingsgerichte onderwijs, wordt de term 'basisontwikkeling' gebruikt voor het onderwijs aan kleuters. Bij deze leeftijdsgroep is spel de leidende activiteit: de educatieve elementen zijn hierin "verborgen". Voor de leerkracht ligt er de taak om spelactiviteiten op te zetten die passen bij de interesse en ontwikkeling van de kinderen. Een term die hiervoor gebruikt wordt, is de zone van de naaste ontwikkeling. Met de zone van de naaste ontwikkeling, bedoelde Vigotski dat een kind wordt uitgedaagd met een activiteit die bij zijn cognitieve niveau past. Deze mag dus niet te moeilijk, maar ook zeker niet te makkelijk zijn.

Ervaringsgericht onderwijs

Ervaringsgericht onderwijs is een vorm van onderwijs, die gebaseerd is op het gedachtegoed van Laevers: een Leuvense hoogleraar. Deze onderwijsvorm gaat er vooral vanuit dat de leraar op de hoogte is van wat er bij de kinderen leeft en hier zijn onderwijsprogramma op afstemt.

Het aanleren van kennis geschiedt dan ook (grotendeels) via alternatieve kanalen: situaties die passen bij de belevingswereld van de kinderen worden aangegrepen om basisvaardigheden aan te leren. Dit zorgt ervoor dat niet alleen de kennis, maar ook het probleemoplossend vermogen toeneemt. Binnen deze context is het klaslokaal onderverdeeld in hoeken, die allemaal een verschillend leergebied vertegenwoordigen.

Adaptief onderwijs

Adaptief onderwijs is een vorm van onderwijs, die wij kennen sinds 2002. De grondlegger van dit type onderwijs is Stevens, hoogleraar orthopedagogiek.

Dit onderwijsconcept is door de regering aangevuld en is beter bekend onder de noemer Passend Onderwijs: een stelsel dat per 1 augustus 2014 is ingegaan. In grote lijnen verschillen Passend en Adaptief Onderwijs niet van elkaar: het belangrijkste verschil is dat Passend Onderwijs duidelijk omschrijft dat scholen een zorgplicht hebben. Met deze zorgplicht wordt bedoeld dat scholen verplicht zijn om een passende plek te vinden voor elke leerling die zich aanmeldt: ook leerlingen met een beperking.

Adaptief Onderwijs heeft als belangrijkste principe dat er aandacht is voor meerdere aspecten van de ontwikkeling van kinderen. Zo is niet alleen de gemeten ontwikkeling belangrijk, maar ook de wil om aan deze ontwikkeling te werken en de manier waarop deze ontwikkeling tot stand is gekomen. De zone van de naaste ontwikkeling speelt ook in deze vorm van onderwijs een grote rol.
De leraar wordt in dit verband gezien als een coach, die de leerlingen moet begeleiden naar zelfstandigheid.

Verschillen

Een groot verschil tussen met name Adaptief, Ervaringsgericht, Ontwikkelingsgericht onderwijs, Traditioneel Vernieuwingsonderwijs en Iederwijs, is dat Iederwijs helemaal afgeschaft is (op last van de Onderwijsinspectie) en de overige scholen juist in opkomst zijn. Deze tendens wordt gekenmerkt door nieuwe vernieuwingsscholen die opgericht worden, maar ook doordat juist openbare scholen zonder specifieke pedagogische grondslag elementen overnemen. Zo kennen een aantal scholen wel Basisontwikkeling in de kleuterklassen, maar wordt dit programma niet voortgezet in hogere klassen.
© 2015 - 2019 Bo1995, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat is ontwikkelingsgericht onderwijsWat is ontwikkelingsgericht onderwijsOntwikkelingsgericht onderwijs is een visie op onderwijs in het basisonderwijs. Maar wat houdt het eigenlijk in? Hoe wor…
Soorten basisonderwijsSoorten basisonderwijsIeder kind in Nederland heeft recht op basisonderwijs. Het wordt gegeven aan kinderen van vier tot twaalf jaar en het is…
Adaptief OnderwijsHet is zover. Je kind is oud genoeg om naar de basisschool te gaan. Er zijn veel keuzes die je als ouder kan maken. Welk…
Particulier onderwijs, toenemende plaats in onderwijslandUit onvrede met het reguliere onderwijs sturen meer en meer ouders kinderen naar het particulier onderwijs. Volgens het…
Het Montessori OnderwijsJe kind gaat naar de basisschool. Er moet een belangrijke keuze gemaakt worden. Naar welke school gaat je kind en wat vo…
Bronnen en referenties
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Iederwijs
  • http://ecuador2011-2012silkevl.weebly.com/pestalozzischool.html
  • Méér dan onderwijs, 2011
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Lev_Vygotski
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Zone_van_de_naaste_ontwikkeling
  • http://www.onderwijsgeschiedenis.nl/website/page23.php
  • Leraar 24- Traditioneel Vernieuwingsonderwijs

Reageer op het artikel "Het onderwijs: continu in beweging"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Bo1995
Laatste update: 01-02-2015
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Onderwijs
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!