InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Internationaal > Wat iedere Nederlander over de Europese Unie hoort te weten

Wat iedere Nederlander over de Europese Unie hoort te weten

Wat iedere Nederlander over de Europese Unie hoort te weten De Europese Unie, die uit 28 landen (lidstaten) bestaat, heeft o.a. veel invloed op ons economisch welzijn. Mede vanwege het kiezen van de Nederlandse leden van het Europese Parlement is het goed het functioneren van de organisatie te begrijpen. Opdat we weten wat er bij verkiezingen met onze stem gebeurt. En we beseffen waar een deel van ons belastinggeld blijft.

Organisatie van de Europese Unie

Eerst hadden we de Benelux, een samenwerkingsverband van België, Nederland en Luxemburg, dat eind 1944 werd opgericht en op dit moment nog steeds een overlegorgaan is. In 1958 ging Nederland deel uitmaken van de Europese Economische Gemeenschap (EEG) bestaande uit België, de Bondsrepubliek Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg en Nederland.

De EEG is de basis van de huidige Europese Unie, die 28 lidstaten telt, waarvan 18 de euro voeren. Er zijn circa 517 miljoen burgers en er was in 2014 een budget van 135 miljard Euro. Ook Nederlanders stemmen voor een nieuw Europees parlement dat steeds een komende vijf jaar veel invloed op ons aller doen en laten zal hebben. Belangrijk dus om de organisatiestructuur te kennen.

Europees Parlement (EP)

Het enige EU-instituut dat rechtstreeks door de burgers wordt gekozen. Het parlement (circa 750 zetels) heeft sinds 2009 behoorlijke macht. Vrijwel alle verordeningen, richtlijnen en wijzigingen in Brussel gaan via het parlement. Het werkt globaal als volgt:
  • De Europese Commissie dient wetsvoorstellen in bij het EP en de Ministerraad, waarna er gezamenlijke onderhandelingen volgen over de definitieve opstelling.
  • Het EP heeft op gebied van belastingen, familierecht, euro, werkgelegenheid, buitenland- en veiligheidsbeleid uitsluitend adviesrecht.
  • Het EP heeft vetorecht over internationale verdragen die de Unie wil sluiten en kan de EU-begroting afkeuren.

Ministerraad

Wordt ook wel Raad voor de Europese Unie genoemd, en is de verzamelnaam voor de bijeenkomsten van de 28 nationale vakministers in Brussel. Samen met de EP is de raad medewetgever. Vanzelfsprekend komen de ministers in de raad op voor hun eigen nationale belangen. De landbouwraad wordt bijvoorbeeld gevormd door alle nationale ministers of staatssecretaris. Het voorzitterschap is een roulerende zaak. Onze eigen bewindslieden hebben dus de nodige invloed in Brussel bij het tot stand komen van wetten. Brussel doet niets zonder dat we er zelf van op de hoogte zijn.

Europese Top

Onze premier vergadert ongeveer elke twee maanden met de andere EU-leiders over het reilen en zeilen van de Unie. Officieel heet dit orgaan de Europese Raad, maar dikwijls noemt men het de Europese Top. Het is het hoogste politieke orgaan binnen de Unie. Sommige landen, zoals Frankrijk, sturen niet hun premier, maar bijvoorbeeld hun president. De bij elkaar 28 regeringsleiders komen tijdens zon Topoverleg de koers voor het beleid overeen. En uiteraard wordt van de gelegenheid gebruik gemaakt om over politieke kwesties, waar ook ter wereld te spreken. De agenda voor het overleg is altijd vooraf bekend bij het parlement van de aangesloten landen, die zodoende hun regeringsleiders tips en adviezen mee kunnen geven.

Europese commissie

De EC is het dagelijks bestuur van de EU en wordt gevormd door 28 eurocommissarissen. Deze ploeg wijzigt elke vijf jaar. Neelie Kroes was recent de Nederlandse vertegenwoordiger. De EC dient voorstellen en besluiten in bij het EP en de ministerraad, en onderhandelt over de definitieve regelgeving. Ze ziet er ook op toe dat wat in Brussel wordt besloten ook daadwerkelijk op nationaal niveau wordt uitgevoerd. Er zijn nog meer verantwoordelijkheden zoals de controle of de lidstaten zich houden aan concurrentieregels, en het beheer van de EU-begroting. De Europese commissie heeft 32.000 ambtenaren in dienst. De commissarissen krijgen ondersteuning van een kabinet, een directoraat-generaal, een juridische dienst, alsmede twee adviesorganen op economisch en sociaal terrein.

Raad van Europa

De RvE (niet te verwarren met de Europese Raad en/of Raad van de Europese Unie) is geen EU-instelling, maar een internationaal orgaan waarvan veel meer Europese staten lid zijn. Bovendien zijn er enkele niet-Europese landen (o.a. Vaticaanstad) waarnemer van. Het orgaan bemoeit zich met recht, democratie en mensenrechten.

Totaal

De EU bevat zeven officiële instellingen, namelijk:
  • De Europese Raad (Top)
  • Raad van de Europese Unie (ministerraad)
  • De Europese Commissie
  • Het Europees parlement
  • Het Hof van Justitie van de Europese Unie (in Luxemburg gezeteld)
  • De Europese Centrale Bank (ECB in Frankfurt) die ook de bankbiljetten uitgeeft.
  • De Europese Rekenkamer (in Luxemburg)

Brexit

Het Verenigd Koninkrijk heeft, na een referendum, besloten binnenkort uit de EU te treden, maar of dat in 2020 doorgaat is nog zeer de vraag.
© 2014 - 2019 Robbie, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Instellingen van de Europese UnieDe Europese Unie heeft zeven instellingen, waarvan vier politieke instellingen en drie niet-politieke instellingen. In d…
Maatschappijleer: Het bestuur van de Europese UnieMaatschappijleer: Het bestuur van de Europese UnieHet bestuur van de Europese Unie is een ingewikkelde kwestie. Net zoals in Nederland hebben verschillende commissies en…
De Europese UnieDagelijks hoor je in het nieuws wel wat over de Europese Unie, maar wat is het nou precies? En welke landen behoren erto…
Het Europese rechtDe landen in de Europese Unie hebben met het 'Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU)' hun soevereini…
Instellingen van de Europese Unie: het Europees ParlementOp 1 december 2009 is het nieuwe Verdrag van Lissabon inwerking getreden. Dit verdrag rept over de werking van de Europe…
Bronnen en referenties
  • NH-Dagblad

Reageer op het artikel "Wat iedere Nederlander over de Europese Unie hoort te weten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Robbie
Laatste update: 04-12-2019
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Internationaal
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!