InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Levensvisie > Joodse wijsheden 14: De Mondelinge Tora als gids voor leven

Joodse wijsheden 14: De Mondelinge Tora als gids voor leven

Joodse wijsheden 14: De Mondelinge Tora als gids voor leven De meeste mensen zijn bekend met de Schriftelijke Tora (Bijbel). Maar de Joden kregen ook de Mondelinge Tora op de berg Sinaï. In de Mondelinge Tora (Misjna, Talmoed) wordt uitgelegd hoe de 613 mitswot moeten worden uitgevoerd. Misjna komt van het woord l'shanen dat betekent bespreking. De Misjna moet besproken worden tot men het uit het hoofd kent. Dat is de manier om te leven. Dat is de manier om te groeien. Dat is de manier om groots te worden.

Transmissie proces

De Tora is geen boek om op de boekenplank te laten staan. Het is bedoeld om ermee te leven. In de Schriftelijke Tora wordt de basis uitgelegd, maar de rest moet mondeling worden geleerd. Millennia lang is de Mondelinge Tora overgebracht van leraar op student. De student maakt aantekeningen en leert alles uit zijn hoofd. Vanwege de mondelinge overbrenging wordt het constant herhaald zodat er geen misverstanden ontstaan. Maar omdat de Joden 2000 jaar geleden in gevaar leefden moest de Mondelinge Tora worden opgeschreven zodat het niet vergeten zou worden. Dit werd de Misjna. Later werd de Misjna uitgebreid en vormde de Talmoed die de Misjna nader verklaart.

Waarom hebben we de Mondelinge Tora nodig?

De Mondelinge Tora legt de wetten die in de Schriftelijke Tora staan uit. Zo staat in de Bijbel genoemd dat je Tefillien moet omleggen. Maar hoe zien die eruit? Wat voor kleur hebben ze? Hoe worden ze gedragen? Wie draagt ze? Al dat soort gegevens staan in de Mondelinge Tora. Zonder de Mondelinge Tora weten we niet hoe we de Schriftelijke Tora moeten naleven. De Mondelinge Tora is de encyclopedie die alles uitlegt.

Vier diepte lagen van de Tora

De Tora kan op vier verschillende manieren begrepen worden:
  • P'shat - de simpele uitleg van de Tora. Zoals het commentaar van Rashi.
  • Drush - de Midrsaj geeft de homiletische bron van Bijbelse concepten en hoe ze toe te passen in het leven.
  • Remez - een verfijnder niveau van de Midrasj waar verschillende woord uitspraken verschillende betekenissen openbaren.
  • Sod - de verborgen mystieke betekenis van het universum, zoals uitgelegd in de Zohar.

Deze vier niveaus vormen het acroniem PaRDeS, dat wijngaard betekent. De Tora zit vol spirituele vruchten. Om naar God toegroeien moet je volwassen worden en je ontwikkelen gedurende je hele leven. Het vraagt zeer zorgvuldige bestudering van de Tora.

De Joodse ervaring

De Mondelinge Tora is het handboek van de Joden. Soms spreken verschillende standpunten elkaar tegen. Dat moet dan bediscussieerd worden, net zoals er bepaalde symptomen in het lichaam elkaar kunnen tegenspreken en overlegd moeten worden met een dokter. In het geval van de Mondelinge Tora is het het beste om overleg te voeren met een rabbijn. Als u namelijk de regels niet opvolgt komt u tot de verkeerde conclusies en begrijpt u het niet. Leer bijvoorbeeld een hoofdstuk van de Misjna uit uw hoofd. U zult het dan naar waarde kunnen inschatten en de Tora waarderen.

Uw wijsheid toepassen

Het is belangrijk om uw wijsheid toe te passen. Het heeft geen zin om iets te leren, zonder het te herhalen en te gebruiken. Dit geldt natuurlijk voor alles wat u leert, maar helemaal voor de Tora. Ga elke avond na wat u overdag geleerd hebt. Schrijf het in een boekje op. Herhaal het na iedere maand.

Waarom is de Mondelinge Tora een ingrediënt van wijsheid?

  • Als God sprak op de Sinaï, dan is de boodschap betekenisvol. Kijk naar de uitleg van wat Hij zei.
  • De Tora is wijsheid voor het leven. Hoe meer u er vanaf weet, hoe wijzer u wordt.
  • De Mondelinge Tora is even belangrijk als de Geschreven Tora. Men kan het niet begrijpen zonder elkaar.
  • Leer de Misjna en ontdek een hele wereld van begrip en inzichten.
  • Als u een inzicht hebt ontdekt, onthoud het en integreer het in uw leven.
  • Vergaar de wijsheid die het Joodse volk verworven heeft.
  • Joods bewustzijn is de Tora uit het hoofd te kennen, te herhalen tot u het letterlijk kent.



Visie van Etsel

Het gebruik van de Mondelinge Tora door de Joden heeft heel wat woede veroorzaakt bij de niet-Joden, met name christenen en moslims. Zij konden en kunnen niet accepteren dat er naast de Geschreven Tora ook nog een Mondelinge Tora bestaat. Zij zien de Talmoed als bron van alle kwaad. Toch is dat uitermate vreemd omdat de Geschreven Tora niet nageleefd kan worden zonder een mondelinge toelichting. Zo wordt in de Geschreven Tora niet uitgelegd hoe ritueel geslacht moet worden of hoe gebedsriemen moeten worden aangelegd. Ook verandert de maatschappij constant en moet ingespeeld worden op nieuwe situaties. Ten tijde van de Bijbel kende men nog geen euthanasie, klonen, en andere zaken. Uiteraard is de basis de Geschreven Tora en mag daar niet van afgeweken worden. Maar deze is op talloze manieren toe te passen op nieuwe situaties. Daar zijn Joodse wijzen voor die uitleggen hoe dat moet.

Overigens is de kritiek van niet-Joden op de Mondelinge Tora uitermate vreemd. Zowel de Geschreven als de Mondelinge Tora zijn alleen bestemd voor het Joodse volk. Het is niet de taak van niet-Joden om te bepalen wat Joden wel of niet mogen naleven. De Tora is het verbond tussen God en het Joodse volk en daar mag niemand tussenkomen. Voor niet-Joden gelden de Noachidische geboden en het is al een hele klus voor hen om die goed na te leven.

Lees verder

© 2009 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Boekrecensie: De echte Tora - rabbijn mr. drs. R. EversrecensieBoekrecensie: De echte Tora - rabbijn mr. drs. R. Evers'De echte Tora, de geschiedenis van de Talmoed,' is een cultuurhistorisch boek over de Talmoed, de Mondelinge Leer. 'De…
Wat is de Mondelinge Tora?Er zijn twee Tora's: de Geschreven en de Mondelinge. Volgens de Joodse traditie werden beiden aan Mozes gegeven op de Be…
Kabbala 4: De Mondelinge TraditieHet Joodse volk ontving de Tora zowel schriftelijk als mondeling. De Schriftelijke Tora verwijst naar de vijf boeken van…
Geschiedenis Tora: Misjna en TalmoedGeschiedenis Tora: Misjna en TalmoedNa 1500 jaar mondelinge overlevering was het noodzakelijk de Mondelinge Tora op schrift te stellen. Dit werd geredigeerd…
Wat is de Tora? - de Geschreven en Mondelinge ToraDe Tora is de as waar omheen het Jodendom draait. Als je wilt weten wat de Joodse benadering is inzake een bepaalde kwes…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Olve Utne, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)
  • 48 Ways - Happiness: Classic Sinai Podcast - Rabbijn Noah Weinberg

Reageer op het artikel "Joodse wijsheden 14: De Mondelinge Tora als gids voor leven"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 08-07-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Levensvisie
Special: Joodse wijsheden
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!