InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Internationaal > Versplintering van het Islamitische Staat kalifaat in 2017

Versplintering van het Islamitische Staat kalifaat in 2017

Versplintering van het Islamitische Staat kalifaat in 2017 Het jaar 2017 is het jaar waarin maand na maand het kalifaat van Islamitische Staat (IS) krimpt. In juli 2017 wordt Mosul, de stad waar in 2014 het kalifaat werd uitgeroepen, na een acht maanden lange en bloedige strijd heroverd door het Iraakse regeringsleger. Het andere IS-bolwerk, Raqqa in Syrië, is dan nog in handen van de terreurbeweging, maar ook Raqqa valt. Raqqa is de zelfbenoemde hoofdstad van het kalifaat en na een belegering van maanden wordt in oktober 2017 ook deze stad ingenomen en IS verdreven. Vooral de val van Raqqa heeft grote symbolische waarde. Het kalifaat mist zijn ‘hoofdstad’ en bestaat wat grondgebied betreft eind 2017 uit flarden. IS wordt tevens van de Filipijnen verdreven.

Islamitische Staat verslagen maar nog niet verdwenen


Kalifaat

In 2014 roept Islamitische Staat, bij monde van al-Baghdadi, in juli 2014 het kalifaat uit vanuit de Al-Nouri-moskee in Mosul. Raqqa wordt uitgeroepen als hoofdstad van IS. In 2017, na jaren van strijd en terreur, liggen deze twee grote steden maandenlang onder vuur en worden heroverd. De herovering van Mosul in Irak en Raqqa in Syrië is een keerpunt in de strijd tegen IS. Met het verlies van die twee steden is het kalifaat afgebrokkeld.

Mosul

Er wordt maandenlang gevochten in en om Mosul. De prachtige stad wordt helemaal aan puin geschoten en vele bewoners vluchten. Wie achterblijft is zijn leven niet zeker. De stad wordt doorsneden door de Tigris en stroomopwaarts ligt de Mosuldam. In de strijd van regeringsleger, internationale coalitie en Koerden tegen IS was er angst dat de dam een doelwit zou worden of zou bezwijken onder het oorlogsgeweld, een groot gevaar voor de stad. Bij de herovering van de stad staat de dam nog overeind. Aan de oostzijde van Mosul ligt het oude Nineve. Voor IS de stad overnam woonden er bijna twee miljoen mensen. Honderdduizenden vluchten en velen komen om in de strijd.

Handelsroute

Mosul kent een rijke geschiedenis. Vanaf de 8e eeuw ontwikkelde de stad zich als belangrijk handelscentrum, waar karavanen langstrokken. Het lag op een kruispunt van handelsroutes zoals de zijderoute. In de 13e eeuw werd de stad ingenomen door Mongolen en grotendeels verwoest. Het waren de Turken die in de 17e eeuw de stad veroverden en herbouwden en er tot 1918 over heersten. In de Eerste Wereldoorlog werd er door Irak en Perzië gestreden om Mosul, tot de Volkenbond de stad in 1925 aan Irak toewees. Het werd een belangrijke stad voor het land, want Irak had nog maar net zeggenschap over het gebied of er werd olie gevonden. Dat was voor stad en land een belangrijke ontwikkeling. De olie-industrie werd tijdens de Tweede Golfoorlog (1990-1991) gebombardeerd en grotendeels vernietigd.

Albast

Mosul is van oudsher bekend als textielstad en het begrip mousseline (licht geweven stof die transparant aandoet) is afgeleid van Mosul. Ook is de stad sinds jaar en dag bekend om zijn albast.

Islamitische Staat in Mosul

Terreurgroep IS krijgt in 2013 meer en meer de macht over de stad en de bevolking wordt afgeperst en uitgebuit en minderheden moeten halsoverkop de stad verlaten onder dreiging van bekering of executie. Sinds 10 juni 2014 is de stad helemaal in handen van IS en neemt de terreurgroep de controle over van de Iraakse veiligheidstroepen. Binnen twee dagen slaan meer dan 500.000 bewoners op de vlucht. Het is een tijd van executies en doden op straat. Banken worden beroofd, waarna IS de rijkste terreurgroep van de wereld wordt. IS introduceert nieuwe wetgeving en heiligdommen, waaronder de 845 jaar oude Al-Nouri-moskee, worden vernietigd. De sharia wordt ingevoerd en overtreders staat amputatie of publieke executie te wachten. De zwarte vlag van IS wappert op de gebouwen. Ter verdediging bouwt IS onder meer een ondergronds gangenstelsel.

Offensief

In oktober 2016 volgt de tegenaanval van Iraakse regeringstroepen, Koerdische Peshmerga en andere strijdgroepen. Het offensief start op 17 oktober 2016. Het Iraakse leger begint met bombarderen van de stad. Het duurt maanden eer IS uit de stad verdreven is. De terreurgroep gooit burgers die willen vluchten in putten en executeert op de valreep hele families of gebruikt ze als menselijk schild. Op 9 juli 2017 kan de herovering worden uitgeroepen door de Iraakse premier al-Abadi en alle zwarte vlaggen naar beneden worden gehaald en de Iraakse vlag gehesen. De val van Mosul is niet het einde van IS in Irak, maar het is een gevoelige klap: Islamitische Staat is een groot bolwerk kwijt.

Vermomming

Na de herovering pakt het Iraakse leger zoveel mogelijk IS-strijders op, die zich soms vermommen als vrouwen en tussen de vluchtelingen het gebied proberen te verlaten. Het leger stuit daarbij zelfs op een vrouw met baby, die een bomgordel om had gekregen. Om veiligheidsredenen stelt Irak een niqabverbod in.

Mosterdgas

De stad is na de herovering allesbehalve veilig. Er zijn sluipschutters, zelfmoordterroristen en er liggen lekkende mortiergranaten met mosterdgas tussen de puinhopen en vaten met chemische stoffen om chloorgas van te maken. Het Iraakse leger ruimt de restanten van de chemische wapens op.

Landmijnen

In de stad liggen ook duizenden landmijnen die IS plaatste in de straten of onder de drempel van woonhuizen. Het maakt slachtoffers onder teruggekeerde vluchtelingen en spelende kinderen. Mijnenvelden liggen er ook bij hoogspanningsmasten en langs wegen wemelt het er van. Het onschadelijk maken van alle landmijnen gaat jaren duren en de herbouw van Mosul wordt op een miljard dollar geschat.

Raqqa

In oktober 2017 wordt de zogenaamde hoofdstad van het kalifaat, Raqqa, bevrijd van IS. De stad in Oost-Syrië is verwoest door maandenlange bombardementen. Er woonden in vredestijd ongeveer een half miljoen mensen, maar ten tijde van de herovering woont er bijna niemand meer.

Propagandavideo

Raqqa werd veel gebruikt in propagandavideo’s van IS. Het leven in de stad werd romantisch voorgesteld en de video’s lokten tienduizenden moslims naar het strijdgebied. In de stad zou een islamitische utopie te vinden zijn vol sociale en economische rechtvaardigheid, geïnspireerd op het woord van Allah. Die heilstaat bleek niet te bestaan, al bezette IS op het hoogtepunt een gebied waar zo’n 8 miljoen mensen woonden en dat zo groot was als Engeland. Het was voor het eerst dat een terreurgroep zo’n groot gebied beheerste. De razendsnelle opmars van 2014 leidt tot een neergang in 2017.

Het kwaad

IS werd de belichaming van het kwaad met zijn gewelddadige en barbaarse optreden, met de openbare executies en seksuele onderdrukking en circuit van seksslavinnen. Samen met de terreurdaden die buiten Syrië en Irak werden gepleegd kweekte IS een sfeer van angst.

Versplintering

Drie jaar na het uitroepen van het kalifaat brokkelt het grondgebied dat IS bezette in rap tempo af. Het is geen aangesloten territorium meer, maar wat enclaves. Wat resteert van IS zit in de woestijn op de grens tussen Syrië en Irak. De groep is daarmee nog niet verslagen. Er zouden in 2017 nog altijd 6.000 tot 10.000 strijders zijn. Die door kunnen gaan met een guerrilla.

Gevaar

Het gevaar voor een opleving van IS schuilt in het feit dat de voedingsbodem niet is verdwenen: soennieten die zich niet vertegenwoordigd voelen in het regime dat Damascus voert en Soennieten in Irak die zich achtergesteld voelen door Sjiietische machthebbers.

Filipijnen

President Rodrigo Duterte strijdt vijf maanden tegen radicaalislamitische strijders voor hij in oktober 2017 de bevrijding van Marawi aan kan kondigen. Marawi werd sinds 23 mei 2017 bezet door een lokale afdeling van IS. De strijd kost meer dan duizend mensen het leven en zorgt ervoor dat een half miljoen mensen huis en haard moet verlaten.

IS 2017

Legenda
A. Mosul
B. Raqqa
C. Marawi

Lees verder

© 2017 - 2018 Sjaanfanameland, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Islamitische Staat (IS - ISIS - Daesh) – november 2016nieuws uitgelichtIslamitische Staat (IS - ISIS - Daesh) – november 2016Voor het einde van het jaar 2016 is Mosul, de stad aan de Tigris, veroverd op Daesh. Dat belooft de Iraakse legerleiding…
Islamitische Staat (IS - ISIS - Daesh) – juli 2016nieuws uitgelichtIslamitische Staat (IS - ISIS - Daesh) – juli 2016IS deinst er niet voor terug om in de vastenmaand ramadan aanslagen te plegen. Niets en niemand is heilig voor de terreu…
Islamitische Staat (IS - ISIS - Daesh) – augustus 2014Islamitische Staat (IS - ISIS - Daesh) – augustus 2014Islamitische (IS, ISIS of Daesh) is en soennitische terreurbeweging die in Irak en Syrië een kalifaat uitroept en dat la…
Islamitische Staat (IS) – praktijk van terreurorganisatienieuws uitgelichtIslamitische Staat (IS) – praktijk van terreurorganisatieIslamitische Staat (IS of Daesh) is een terreurbeweging die zijn machtspositie uitbouwt met gruweldaden van de ergste so…
Islamitische Staat (ISIL, ISIS of IS) – DaeshIslamitische Staat (ISIL, ISIS of IS) – DaeshISIS staat voor Islamitische staat in Irak en Syrië, die in 2003 werd opgericht en het hoofdkantoor in Mosul heeft. Doel…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Central Intelligence Agency, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • https://www.nrc.nl/nieuws/2017/08/15/is-erfenis-in-mosul-lekkende-mortiergranaten-met-mosterdgas-12528325-a1569932 geraadpleegd op 3 november 2017
  • http://www.dagelijksestandaard.nl/2017/07/kijken-verslagen-isis-gekken-druipen-geboeid-af-bij-grote-schoonmaak-in-mosul/ geraadpleegd op 3 november 2017
  • https://www.nrc.nl/nieuws/2017/07/02/in-mosul-vecht-is-niet-meer-terug-11519586-a1565312 geraadpleegd op 3 november 2017
  • https://www.nrc.nl/nieuws/2017/07/09/is-verliest-belangrijkste-bolwerk-in-irak-in-bloedige-eindstrijd-11839072-a1566074? geraadpleegd op 3 november 2017utm_source=NRC&utm_medium=related&utm_campaign=related2 geraadpleegd op 3 november 2017
  • https://www.volkskrant.nl/buitenland/na-acht-maanden-strijd-is-is-bolwerk-mosul-gevallen-de-toekomst-van-de-stad-is-ongewis~a4505418/ geraadpleegd op 3 november 2017
  • https://www.volkskrant.nl/4503714/ geraadpleegd op 3 november 2017
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Mosoel geraadpleegd op 3 november 2017
  • https://www.volkskrant.nl/buitenland/na-acht-maanden-strijd-is-is-bolwerk-mosul-gevallen-de-toekomst-van-de-stad-is-ongewis~a4505418/ geraadpleegd op 3 november 2017
  • https://www.nrc.nl/nieuws/2017/10/21/het-einde-van-raqqa-is-niet-het-eind-van-is-13590647-a1578122 geraadpleegd op 3 november 2017
  • http://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20171017_03136718 geraadpleegd op 3 november 2017

Reageer op het artikel "Versplintering van het Islamitische Staat kalifaat in 2017"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Sjaanfanameland
Gepubliceerd: 03-11-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Internationaal
Special: Islamitische Staat
Bronnen en referenties: 11
Schrijf mee!