InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Man en vrouw > Meer vrouwelijke rechters dan mannelijke in Nederland

Meer vrouwelijke rechters dan mannelijke in Nederland

In Nederland zijn er meer vrouwelijke rechters dan mannelijke rechters. Maar dit voordeel gaat alleen op voor vrouwelijke rechters en niet voor hogere rechterlijke functies. Ook bij de gerechtshoven en de hogere gerechtscolleges werken meer mannen dan vrouwen. Toch is het feit dat er meer vrouwelijke rechters dan mannelijke rechters zijn wellicht een eerste stap.

De rechter is een vrouw

Wie voor de rechtbank moet verschijnen, heeft vaak een vrouw in een toga voor zich staan. Vaker nog zelfs dan een man, want in 2009 is het aantal vrouwen dat rechter is hoger dan het aantal mannen. In de hogere rechterlijke functies moeten vrouwen overigens nog wel steeds het onderspit delven. In 2009 waren er nog maar 3 vrouwelijke rechtbankdirecteuren. Bij de gerechtshoven en de hogere rechtscolleges werken ook nog steeds veel meer mannen. Slecht eenderde daar is vrouw.

1207 vrouwen tegenover 1190 mannen

Eind 2008 waren er 1207 vrouwen rechter, tegenover 1190 mannen. In totaal werkten er per 31 december 2008 bij de Rechtspraak 2397 rechters. De 19 rechtbanken die ons land rijk is had op dat moment 921 vrouwelijke rechters in dienst. Het aantal mannelijke rechters bedroeg toen 820. Bij de vijf gerechtshoven werkten eind 2008 veel minder vrouwen dan mannen. Eind 2008 stond de teller voor de vrouwenop 186 vrouwen en bij de mannen op 304. De hogere functies worden nog steeds in hoofdzaak bekleed door mannen. Op de posten van (coördinerend) vice-president en sectorvoorzitter zijn slechts 373 vrouwen werkzaam, tegenover 629 mannen. Bij de rechtbanken in Amsterdam, Arnhem en Roermond staat een vrouw aan het roer als president. Bij alle vijf gerechtshoven staat een man aan het hoofd.

De eerste vrouwelijke rechter: Johanna Hudig

De eerste vrouwelijk rechter is op 5 november 1947 benoemd. Johanna Hudig kon toen aan de slag als kinderrechter in Dordrecht, maar dat ging niet zonder slag of stoot. Aan haar benoeming gingen namelijk enorme discussies vooraf. Begin 20e eeuw, in 1915 om precies te zijn, pleiten voorstanders al voor het installeren van vrouwelijke rechters, maar de tegenstand was groter.

De Hoge Raad ini 1921: vrouwen zijn te emotioneel

De Hoge Raad oordeelde in 1921 dat er weliswaar in de wet geen belemmeringen waren om vrouwen aan te stellen als rechter, maar wel dat er andere bezwaren zouden kunnen zijn. Vrouwen zouden bijvoorbeeld te emotioneel kunnen worden. Daardoor zouden ze zich eerder door hun gevoel laten leiden dan door het recht. Bovendien was in die tijd ook al het gezin een heikel punt. De Hoge Raad was van mening dat gehuwde vrouwen vast niet al hun tijd en aandacht zouden kunnen geven aan hun werk omdat ze hun gezin vast voor zouden laten gaan.

Minister Johan van Maarseveen geeft toestemming

Pas in 1947 gaf minister Johan van Maarseveen van Justitie toestemming om de eerste vrouwelijke rechter te benoemen. Dit gebeurde overigens wel onder druk van de Tweede Kamer. Saillant detail was tevens dat Van Maarseveen Hudig eerst nog een baan heeft aangeboden als griffier. De kinderrechter weigerde dat en kreeg toen alsnog de baan als kinderrechter aangeboden die ze ook aanvaardde.

Straffen zijn zwaarder geworden in de jaren '80 en '90

Het idee dat vrouwen veel emotioneler zijn als zij met hun werk als rechter bezig zijn is nooit onderzocht. Bekend is dat de straffen in Nederland juist zwaarder zijn geworden in de jaren tachtig en negentig en dat was juist de periode waarin vrouwen steeds meer in het ambt stapten. Het enige onderzoek dat ooit is gedaan naar of vrouwen anders straffen dan mannen heeft plaatsgevonden in Duitsland. Daar werd onderzocht of er verschil is in de strafmaat tussen vrouwen en mannen. De uitkomst was dat vrouwelijke rechters niet milder of strenger zijn dan hun mannelijke collega’s.

Zedenzaken

Hoewel vrouwelijke en mannelijke rechters dus hetzelfde straffen, lijkt er wel een verschil in beeldvorming te zijn, zeker in zedenzaken. Mannen die zich voor de rechter moeten verantwoorden voor verkrachting of aanranding en die een vrouw of meerdere vrouwen in toga aantreft zou dat bij voorbaat al zien als oneerlijk. Het feit dat dan een veroordeling volgt wijten zij dan aan de constatering dat een vrouw of meerdere vrouwen hen beoordeeld heeft.

Allochtone rechters

Allochtone rechters zijn er overigens nog steeds bijna niet. Een onderzoek van de Raboud-universiteit heeft uitgewezen dat er weinig juristen uit etnische minderheden solliciteren bij de rechtbanken. Als ze dat wel doen, worden ze bijna nooit aangenomen. Het grote struikelblok zou een analytische test zijn. Die is al wel aangepast op taaltechnisch gebied, maar er blijken toch nog te veel zaken in te staan die niet aansluiten bij de belevingswereld van de juristen met een andere achtergrond.

De eerste vrouwelijke rechter in Egypte

Overigens zijn er ook veel landen op de wereld die het benoemen van een vrouw als rechter nog steeds meer als uitzondering dan als regel hanteren. Zo benoemde Egypte pas in maart 2007 haar eerste vrouwelijke rechter. In april volgenden nog eens 30 anderen. Daarvoor was echter wel uitspraak nodig van de door de regering benoemde grootmoeftie van Egypte, Sjeik Ali Gomaa. Deze oordeelde dat vrouwelijke rechters niet in strijd zijn met de Islamitische leer. De Hoge Juridische Raad besloot daarom 30 vrouwen aan te stellen als rechter. Tot dat moment was Tahani al-Gebali, de enige vrouwelijke rechter in het Arabische land. Zij werd in 2003 door president Hosni Moebarak als rechter voor het grondwettelijk hof benoemd.

Lees verder

© 2009 - 2019 Singalees, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De Rechtvaardige Rechters - Gebroeders Van EyckDe Rechtvaardige Rechters - Gebroeders Van EyckHet drieluik 'Het Lam Gods' van Hubert en Jan Van Eyck siert al bijna zes eeuwen de Joos Vijdtkapel in de Sint-Baafskath…
Wat is wraking in de rechtspraak?Wat is wraking in de rechtspraak?Wat is wraking in de rechtspraak? En hoe werkt dat principe. Wraking werd bekend toen Geert Wilders in 2010 voor een aan…
Rechter & StrafrechtRechter & StrafrechtAfhankelijk van het strafbare feit, komt de verdachte bij de rechter. Wanneer verwijst de officier van justitie naar de…
De heksenvervolging in SalemDe heksenvervolging in SalemHeksenvervolging vond plaats tussen 1430 en 1793. Tussen 1610 en 1630 waren het aantal heksenvervolgingen het hoogst. De…
De Europese Unie en rechtsbescherming: prejudiciële vragenDe Europese Unie en rechtsbescherming: prejudiciële vragenBinnen de Europese Unie is het Hof van Justitie het belangrijkste rechtsprekende orgaan. Het Hof kan echter niet elk ber…
Bronnen en referenties
  • Leeuwarder Courant Trouw MO

Reageer op het artikel "Meer vrouwelijke rechters dan mannelijke in Nederland"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Hans/antoine, 27-12-2011 19:41 #1
In het famillie recht heb je als man toch al een achterstand van 0-3 doordat er meestal in uitgesproken voordeel van vrouwen behandeld en tegen mannen. Daarbij komt ook nog dat 8 van de 10 rechtszaken de man tegen over een vrouwelijke rechters staat en de kans groot is dat die ook in de vijftig is waardoor de kans groot is dat de man bijna altijd berooid uit de strijd komt.

Infoteur: Singalees
Laatste update: 03-11-2010
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Man en vrouw
Special: Rechtspraak
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 1
Schrijf mee!