InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Internationaal > Europa is nog nooit eenheid geweest

Europa is nog nooit eenheid geweest

Europa is nog nooit eenheid geweest Europa is een werelddeel. Andere werelddelen zijn Azië, Noord-Amerika, Zuid-Amerika, Oceanië en Antartica. Europa wordt wel eens ´de oude wereld´ genoemd, vooral in relatie tot Noord-Amerika wat vervolgens ´De nieuwe wereld´ heet. Het waren de Europeanen die Noord-Amerika hebben ontdekt en gekolonialiseerd. Vooral Engeland, Frankrijk en Spanje hechtten er grote waarde aan om Noord-Amerika te koloniseren. Nederland heeft enkele handelsnederzettingen gehad, zoals Manhattan in het huidige New York, waar Nieuw-Amsterdam was gevestigd. De toenmalige nederlandse regering had geen zin in het stichten van kolonies en richtte zich meer op handelsnederzettingen.
EU-parlement, gevestigd in een slaperig Frans provinciestadje genaamd Straatsburg. / Bron: Dimschu, PixabayEU-parlement, gevestigd in een slaperig Frans provinciestadje genaamd Straatsburg. / Bron: Dimschu, Pixabay

Inhoud:


Europa zal nooit één worden

Europa is een zeer groot continent dat in de geschiedenis nooit onder één bestuur is gevallen. De Romeinen lukten het niet om heel Europa te veroveren. De Nazi´s is het ook niet gelukt. Tegenwoordig moet de EU met lede ogen toekijken hoe sommige landen in Europa zich niet willen aansluiten bij Europa, zoals Zwitserland, dat in het hart van Europa ligt. Europa lijkt gedoemd om een onbestuurbare lappendeken van volken en culturen te blijven. Des te sterker men poogt Europa één te maken, hoe meer het uiteen valt. Zo blijkt dat er sinds de neiging tot de vorming van een politieke unie er slechts meer landen en dus meer bestuurslagen in Europa zijn bijgekomen. Steeds meer landen hechten waarde aan hun lokale afkomst. Voor hen komt de Europese overkoepeling van hun land op de laatste plaats. Er is zelfs sprake van het opbreken van de eurozone en het verlaten van staten uit de Europese bestuurslaag.

Europa en de eurozone

Sinds 2002 wordt in een aantal landen van Europa de euro als betaalmiddel gebruikt, maar niet in alle landen. De eurozone beperkt zich tot een deel van Europa. Landen als Denemarken en Groot-Brittannië wensen hun eigen munt te behouden. Dat lijkt in de eerste helft van de 21e eeuw een prima keus want hun munten zijn een stuk meer waard dan de euro waardoor hun economie volop bloeit. De eurozone is sinds 2008 in een crisis geraakt die tot op het schrijven van dit artikel in 2014 voortduurt. Vanaf 2010 wordt al gepraat over het einde van de euro.

Van economische unie naar politieke unie

Europa is niet een grote monetaire unie maar het is wel een Economische Unie, afgekort tot EU. Dat is het al vanaf vlak na de Tweede Wereldoorlog. Het is echter zo dat de wens om een monetaire unie te vormen tegelijkertijd inhield dat men een politieke unie moet worden. De Europeanen, de bewoners van Europa hebben nooit kunnen stemmen over het feit dat Europa een politieke unie is geworden. Ze kwamen voor een voldongen feit te staan en vele Europeanen voelen zich erin geluisd. Er is een nieuwe bestuurslaag geformeerd boven de nationale bestuurslagen en de voordelen daarvoor gelden enkel bedrijven en niet de burgers. Uiteraard zijn er mensen die zeggen dat als het goed gaat met de bedrijven, het ook goed gaat met de burgers maar dan moet je er wel rekening mee houden dat dit enkel geldt voor mensen die zich er prettig bij voelen om 40 uur van hun week als loonslaaf zich in te zetten voor een internationaal bedrijf.

Moderne geschiedenis begint in Europa

Vanaf deze alinea lees je over de geschiedenis van Europa in vogelvlucht. De Europese geschiedenis is lang en er zijn duizenden dikke boeken over geschreven, maar soms is het goed de geschiedenis snel te kunnen overzien.

Europa is het continent waar de moderne geschiedenis begon. In Azië was men al langer zich aan het ontwikkelen maar deze beweging kwamen op een gegeven moment in verval, zoals dat aan het begin van de 21e eeuw in Europa gebeurt. De meeste nieuwe ontwikkelingen in eind 20e en begin 21e eeuw komen uit Noord-Amerika, met name de V.S. Noord-Amerika heeft de dominante gezichtsbepalende rol van Europa overgenomen. Uiteraard zal dit ook tijdelijk zijn. Het is te verwachten dat de opkomende economieën van Afrika of Zuid-Amerika in de nabije toekomst een leidende rol in de wereld gaan spelen.

Europa begint in Griekenland

De Europese geschiedenis heeft een belangrijk beginpunt in het oude Griekenland. Zo´n 500 jaar voor Christus begonnen de Grieken, door inspiratie uit het antieke Egypte, zich voor filosofie te interesseren. De geneeskunde, filosofie, moderne wetenschap, theatrale kunsten, architectuur en staatkunde zijn geworteld in de Griekse wereld van 500 voor Christus tot 100 na Christus. Griekenland was een tijd lang de spil waar de moderne wereld omheen draaide.

De Romeinen proberen Europa te veroveren

De Romeinen namen in feite alle wijsheden van de Grieken over en vermengden deze met een handelsgeest, machtswellust, infrastructuur en permanente hang naar grondgebieduitbreiding. In het begin gaf dat vele positieve ontwikkelingen maar de Romeinse cultuur was in feite reeds een stuk oppervlakkiger en minder subtiel dan die van de Grieken. De Romeinen overheersten Europa en zelfs delen van Azië en Noord-Afrika voor 400 jaar maar daarna storten hun rijk in als een kaartenhuis. De Romeinse cultuur is een stuk minder belangrijk gebleken dan de Griekse cultuur hoewel sommige intellectuelen nog in de 21e eeuw in vervoering kunnen raken van literaire werken die onder de Romeinen in ontwikkeling kwamen.

Hermes Trismegistos, uit het antieke Egypte, is een grote inspirator geweest voor de Renaissance en daarmee voor de hele Europese wetenschappelijke en geestelijke ontwikkeling. / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Hermes Trismegistos, uit het antieke Egypte, is een grote inspirator geweest voor de Renaissance en daarmee voor de hele Europese wetenschappelijke en geestelijke ontwikkeling. / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Dekolonisatie van de geest

De Romeinen koloniseerden niet alleen het Europese land maar ook de geesten van de mensen door een grote macht toe te vertrouwen aan de Rooms-Katholieke kerk, waarvan de hoofdzetel net als die van het Romeinse rijk in Rome, Vaticaanstad is gelegen. Toen het Romeinse rijk instortte was de Rooms-Katholieke kerk de enige machtsfactor in Europa en deze heeft de mensheid van ongeveer 400 na christus tot aan de 15e eeuw in haar greep kunnen houden. Het zou pas tot aan de Renaissance duren eer sommige heldere individuen zichzelf konden dekolonialiseren van de geestelijke macht van de kerk en weer voor zichzelf nadenken. Het is tekenend dat tijdens de Renaissance men weer terug greep op de oude Griekse filosofen zoals Plato en Aristoteles. Men zag in dat deze te weinig aandacht waren geschonken en de de Romeinse en Rooms-katholieke overheersing de vrije geesten der mensen volledig had ingekapseld. Zelfs boeken van oude Egyptische filosofen zoals Hermes Trismegistos (Hermetica) werden vertaald. Filosofen kunnen de geesten van mensen verlichten waardoor men zichzelf bevrijdt van autoritair opgelegde denkstructuren.

Opbloei van Europa

Vanaf de Renaissance ging het snel met de ontwikkeling van Europa. Er werden veel uitvindingen gedaan waardoor de dagelijkse dingen des levens minder tijd in beslag nam en allerlei wetenschap kon opbloeien. Door de ontwikkeling der wetenschap werden er nog meer uitvindingen gedaan waardoor de hele maatschappij in een versneld vooruitgangsproces kwam. Een cruciale uitvinding is bijvoorbeeld de zaagmolen geweest waardoor men met veel minder mankracht een scheepsvloot kon opbouwen. Men kon de hele wereld ontdekken waardoor nog meer ontwikkelingen tot stand konden komen. De meesten zaten nog in het Rooms-katholieke gedachtegoed en begonnen de wijde wereld te koloniseren. Dat waren vooral Engeland, Frankrijk, Portugal en Spanje. Nederland ging eveneens de hele wereld over maar richtte vaker handelsposten op. Pas toen men inzag dat de andere Europese landen hun handelsposten structureel gingen aanvallen ontstond er een behoefte aan een legermacht, een afscheiding van landsgrenzen en het vormen van kolonies.

Euro, een groot Europees probleem. / Bron: Avij, Wikimedia Commons (Publiek domein)Euro, een groot Europees probleem. / Bron: Avij, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Europa wordt welvarend

De kolonies leverden allerlei handelswaar op die naar Europa werd verstuurd. De staat profiteerde van deze handel omdat ieder schip belasting moest afdragen. Hierdoor kwam veel geld beschikbaar voor infrastructuur. De vele rijke families die ontstonden lieten steeds vaker prachtige huizen bouwen. Er ontstond een nieuwe machtsstructuur: de rijke kooplieden. Tijdens de Middeleeuwen had de kerk het op een akkoordje gegooid met de adel maar door de nieuwe rijke handelaars ontstond er een extra machtslaag. Voortaan zouden kerkbestuurders niet alleen met adel maar ook met rijke handelslieden om de tafel moeten.

Handel = oorlog

De handel bracht eveneens vele oorlogen met zich mee. Handel is geen vredelievende bezigheid maar zorgt voor jaloezie. Verschillende Europese landen vochten het uit in den vreemde. Nederland voerde oorlog met Portugal in onder andere Brazilië en de huidige Molukken. Daarnaast leidde de handel tot een totale oorlog tegen zowel Spanje, Engeland als Frankrijk, die uiterst jaloers waren op het Nederlandse handelssucces. Met Engeland heeft Nederland vier oorlogen gevoerd en Spanje heeft in de 17e eeuw bijna de gehele Nederlanden 80 jaar bezet gehouden. Door de handel ontstond er geld en was het belangrijk om een bankenwereld te hebben die het geld kon beheren van mensen. De eerste nationale bank ter wereld ontstond in Amsterdam. Uiteindelijk werd de bankenwereld een macht binnen de economische macht en ontspoorde de bankenwereld zelf waardoor de hele economische maatschappij op haar grondvesten schudde, maar dat zou pas in het begin van de 21 eeuw gebeuren.

Machtsverschuiving

Landsgrenzen veranderden voortdurend. Door de verschuiving van de macht van de kerk en de adel naar economische regio´s begon de macht steeds meer naar de kooplieden te verschuiven. Het machtssysteem van de adel begon steeds meer terrein te verliezen; de absolute heerser had afgedaan. Er moest meer macht komen aan de ecomische machthebbers in de vorm van een democratie. In het begin hadden alleen mannen nog stemrecht, als hoofd van een gezin, maar in het begin van de 20e eeuw kon ook deze structuur niet gehandhaafd blijven en kreeg iedereen, man en vrouw, stemrecht.

Oorlog vernietigt democratie

Algemeen stemrecht is een zinloos goed in tijden van oorlog. Van 1914 tot 1918 en van 1939 tot 1945 werden de verschrikkelijkste oorlogen uit de wereldgeschiedenis opgevoerd en Europa was het belangrijkste strijdtoneel. Alle veranderingen in positieve zin konden de rust in Europa niet verzekeren. Van democratie werd de Europa ondergedompeld in de meest dictatoriale en wrede staatsvorm die je maar kunt bedenken. Na de Tweede Wereldoorlog is echter gewoon weer de draad opgepakt en begon Europa handel te drijven als nooit te voren. De wederopbouw van alle rampen die in de Tweede Wereldoorlog waren gebeurd vond zeer snel plaats en de maatschappij raakte al snel weer in vervoering van de handelslust.

Grenzen aan de groei

Het positieve denken begon weer terug te keren totdat in de jaren 80 men begon te zien dat er wel heel veel milieuvervuiling was. Een belangrijk keerpunt in het denken over milieu bleek de kerncentraleramp in Tsjernobyl. Door deze ramp werd Europa even ervan bewust gemaakt dat economische vooruitgang zinloos is als we niet beter op onszelf en elkaar passen. Milieubewegingen groeiden als kool in deze tijd. Dat leidde uiteindelijk tot de situatie waar we nu in zitten. ´Milieubewust´, ´duurzaam´ en ´groen´ zijn marketingtermen geworden. Toch is marketing slechts een uiterlijk facet van de ontwikkelingen en is Europa nog steeds bezig zichzelf voort te haasten naar een eenheidsstaat waarvan historisch is vast gesteld dat het een onmogelijkheid is. Het grote verschil met de Romeinen en de Nazi´s is dat in de 20e eeuw is begonnen met een eenheidsstaat op economische basis. Europa is een grote economische en geografische regio. In hoeverre dat een solide basis blijkt voor een politieke eenheid, zal de toekomst uitmaken.
© 2014 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Instellingen van de Europese UnieDe Europese Unie heeft zeven instellingen, waarvan vier politieke instellingen en drie niet-politieke instellingen. In d…
Maatschappijleer: Het bestuur van de Europese UnieMaatschappijleer: Het bestuur van de Europese UnieHet bestuur van de Europese Unie is een ingewikkelde kwestie. Net zoals in Nederland hebben verschillende commissies en…
Economische en monetaire unie in EuropaDe Economische en Monetaire Unie (EMU) is het sluitstuk van de financieel-economische integratie in de Europese Unie (EU…
Het Europese rechtDe landen in de Europese Unie hebben met het 'Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU)' hun soevereini…
De taal van EuropaECB. EMU. Devaluatie. Schengen. Als het over Europa zaken gaat, worden veel woorden gebruikt die niet iedereen kent. Een…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Europa is nog nooit eenheid geweest"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 28-05-2014
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Internationaal
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!