De ethische aspecten van draagmoederschap

De ethische aspecten van draagmoederschap Vele mensen denken dat het draagmoederschap iets is van de moderne tijd. Dit is echter niet het geval want draagmoederschap is iets van alle tijden. De huidige vooruitgang in de medische wereld alsmede de mondiale mogelijkheden die ons thans ter beschikking staan vragen om een nadere beschouwing met oog voor de ethische aspecten. Het draagmoederschap zal voor- en tegenstanders kennen waarbij ethische aspecten een rol spelen.

Historie

Al in de Bijbel is sprake van draagmoeders en ook in de Romeinse tijd werd al gesproken over draagmoeders. Ook in het oude China waren draagmoeders. Men kan gerust vaststellen dat de draagmoeder altijd heeft bestaan maar dat er niet open over werd gesproken.

Wanneer zal er sprake kunnen zijn van draagmoederschap

Wanneer ouders ongewenst kinderloos zijn dan zijn er 4 mogelijkheden:
  • De vrouw is onvruchtbaar maar de man is wel vruchtbaar
  • Beiden zijn onvruchtbaar
  • De man is onvruchtbaar en de vrouw is vruchtbaar
  • De vrouw is wel vruchtbaar maar gebleken is dat ze de zwangerschap niet tot een goed einde kan brengen.

IVF

Er zijn diverse mogelijkheden om tot bevruchting van de draagmoeder te komen:
  • In de eerste situatie wordt de eicel van de draagmoeder gebruikt en via kunstmatige inseminatie bevrucht met het zaad van de wensvader. Dit wordt laagtechnologisch draagmoederschap genoemd.
  • In de tweede situatie wordt de draagmoeder kunstmatig bevrucht met het sperma van een donor. Hierbij gebruikt men de eicel van de draagmoeder.
  • In de derde situatie worden de eicellen van de vrouw via IVF (Invitro Fertilisation) bevrucht met het sperma van een donor en overgeplant in de baarmoeder van de draagmoeder. Dit is de reageerbuisbevruchting.

Hoogtechnologisch draagmoederschap

In de vierde situatie wordt de eicel van de wensmoeder via IVF bevrucht met het sperma van de wensvader in het laboratorium en daarna worden één of maximaal twee embryo's geplaatst in de baarmoeder van de draagmoeder. Deze laatste situatie komt vaak voor en men spreekt dan van hoogtechnologisch draagmoederschap. Na de geboorte wordt een 100% genetisch eigen kind gegeven aan de wensouders.

In Nederland is het sedert 1997 toegestaan onder strikte voorwaarden en alleen op ideële basis om hoogtechnologisch draagmoederschap toe te passen. Hierbij worden de volgende criteria gehanteerd:
  • De wensmoeder heeft geen baarmoeder meer of de risico's om een kind te baren zijn onaanvaardbaar groot
  • de wensouders brengen zelf een draagmoeder mee
  • de draagmoeder handelt vanuit een ideëel motief
  • de draagmoeder is gezond en heeft bij voorkeur een voltooid gezin
  • wens en draagmoeder moeten voldoen aan bepaalde leeftijdsgrenzen.

De procedure na de zwangerschap

De officiële procedure verloopt via de adoptieprocedure. Dit is een zeer ingewikkelde procedure waarbij het kindje eerst als pleegkind wordt opgenomen. Daarna kunnen de wensouders pas een verzoek indienen om de voogdij over het kind te krijgen. Pas na een jaar kan adoptie worden aangevraagd. Eerst na de adoptie zijn de wensouders ook de juridische ouders geworden en krijgt het kind de achternaam van de ouders. Soms proberen wensouders deze procedure te omzeilen en geven het kind bij de Burgerlijke Stand aan als hun eigen kind. In dat geval zijn zij strafbaar.

Wat zijn de risico's voor draagmoeders

Tussen wensouders en draagmoeder dient een draagmoeder overeenkomst te worden opgesteld waarbij de medische en juridische aspecten worden beschreven. De wensouders kunnen niet verplicht worden het kind te aanvaarden en de draagmoeder is de juridische moeder totdat zij uit de ouderlijke macht wordt ontheven.Wat gebeurt er als het kind een afwijking blijkt te hebben? De draagmoeder kan in Nederland niet verplicht worden haar kind af te staan. Commercieel draagmoederschap is in Nederland verboden.

De risico's voor de draagmoeder dient men n.l. niet te onderschatten. Er zijn altijd de normale risico's van zwangerschap en tijdens de geboorte maar de omstandigheden waarin de draagmoeder leeft spelen ook een rol. Haar leeftijd is van belang. Zwangerschapsrisico's zijn erg leeftijdsgebonden. Het is gebleken dat de leeftijd tussen 20 en 24 jaar het meest gunstig is. Daarbij is het duidelijk dat wanneer de bevruchting via IVF heeft plaatsgevonden de kans op meerlingen toeneemt.

Emotionele kant van de zwangerschap

Naast de medische risico's dient ook aandacht geschonken te worden aan de emotionele kant van de zwangerschap. Het is heel goed mogelijk dat de draagmoeder tijdens haar zwangerschap toch een band opbouwt met haar kind, waardoor het afstand doen na de geboorte heel zwaar kan vallen. Een onderzoek vooraf naar het toekomstig reactiepatroon van de draagmoeder zou standaard tot de procedure dienen te behoren. Men zal daarom in de meeste gevallen moeten proberen om een goede begeleiding voor de draagmoeder te verkrijgen, ook als zij draagmoeder voor een familielid is. Bijv. moeder voor dochter of zusjes onderling.

Risico's voor het kind

Over de ontwikkeling van het kind wat geboren is uit een draagmoeder is nog weinig bekend. Theoretisch zou het mogelijk zijn dat een kind problemen kan ontwikkelen om zich te hechten omdat er in feite twee moeders zijn te weten een biologische en een sociale moeder. Aan het kind zal wel duidelijk gemaakt kunnen worden dat het zeer gewenst is.

Een andere factor zou kunnen zijn dat de draagmoeder risicovol gedrag heeft vertoond tijdens haar zwangerschap zoals roken of alcoholgebruik. Dit kan gevolgen hebben voor de ontwikkeling van het kind. Derhalve zal een goede begeleiding van de draagmoeder tijdens de zwangerschap uiterst belangrijk zijn zowel op medisch als op het psychische vlak.

Draagmoeder in het buitenland

Vaak zoeken ouders een draagmoeder in het buitenland. In de regel wordt het genetisch materiaal van de vader gebruikt. Dit kan zijn in Amerika, waar de wensouders dan tot 75.000 dollar betalen. Maar er is ook een kliniek in de Oekraïne waar men een draagmoeder kan vinden voor 25.000 dollar. In het jaar 2010 zouden tenminste vier ouderparen op deze wijze een kind gekocht hebben in de Oekraïne. Gaat men naar India, een land met een nog lager welvaartsniveau dan betaalt men 11.000 dollar. In Nederland is de vrouw die het kind heeft gebaard de juridische moeder maar in de Oekraïne zijn de wensouders de juridische ouders. De draagmoeder doet hier dus volgens de wet niets verkeerd.

Uitbreiding van mogelijkheden in het buitenland in 2017

De mogelijkheid om een kind te krijgen via een draagmoeder in het buitenland zijn legio. Vooral homo-paren nemen het besluit om via een draagmoeder in het buitenland een kind te krijgen. Vaak is dit in Canada, maar ook Cyprus wordt veelvuldig genoemd. Er gaan hierbij grote bedragen over tafel. Het kind wordt echt gekocht. Er wordt dan ook gesproken over commercieel draagmoederschap. In de Verenigde Staten zijn bureaus opgericht waar men de wens te kennen kan geven en er een draagmoeder als het ware via een uitzendbureau wordt gezocht. In 2017 werd door de Raad voor de Kinderbescherming expliciet aan de overheid gevraagd om betere maatregelen ter bescherming van het kind. In 2016 werd in India al een verbod op commercieel draagmoederschap ingevoerd.

De beelden op de televisie zijn vaak ronduit schokkend. Men kan zich de volgende vragen stellen:
  • Waarom willen deze vrouwen draagmoeder zijn?
  • Hoe is de screening van de draagmoeder?
  • Hoe was de leefwijze van deze vrouwen voor de zwangerschap?
  • Hoe is het voor een vrouw die op deze manier probeert om de armoede te ontvluchten om draagmoeder te zijn?
  • Hoe is de zorg voor deze vrouwen geregeld tijdens de zwangerschap?
  • Hoe is de nazorg voor deze vrouwen geregeld?

Het ethische aspect van draagmoederschap

Als een echtpaar ongewenst kinderloos blijft dan is het heel goed voor te stellen dat men alles in het werk stelt om toch een kind te krijgen. De vraag is of het recht hebben op een kind zo ver mag gaan dat het lichaam van een andere vrouw hiervoor gebruikt mag worden. Solidariteit tussen mensen is een gegeven en wanneer een draagmoeder vrijwillig in deze behoefte wil voorzien dan zal er voor veel mensen ethisch geen bezwaar zijn. Immers het toekomstige kind is zeer gewenst. Maar juist daarom kunnen we misschien tevreden zijn dat er in Nederland een mogelijkheid geboden wordt om op een bepaalde manier onder strikte voorwaarden een kind te krijgen. Echter wanneer het zo duidelijk om een financiële transactie gaat dan kan men vraagtekens zetten bij deze handelwijze. Wanneer een kind uit een commerciële draagmoeder is geboren dan ontstaan er problemen om het kind het land uit te krijgen. Het is logisch dat de juridische procedure dan heel anders verloopt. Uit oogpunt van ethiek mag wel heel goed nagedacht worden of we dit een wenselijke ontwikkeling vinden.
© 2011 - 2020 Celientje1, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Een kind adopteren, waarom?Een kind adopteren, waarom?Mensen die kiezen voor een adoptie, willen heel graag een kindje. Ze hebben dus een grote kinderwens en weten zeker dat…
Bewust kinderloosBewust kinderloosHoewel deze groep mensen in de minderheid is, wordt deze geleidelijk aan steeds groter: zij hebben er bewust voor gekoze…
Wat is Ethiek en hoe ga je daar als verpleegkundige mee om?Dit artikel gaat over het ethiek in de zorg en hoe je daar als verpleegkundige of verzorgende mee omgaat. Het gaat over…
Kinderloos, kan ook een bewuste keuze zijnKinderloos, kan ook een bewuste keuze zijnVolwassenen die bewust kinderloos zijn, moeten hun standpunt vaak uitleggen. Er wordt vanuit gegaan dat iedereen een kin…

Nostradamus en LibiëDe burgeroorlogsituatie in Libië smeekt bijna om een onderzoek hierover in de profetiën van Michiel Nostradamus, de prof…
Jodendom - Chassidische leer: daar waar men staatJodendom - Chassidische leer: daar waar men staatDe wezenlijke taak van de mens ligt in de wereld om hem heen. Hier moet de mens het goddelijke leven doen oplichten. Het…
Bronnen en referenties
  • http://www.freya.nl
  • Draagmoederschap goede raad is goud waard

Reageer op het artikel "De ethische aspecten van draagmoederschap"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Celientje1
Laatste update: Januari 2020
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Levensvisie
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!