InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Man en vrouw > Orthodoxe Joden schudden geen handen van het andere geslacht

Orthodoxe Joden schudden geen handen van het andere geslacht

Orthodoxe Joden schudden geen handen van het andere geslacht In de westerse samenleving is het schudden van handen een gebruikelijke manier om elkaar te begroeten. Hierbij wordt de rechterhand gebruikt omdat de linkerhand in sommige landen gebruikt wordt na het ontlasten om de billen schoon te maken. De linkerhand wordt dan als 'onrein' beschouwd. Als men elkaar vaak genoeg ziet blijft het handen schudden in landen van Noordwest-Europa en Nederland vaak achterwege. In sommige andere landen blijft men elkaar bij elke ontmoeting de hand schudden. In het Westen beschouwt men het niet geven van een hand als een belediging. Dit kan tot ongemakkelijke situaties leiden in gevallen waarbij sommige orthodoxe moslims en orthodoxe Joden weigeren om in het openbaar de hand te geven aan het andere geslacht. De reden dat orthodoxe Joden geen handen schudden van het andere geslacht is gelegen in het feit dat iedere vorm van fysieke genegenheid tot overtredingen kan leiden volgens de Tora.

Handen schudden

Geen vaste etiquette

Bij het ontmoeten van iemand anders is het in Nederland gebruikelijk om elkaar gedag te zeggen en om de hand te schudden. Wanneer men elkaar zelden ontmoet zal meestal een hand worden gegeven. Bij vaker ontmoeten zal het handdrukken op den duur achterwege blijven. Er bestaat geen vaste etiquette hoe de handen geschud moeten worden. Toch zijn er verschillende manieren van handdrukken en hebben ze ieder hun eigen betekenis. Zo kan je ontdekken bij het schudden van handen of iemand gespannen is of dominant.

Bron: Angélica Martínez, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: Angélica Martínez, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Hand weigeren

Sociaal-cultureel

Er zijn sociaal-culturele redenen om het schudden van handen te weigeren. Orthodoxe moslims en Joden geven in het openbaar geen hand aan iemand van het andere geslacht. Wikipedia meldt dat dit te maken heeft met verleiding tot overspel en onreinheid. Hieronder wordt uitgelegd hoe dat bij orthodoxe Joden precies zit.

Juridische gevolgen

Juridisch gezien kan het weigeren van een handdruk in Nederland een geldige grond zijn voor werkgevers om iemand niet als werknemer aan te nemen wanneer bij een baan sociale omgangsvormen erg belangrijk zijn. De rechtbank van Utrecht heeft op 30 augustus 2007 bepaald dat een ontslag gerechtvaardigd is bij het zeer demonstratief weigeren van handen schudden omdat dit verstoorde arbeidsverhoudingen opleverde.

Beter geen hand schudden bij ziektes

Overigens is het goed om elkaar geen hand te schudden in situaties waarbij gevaar bestaat voor het overbrengen van ziektes door bacteriën. Volgens onderzoek verspreiden mensen meer ziektekiemen door handen te schudden dan door te kussen. Het is daarom handig om desinfecterende handgel te gebruiken wanneer men handen heeft geschud. Ook binnen de gezondheidszorg zijn steeds meer medici die geen handen meer schudden omdat ze anders bacteriën over kunnen brengen op patiënten.

Hoe kijkt het Jodendom aan tegen handen schudden?

De Tora verbiedt elke vorm van fysieke genegenheid die tot overtreding van de wet zou kunnen leiden. Dit houdt in de praktijk in dat er geen fysiek contact mag zijn tussen mannen en vrouwen met uitzondering van naaste familieleden. Halachische autoriteiten verschillen van mening of aanraking mag zonder dat er sprake is van genegenheid. Sommigen staan dit toe terwijl anderen zeggen dat dit vermeden moet worden. Alleen voor artsen en verplegend personeel geldt dit niet.

Is het schudden van een hand niet een vorm van beleefdheid? Dit kan zo zijn maar de scheidslijn tussen gewoon aanraken en een sensuele aanraking is miniem. De Tora meldt dat aanraking een krachtige ervaring is die bewaard moet blijven voor de juiste persoon op het juiste moment. Ook zegt de Tora dat we de ander met respect moeten behandelen en we extreem voorzichtig moeten zijn om te voorkomen dat iemand in verlegenheid wordt gebracht. Er moet respect zijn voor privacy en de heiligheid van het huwelijk.

Wat schrijven de Joodse wijzen over fysiek contact?

De Rambam (Maimonides) schrijft in Hilchot Issureir Biah 21:1 dat alle fysieke genegenheid verboden is volgens de Tora. Volgens de Ramban (Nachmanides) is het verbod opgelegd door de rabbijnen. Rabbeinu Yonah stelt dat alle fysieke contact tussen man en vrouw verboden is, zelf als het geen genegenheid betreft. De Shach stelt evenwel dat niet-genegen contact toegestaan is, maar anderen zeggen dat dit op rabbinaal niveau niet is toegestaan. Fysiek contact kan namelijk makkelijk leiden tot genegenheid. Rabbi Moshe Feinstein zegt dat het moeilijk te verzekeren valt dat er geen verlangen bij aanraking plaatsvindt. Ook moet volgens hem een aangeboden hand van een vrouw geweigerd worden omdat het moeilijk is erop te vertrouwen dat er geen verlangens zijn. Ook Rav Menashe Klein wijst iedere vorm van aanraking af omdat het makkelijk tot genegenheid kan leiden.

Voorbeelden voor orthodoxe Joden die weigeren een hand te geven

Een orthodoxe Joodse journaliste, Rivka Ravitz, die voor president Rivin werkt, weigerde tijdens het bezoek van prins Charles aan Israël in 2018 een hand te geven aan de prins. In plaats daarvan maakte ze een lichte buiging voor de prins die overigens nog wel tevergeefs zijn hand uitstak. Ravitz had een paar jaar geleden hetzelfde gedaan tijdens het bezoek van president Rivlin aan de Paus.

In een soortgelijke situatie weigerde een charedische orthodoxe vrouw van Chabad tijdens een ontmoeting met president Bush hem een hand te geven.

Sommige religieuze Joden schudden wel handen van het andere geslacht

Binnen de orthodoxe Joodse wereld in Israël ontstond in 2013 commotie toen het nationaal religieuze Joodse Knessetlid Moshe Feiglin vrouwen de hand ging schudden. Op zijn Facebookpagina legde hij uit waarom hij dat was gaan doen. Hij miste de aanraking van een vrouwenhand totdat hem werd verteld dat het uit beleefdheid helemaal niet verboden is zolang het geen aanhankelijke aanraking is. Hij ziet het niet schudden van een hand van een vrouw religieus gezien niet strikt noodzakelijk. Hij hecht meer waarde aan het behoud van goede relaties tussen de verschillende sectoren van de Israëlische samenleving. "Ik voel dat de muren die zijn opgekomen tussen verschillende delen van de natie, het onvermogen om te luisteren en te verbinden, ons meer bedreigen dan het gevaar van het opgeven van een striktheid," schreef hij. Hij had van tevoren een rabbijn geraadpleegd.

Lees verder

© 2018 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Spreken met handen en voeten – wat betekenen je gebaren?Spreken met handen en voeten – wat betekenen je gebaren?Als we op vakantie gaan naar een land waarvan we de taal niet spreken, zijn we meestal toch redelijk goed in staat om me…
Jongleren met vier ballen, een inleidingJongleren met vier ballen vereist een ander techniek dan het jongleren met drie ballen. De ballen kruissen namelijk niet…
Leren jonglerenWil je eens indruk maken op je vrienden of zoek je een leuke bezigheid. Jongleren is een techniek die iedereen aan kan l…
Ultieme liefde: CladdaghUltieme liefde: CladdaghHet ultieme teken van liefde is natuurlijk de Ierse Claddaghring. De ring wordt verkocht aan mensen die over de hele wer…
De gitaar en je rechterhand: de basishoudingDe gitaar en je rechterhand: de basishoudingWil je graag jezelf gitaar leren spelen? Of is het je bedoeling je hobby van vroeger weer op te pakken? Als je je bewust…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: 3dman Eu, Pixabay
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Hand_geven
  • https://www.staplesadvantage.nl/doe-inspiratie-op/een-gezonde-en-hygienische-werkomgeving/een-hand-geven-de-verborgen-gezondheidsrisicos/
  • http://www.oncologieverpleging.nl/649/vieze-handen
  • https://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/4203703/jewish/Whats-Up-With-Orthodox-Men-and-Women-and-the-Handshake.htm
  • https://www.chabad.org/blogs/blog_cdo/aid/3020333/jewish/Why-I-Didnt-Shake-President-Bushs-Hand.htm
  • http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/248053
  • http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/165286
  • Afbeelding bron 1: Angélica Martínez, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Orthodoxe Joden schudden geen handen van het andere geslacht"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Gepubliceerd: 10-12-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Man en vrouw
Special: Jodendom en lichaam
Bronnen en referenties: 9
Schrijf mee!