InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Internationaal > Sri Lanka zet nu alles op alles om de Tamils te verslaan
nieuws uitgelicht

Sri Lanka zet nu alles op alles om de Tamils te verslaan

De kranten en het nieuws kopten de afgelopen jaren steeds over de burgerstrijd in Sri Lanka. In 2010 lijkt de strijd tussen de regering van Sri Lanka en de Tamils over. De Tamil Tijgers zouden zijn verslagen. De hoofdstad van de Tamil rebellen in het noorden van het eiland, Kilinochchi, is namelijk door het leger ingenomen en dit betekent een forse stap voorwaarts voor de overheid. Maar hoe is de strijd tussen de Tamils en de regering van Sri Lanka eigenlijk ontstaan? Wie het land bezoekt, kan overigens niet bevroeden dat er zoveel onderhuids broedt, want de bevolking is alleraardigst en de bevolkingsgroepen gaan ook op een harmonieuze manier met elkaar om. De bewoners van het land vinden dan ook dat er geen sprake is van een burgeroorlog zoals altijd wordt geïmpliceerd, maar dat het slechts de overheid en de Tamil Tijgers (Tijgers ter Bevrijding van Tamil Eelam) zijn die elkaar bestrijden. Wie in het land rond loopt merkt ook dat de meerderheid van de Tamils in volledige harmonie samenleeft met de Singalezen in de theegebieden, maar ook in de steden van Sri Lanka. Alleen in de noordelijke provinciën van het eiland aan de Indische Oceaan, waar de toerist geen toegang heeft en in Colombo worden aanslagen gepleegd. Wat vaak wordt vergeten, zo stellen de burgers, is dat de rest van deze Tamil bevolking in dat gebied ook onder hun terreurbewind staat en hun leven vaak niet zeker is als ze niet doen wat de beweging aangeeft. Het resultaat van de bloedige strijd sinds 1983 toen de Tamil Tijgers startten met hun terreuraanslagen en guerrillastrijd zijn overigens wel tienduizenden slachtoffers. Honderdduizenden mensen zijn door de jaren heen voor het geweld op de vlucht geslagen.

Historische verhoudingen

De oorzaak van de oorlog moet gevonden worden in de historische verhoudingen.

Van 1658 tot 1802 was het eiland in handen van de Nederlanders. Daarna namen de Engelsen het over en dit duurde maar liefst tot 1948. De vrede van Amiens in 1802 bracht het officiële einde van de Hollandse tijd op wat toen nog Ceylon heette. Het land was vanaf dat moment een Engelse kroonkolonie. `De koning van Kandy deed overigens geen afstand van zijn troon. Na enkele jaren van onderhandelingen trok het Engelse leger daarom op naar die hoofdstad en de laatste van de 180 Singalese koningen toonde zich een wreed man. Hij liet vreselijke moordpartijen aanrichten onder burgers en soldaten. Zo werden hun hoofden op palen tentoongesteld. Als gevolg daarvan werkte de Kandyaanse adel in het geheim samen met de Engelsen. In 1815 werd de koning gevangen genomen en met zijn familie naar India verbannen. Op dat moment hadden 2300 jaar Singalese koningen over het eiland geregeerd. Op 2 maart 1815 tekende de adel van het koninkrijk Kandy een verdrag waarin stond dat Kandy niet door verovering, maar door een overeenkomst ter bescherming van de bevolking onder de Engelse kroon was gesteld.

Hervormingen door de Engelsen

Op het eiland voerden de Engelsen economische hervormingen door die verbetering van de levensstandaard brachten. Ze zorgden voor de aanleg van wegen en spoorlijnen, bevorderden de landbouw door het herstellen van oude irrigatiewerken, bestreden ziekten als malaria en begonnen met het blootleggen van antieke heilige plaatsen. Ook legden ze koffie-, thee-, rubber-, en kokospalmplantages aan. Veel Singalezen waren echter niet bereid voor de Engelsen op de theeplantages te werken. Daarom haalden de Britten een grote groep Tamils uit Zuid-India naar Ceylon, die op de plantages moesten werken. Door hun andere cultuur en geloof (het merendeel van de burgers van Sri Lanka is Boeddhist, Tamils zijn Hindoes) en hun bereidheid om voor de Engelsen te werken, groeide er bij veel Singalezen een afkeer tegen hen.

De burgers van Ceylon

De burgers van Ceylon erkenden overigens wel dat de Engelsen veel voor hen deden, maar het land verlangde op een gegeven moment naar zelfstandigheid. In 1917 werd de Ceylon Reform League gesticht. Deze kreeg steeds meer aanhang bij haar streven naar nationale onafhankelijkheid. In 1924 stond Engeland enig zelfbestuur toe. In 1928 vonden de Britten het land echter nog niet rijp voor volledig onafhankelijkheid en dat stuitte op fel verzet. Toen in 1945 de roep om zelfstandigheid door Groot Brittannië opnieuw werd afgewezen werd de strijd voor onafhankelijkheid steeds feller. De actie had succes en in 1948 werd de kolonie officieel onafhankelijk.

Weinig waardering voor de nationale boeddhistische cultuur

Vanaf dat jaar onderdrukten de Singalezen de overige bevolkingsgroepen, ook al omdat ze vonden dat de Tamils uit Zuid-India een bedreiging vormden voor het boeddhisme en de cultuur van Ceylon. Ook waren de Singalezen van mening dat het koloniale bewind de immigratie van de hindoeïstische Tamils had aangemoedigd en er daardoor weinig waardering was voor de nationale boeddhistische cultuur. In 1956 werd de in 1988 geboren Solomon Bandaranaike minister president. Hij boog de neutrale politiek van het land om in een gematigde pro-communistische richting. Hij werd echter op 26 september 1959 vermoord en zijn echtgenoot nam het stokje over. Zij voerde echter een autoritair bewind en proclameerde het Singalees tot de enige officiële taal. Dit leverde heftige reacties op van de Tamils. Bovendien bevoordeelde ze het boeddhisme boven andere godsdiensten en nationaliseerde ze scholen, pers en diverse industrieën. Subsidies aan katholieke scholen werden ingetrokken ondanks verzet van ouders. Religieuzen werden bovendien verdreven uit de staatsziekenhuizen en nieuwe missionarissen werden niet meer in het land toegelaten. Ook werd de bouw van kerken tot een minimum beperkt en op kerkelijke goederen werd een zware belasting geheven. Door al deze zaken leed de Sri Lanka Freedom Party van Bandaranaike een zware nederlaag. De United National Party behaalde bij de daarop volgende verkiezingen een klinkende overwinning. De leider van deze partij zocht toenadering tot het westen, maar wilde ook de boeddhisten niet afstoten. Op hun aandringen schafte hij in 1966 de zondag als verplichte rustdag af en tevens de door de Engelsen ingevoerde vrijdag zaterdagmiddag. De vrije dagen werden de poya-dagen (bij volle maan) en de daaraan voorafgaande middag een vrijdag middag. In 1970 kwam mevrouw Bandaranaike echter weer aan het bewind. Zij had met haar een partij een nieuwe coalitie gevormd met de trotskistische Lanka Sama Party en de Communist Party. Samen vormden zij het United Front.

Partij van Bandanaraika trekt zich in 1975 terug in Sri Lanka

In 1975 moest de partij van Bandanaraika zich terugtrekken. Corruptie, vriendjespolitiek, veel hoge banen voor familieleden, grote werkloosheid en hoge prijzen waren daarvan de oorzaak. Ook waren de burgers erg ontstemd over het feit dat het parlement regelmatig naar huis werd gestuurd, de persvrijheid werd ingeperkt en de mensenrechten op ruime schaal werden geschonden.

Tamil taal weer onderwezen

In 1978 kwam de UNP aan de macht en kwam een nieuwe liberaal getinte grondwet tot stand. Het Tamil mocht vanaf dat moment ook weer onderwezen worden op Singalese scholen. Bovendien werd het buitenland binnen gelaten. Er kon handel worden gedreven met het land, buitenlandse investeerders werden aangemoedigd om geld te steken in ondernemingen tegen aantrekkelijke belastingvoorwaarden en het scheppen van een vrije handelszone. De productie steeg en de export nam toe, maar ondanks dat stegen de prijzen van levensmiddelen veel te snel. De lonen bleven achter en de werkloosheid was groot. Veel mensen aren erg arm, leefden in krotwoningen en hadden gebrek aan goed voedsel en drinkwater.

Staking en noodtoestand

In 1980 kondigde de overheid de noodtoestand af toen er een algemene staking was uitgebroken voor hogere lonen. De regering ontsloeg de stakers uit de openbare diensten. Veel werkloze jongeren boden aan om de vrijgenomen plaatsen in te nemen. Bij botsingen tussen Singalezen en Tamils kwamen vervolgens honderden mensen om het leven. Deze spanningen duurden in de jaren erna voort. In juli 1981 was er een ernstige uitbarsting van geweld en twee jaar later werden in het noorden 13 Singalese soldaten gedood door Tamil guerrillastrijders. Dit verhoogde de spanningen. Vooral Colombo, de westkust en het centrum van het land leden grote schade door aanslagen en brandstichtingen waarbij ongeveer duizend doden vielen. Om te voorkomen dat zulke incidenten zich weer zouden voordoen werd geprobeerd met allerlei maatregelen de partijen te verzoenen. In 1985 werden vredesbesprekingen gevoerd. Een voorstel van de regering om de Tamil gebieden via districtsraden een gedeeltelijke autonomie te geven, werd door de Tamils echter niet geaccepteerd. Ze eisten volledige zelfbeschikking. Omdat de regering dit voorstel verwierp volgden vele aanslagen. De stukgelopen onderhandelingen brachten de regering begin 1987 tot een economische blokkade van de provincie Jaffna, nadat de guerrillabeweging van de Tamils het bestuur daar hadden overgenomen. Hun eis om de noordelijk en oostelijke Tamil provincies te verenigen, werd afgewezen. In 1988 verzetten de Tamil Tijgers zich tegen de aanwezigheid van 50.000 man Indiase troepen die als buffer moesten optreden tussen de Singalezen en Tamils. Ook waren steeds opnieuw botsingen tussen radicale Singalezen en Tamil separatisten. Doodseskaders van de regering traden op, maar ook het Singalese Volksbevrijdingsfront JVP doodde politieke tegenstanders.

Totale oorlog tegen de Tamils

De meest militante Tamil groepering, de Liberation Tigers for Tamil Eelam benoemde zich zelf tot politieke partij en in 1990 werd een staakt-het-vuren overeengekomen. Direct daarna kondigde de regering echter een totale oorlog tegen de Tamil Tijgers af. In het oosten van het land vermoordden de Tijgers vervolgens honderden burgers onder wie veel moslims. Dezen namen echter wraak tegen de talloze tegen hen gerichte acties. Dit ook in reactie op de het feit dat de Tamil Tijgers hadden aangegeven dat zij het land dat zij zelf wilden stichten vrij wilden maken van moslims. Daarom stuurden ze regelmatig moordcommando’s op islamitische dorpen af, in een poging de regio etnisch te zuiveren. Sinds die tijd bleef het onrustig, maar in augustus 1992 werd een parlementaire commissie in het leven geroepen die als belangrijkste taak had om vredesvoorstellen te formuleren. Directe vredesonderhandelingen met de Tamil Tijgers bleken niet mogelijk, maar de gematigde Tamils wilden wel praten. Toch werd in 1993 de president van het land vermoord door een Tamil Tijger en in oktober 1994 was er opnieuw een moordaanslag op de presidentskandidaat en 54 anderen. In 1995 kwamen de partijen overeen om een einde te maken aan de economische blokkade van het schiereiland Jaffna, het bolwerk van de Tamil Tijgers. De hoop was dat daarmee de weg vrij was naar verdere onderhandelingen, maar niets bleek minder waar. In 1998 pleegden de Tamil Tijgers een zelfmoordaanslag op de Tempel van de Tand in Kandy, waarbij 15 mensen om het leven kwamen. De actie was vooral bedoeld om de ziel van het Singalese boeddhisme te raken.

Vrede in Sri Lanka?

In februari 2002 werden opnieuw vredesonderhandelingen gevoerd. Zowel regering als de Tamils zagen in dat de strijd niet met militaire middelen te winnen was en het leek erop dat er overeenkomst werd bereikt. Dit tot verdeeldheid binnen de partijen roet in het eten gooide. Daarom werd in 2003 opnieuw de noodtoestand uitgeroepen, werd het parlement ontbonden en werden de ministers van Binnenlandse Zaken en Defensie ontslagen. Ook ontstond in het rebellenkamp een scheuring, toen een van de topleiders uit het oosten van het land de beweging verliet. Vanaf 2004 heeft de regering een verharde houding naar de Tamil Tijgers ingenomen. Al in 2007 lanceerden de regeringstroepen een groot offensief en werden de Tamil Tijgers in het oosten uit hun bolwerk verdreven. Het leger kreeg daarmee het grootste deel van het eiland onder controle. Op dit moment wordt hard gevochten om ook het noorden terug te winnen. De overheid van Sri Lanka heeft de Tamil Tijgers jaren geleden de oorlog aangezegd en voert dit dreigement nu ook uit. De meerderheid van de burgers van het land schijnt vooral uit te zijn op vrede. Daarmee keert de rust in het land terug, maar kan het ook haar economische positie versterken. Sri Lanka lijdt namelijk ernstig onder de onlusten. Toeristen, maar ook bedrijven blijven weg door de onzekere situatie in het land. Het is overigens de vraag of dit gegrond is. In het land zelf is afgezien van het noorden en de roadblocks nauwelijks iets te merken van onlusten. Wie het land bezoekt ontmoet louter vriendelijkheid en van onveilige situaties lijkt nauwelijks sprake.

Lees verder

© 2009 - 2019 Singalees, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Tamil Tijgers uit Sri LankaDe Tamil Tijgers zijn al decennia's bezig met het krijgen van een eigen staat. Maar in 2009 komen er berichtten naar bui…
Vriendelijkheid van Sri Lankanen is als een warm badSri Lanka is een prachtig eiland dat ligt in de Indische Oceaan. Het is gesitueerd onder India, ten zuidoosten van de zu…
„Kom binnen en wees welkom’’ - Ontmoeting met Tamils,,Please come in. Please join us.’ Honderden vrouwen, mannen en kinderen met een rode of witte stip op hun voorhoofd sc…
Premier van India: Rajiv GandhiRajiv Gandhi was de zoon van Indira Gandhi en kleinzoon van Nehru. En zelf werd hij ook Eerste Minister van India na de…
Zuid-Azië: Nepal en Sri LankaIn Zuid-Azië liggen een aantal toeristisch gezien belangrijke landen. De laatste jaren komen de reizen in dit gebied ste…
Bronnen en referenties
  • Leeuwarder Courant
  • Friesch Dagblad
  • De Volksrkant
  • Sri Lanka reisgids Dominicus

Reageer op het artikel "Sri Lanka zet nu alles op alles om de Tamils te verslaan"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Singalees
Laatste update: 15-11-2010
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Internationaal
Special: Sri Lanka
Bronnen en referenties: 4
Nieuws uitgelicht…
Deze rubriek bevat artikelen welke zijn geschreven naar aanleiding van een nieuwsfeit en kunnen daarom mogelijk gedateerde informatie bevatten.
Schrijf mee!