InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Internationaal > Schengenzone en de radicalisering van de maatschappij
nieuws uitgelicht

Schengenzone en de radicalisering van de maatschappij

Schengenzone en de radicalisering van de maatschappij Het Verdrag van Schengen is een overeenkomst of akkoord dat gesloten is door een aantal landen in Europa om vrij verkeer van personen mogelijk te maken. Het verdrag wordt genoemd naar de plaats waar het verdrag werd ondertekend, namelijk in het Luxemburgse stadje Schengen. Concreet zullen deze landen geen grenscontroles uitoefenen aan hun gemeenschappelijke grenzen. Met een visum voor eender welk Schengenland kan men vrij in de Schengenruimte reizen. Door de toenemende terroristische dreigingen en maatschappelijke uitdagingen zoals radicalisering, wordt het onderwerp “vrij verkeer van personen” anno 2015 weer erg populair, zowel binnen als buiten de politiek.

Geschiedenis van het Schengenverdrag

Het eerste Verdrag van Schengen kwam er in juni 1985 door de regeringsleiders van België, Nederland, Luxemburg, Duitsland en Frankrijk. Deze vijf landen kwamen overeen om de personencontrole aan hun gemeenschappelijke grenzen te stoppen. Zij vormen dus de eerste vijf landen die het lidmaatschap ondertekenden. Kort daarna ontstond de Europese Akte, gesloten door de twaalf toenmalige leden van de Europese gemeenschap. Deze Akte hield in dat er vanaf 1993 een interne Europese markt kwam met vrij verkeer van kapitaal, goederen, diensten en personen. De Schengenruimte is over de jaren heen uitgebreid en omvat nu 22 EU-lidstaten, aangevuld met vier niet-EU lidstaten. De overeenkomst maakt integraal deel uit van de EU-verdragen. Een markant feit is dat de Raad van de Europese Unie de toetreding van Bulgarije en Roemenië heeft geblokkeerd. Deze blokkade kwam er aanvankelijk door Finland en Nederland. Begin december 2013 maakte ook Duitsland bekend dat het liever niet had dat Bulgarije en Roemenië toetraden tot de Schengenzone. Redenen waren hiervoor de grote corruptie en een onder druk staande rechtsstaat. Er ligt nog geen datum vast wanneer deze twee landen toch zouden toetreden. Ook Kroatië en Cyprus zijn in augustus 2015 geen lid van de Schengenzone.

Inhoud en definitie van het verdrag

In het Schengenverdrag werd vastgelegd dat burgers uit de landen van de Schengenzone geen visum nodig hebben om binnen deze zone te reizen. Gekoppeld aan dit verdrag zijn er nog een aantal bepalingen opgenomen. Politietroepen mogen bijvoorbeeld maximaal 10 kilometer over de grens van een ander Schengenland patrouilleren. Politieagenten van een Schengenland mogen ook niet langer dan drie kwartier wapens dragen in een ander Schengenland zonder toestemming. In bijzondere omstandigheden kunnen landen toch tijdelijk beslissen om controles uit te oefenen. Een voorbeeld hiervan zijn politiecontroles aan de landsgrenzen tijdens grote voetbaltoernooien. Dit doet men om hooligans aan de grenzen te kunnen terugsturen.

Welke landen nemen deel aan het Schengenakkoord?

Er zijn in totaal 26 Schengenlanden die deel uitmaken van de Schengenzone (2015). 22 landen maken deel uit van de Europese Unie en vier landen behoren niet tot de EU. Voor elk land geldt dat de datum van lidmaatschap anders is dan de datum van toetreding. Het gaat over de volgende landen met telkens hun jaar van toetreding erbij. België (1995), Duitsland (1995), Frankrijk (1995), Luxemburg (1995), Nederland (1995), Portugal (1995), Spanje (1995), Italië (1997), Oostenrijk (1997), Griekenland (2000), Denemarken (2001), Finland (2001), IJsland (2001), Noorwegen (2001), Zweden (2001), Estland (2007), Hongarije (2007), Letland (2007), Litouwen (2007), Malta (2007), Polen (2007), Slovenië (2007) Slowakije (2007), Tsjechië (2007), Zwitserland (2008/2009) en Liechtenstein (2011). Opvallende afwezigen zijn Groot-Brittannië en Ierland. Deze twee landen hebben beslist om hun eigen grenscontrole te willen handhaven. Een aantal territoria van bepaalde lidstaten worden niet gedekt door het Schengenverdrag. Voorbeelden hiervan zijn bepaalde Franse overzeese gebieden en de Faeröereilanden van Denemarken.

Bron: Counselling, PixabayBron: Counselling, Pixabay

Kritiek op het Schengenakkoord

Bepaalde mensenrechtenorganisaties hebben heel wat kritiek op het Schengenverdrag omdat het bepaalde groepen mensen uitsluit. Ook wordt door deze organisaties gesteld dat door de strenge bewaking aan de buitengrenzen van de Schengenzone asielzoekers verhoogd risico gaan nemen om een land binnen te dringen. Bij deze extra risico’s wordt de kans op geweld groter en bestaat er de mogelijkheid dat migranten - maar ook grensbewakers - om het leven komen. Een ander punt van kritiek is er ook over de asymmetrie van het Schengensysteem. Schengenburgers reizen bijvoorbeeld heel gemakkelijk naar andere landen, terwijl het voor inwoners van sommige landen heel moeilijk is om een Schengenvisum te kunnen bemachtigen.

Schengenzone en de radicalisering van de maatschappij

De veranderingen in de maatschappij, gekoppeld aan het terrorisme, maken het Schengenzone-debat weer heel actueel. Op 21 augustus 2015 werd op een Thalys-hogesnelheidstrein een aanslag verijdeld. De dader, die heel wat munitie op zak had, stapte op in het station Brussel-Zuid en nam de Thalys-trein richting Parijs. Aangezien België en Frankrijk binnen de Schengenzone vallen, kunnen Thalys-reizigers zonder enige controle aan boord gaan. Beleidsverantwoordelijken stellen zich meer en meer de vraag of er geen strengere controle moet komen en/of de Schengenzone-regels niet moeten worden aangepast. Het Schengenakkoord is er, maar het moet misschien een andere invulling krijgen in haar uitvoering. De Europese Commissie liet alvast weten dat een heronderhandeling van het Schengenakkoord geen optie is. Het akkoord is er gekomen om het vrije verkeer van personen in deze lidstaten mogelijk te maken en tot dusver heeft dit akkoord zijn nut bewezen. De maatschappij is intussen echter fors veranderd. Radicale en extremistische ideeën komen explicieter naar voren in onze hedendaagse maatschappij, waardoor in principe overal ter wereld en op elk moment van de dag een terroristische daad gepleegd kan worden. De invoering van grensposten zal aan deze situatie niets veranderen. Terrorisme tot een nul risico herleiden is immers zo goed als onmogelijk. Toch belooft het nog een pittig debat te worden hoe Europa de veiligheid beter kan garanderen in de landen zonder grenscontrole.
© 2015 - 2018 Auteurjr, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Is het einde van de Schengenzone in zicht?nieuws uitgelichtIs het einde van de Schengenzone in zicht?Het vrije verkeer van personen tussen landen die deel uitmaken van de Schengenzone staat onder druk. De voortdurende toe…
Wat zijn Schengenlanden?Na de verijdelde aanslag in de Thalys op 21 augustus 2015, werd er door diverse politici geroepen om herinvoering van gr…
Reisverzekering voor Schengenvisum buitenlandse partnerReisverzekering voor Schengenvisum buitenlandse partnerHeb je een buitenlandse vriend of vriendin die je naar Nederland wilt laten komen? Dan kan een reisverzekering erg nutti…
Wat is het Verdrag van Schengen?In het Akkoord van Schengen is vastgelegd dat landen die dat verdrag hebben ondertekend geen grenscontrole meer uitoefen…
Reizen: wanneer heb je een paspoort en een visa nodig?Reizen: wanneer heb je een paspoort en een visa nodig?Wanneer heb je een paspoort nodig? Dat is de vraag die mensen stellen als ze plannen maken om naar het buienland te reiz…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipartVectors, Pixabay
  • Europa-nu.nl, http://www.europa-nu.nl/id/vh7tltw4kdtf/schengenlanden, 24 augustus 2015
  • Rijksoverheid.nl, http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/europese-unie/vraag-en-antwoord/wat-zijn-schengenlanden.html, 24 augustus 2015
  • Hln.be, http://www.hln.be/hln/nl/960/Buitenland/article/detail/2434004/2015/08/24/Europese-Commissie-Over-Schengen-kan-niet-onderhandeld-worden.dhtml, 24 augustus 2015
  • Wikipedia, https://nl.wikipedia.org/wiki/Verdragen_van_Schengen, 24 augustus 2015
  • Afbeelding bron 1: Counselling, Pixabay

Reageer op het artikel "Schengenzone en de radicalisering van de maatschappij"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Auteurjr
Gepubliceerd: 25-08-2015
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Internationaal
Bronnen en referenties: 6
Nieuws uitgelicht…
Deze rubriek bevat artikelen welke zijn geschreven naar aanleiding van een nieuwsfeit en kunnen daarom mogelijk gedateerde informatie bevatten.
Schrijf mee!